Duullaamadii Nabiga ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4347

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Duullaamadii Nabiga ﷺ
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي حِبَّانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ حِينَ بَعَثَهُ إِلَى الْيَمَنِ ‏ "‏ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ، فَإِذَا جِئْتَهُمْ فَادْعُهُمْ إِلَى أَنْ يَشْهَدُوا أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، فَإِنْ هُمْ طَاعُوا لَكَ بِذَلِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ، فَإِنْ هُمْ طَاعُوا لَكَ بِذَلِكَ، فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْكُمْ صَدَقَةً، تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ، فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ، فَإِنْ هُمْ طَاعُوا لَكَ بِذَلِكَ، فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ‏{‏طَوَّعَتْ‏}‏ طَاعَتْ وَأَطَاعَتْ لُغَةٌ، طِعْتُ وَطُعْتُ وَأَطَعْتُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyey Ibn Cabbaas: Markii Rasuulka Allah ﷺ uu u diray Mucath bin Jabal dalka Yaman, wuxuu ku yiri:

"Waxaad la kulmi doontaa qaar ka mid ah Ahlu Kitaabka. Markaad gaarto iyaga, ugu yeer inay markhaati ka noqdaan inaan ilaah jirin oo aan Allah ahayn, iyo in Muxammad yahay Rasuulka Allah. Hadday arrintaas kugu adeecaan, u sheeg in Allah ku waajibiyey shan salaadood maalintii iyo habeenkiiba. Hadday taasna kugu adeecaan, u sheeg in Allah ku waajibiyey Sadaqo (Zakaat) oo laga qaadayo kuwooda hodanka ah laguna celinayo kuwooda faqiirka ah. Hadday taasna kugu adeecaan, ka digtoonow inaad ka qaadato xoolahooda kuwa ugu qiimaha badan, kana cabsi qabo ducada qofka la dulmiyey, maxaa yeelay isaga iyo Allah dhexdooda waxaa maqan xijaab (carqalad)."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ku bilow iimaanka, dabadeed dhis salaadda iyo sakada, caddaaladdana ilaali.

Asalka iyo sababta

Nabiga ﷺ ayaa tilmaamahan siiyey Mucaad ibn Jabal markii uu u diray Yaman.

Erayada adag oo la sharxay
Ehelu Kitaabka

Yuhuudda iyo Nasaarada, oo helay waxyi hore oo ka horreeyey Islaamka.

Sako

Sadaqada waajibka ah ee, iyadoo la raacayo xeerar go'an, la siiyo dadka xaqa u leh.

Hantida ugu qaalisan

Alaabta dadka ugu wanaagsan uguna qiimaha badan; si xaqdarro ah loogama qaadan karo sako ahaan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay ka fahmeen in dacwadu ka bilaabato qirashada iimaanka, waajibaadkana dabadeed tallaabo-tallaabo loo sharxo. Kala horrayntani waxay adkaynaysaa aasaaska iimaanka, salaadda oo xigta, dabadeedna sakada. Sakada waxaa loo qaybiyaa masaakiinta bulshada, qofka ururinayana ma qaadan karo hantida ugu wanaagsan. Fuqahada hore waxay arrintan ku xidhiidhiyaan ururin taxaddar iyo caddaalad ku dhisan, iyo reebidda dulmiga. Digniinta ku saabsan ducada qofka la dulmiyey waa waano culus oo lagu ilaalinayo xuquuqda dadka oo dhan.

Casharrada maanta
  1. Caqiidooyinka muhiimka ah iyo waajibaadka ugu sharax si cad oo kala horrayn ku habboon.
  2. Sakada u arag xaq ay leeyihiin dadka baahan, markaad ururinaysana ha qaadan wax ka badan inta waajibka ah.
  3. Dadka ka ilaali dulmiga, waayo ducada qofka la dulmiyey waa arrin culus.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.