Sahih al-Bukhari, xadiiska 4354
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musaddadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُسَدَّدٌ
- 2Bishr ibn al‑Mufaddalبِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ
- 3Humayd at‑Tawilحُمَيْدٍ الطَّوِيلِ
- 4Bakrبَكْرٌ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، حَدَّثَنَا بَكْرٌ، أَنَّهُ ذَكَرَ لاِبْنِ عُمَرَ أَنَّ أَنَسًا حَدَّثَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ، فَقَالَ أَهَلَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْحَجِّ، وَأَهْلَلْنَا بِهِ مَعَهُ، فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ " مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيَجْعَلْهَا عُمْرَةً ". وَكَانَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هَدْىٌ، فَقَدِمَ عَلَيْنَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ مِنَ الْيَمَنِ حَاجًّا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " بِمَ أَهْلَلْتَ فَإِنَّ مَعَنَا أَهْلَكَ ". قَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ " فَأَمْسِكْ، فَإِنَّ مَعَنَا هَدْيًا ".
Musaddad baa nooga warramay, Bishr bin Al-Mufaddal baa nooga warramay, Xumayd Ad-Dawiil buu ka weriyey, Bakr baa nooga warramay inuu u sheegay Ibnu Cumar in Anas uu uga warramay in Nabigu ﷺ uu xidhay Cumro iyo Xaj. Wuxuu yidhi:
"Nabigu ﷺ wuxuu xidhay Xaj, annaguna waannu la xidhnay. Markii aan Makka nimid, wuxuu yidhi: 'Qofkii aan haysan xayawaanka qurbada (Hadi) ha ka dhigto Cumro oo keliya.'" Nabigu ﷺ wuxuu watay Hadi. Cali bin Abi Daalib baa Yaman nooga yimid isagoo Xajaya, markaas Nabigu ﷺ wuxuu ku yidhi: "Maxaad xidhatay? Ehelkaagiina way nala joogaane." Wuxuu yidhi: "Waxaan xidhay waxa uu Nabigu ﷺ xidhay." Wuxuu yidhi: "Sidaas ku sii hayso Ixraamka, waayo annagu Hadi baannu wadnaa."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qofkii watay neef allabari ah wuxuu ku sii jiray ixraamka xajka iyo cumrada.
Xaaladda cibaadada ee qofka xajka ama cumrada gudanayaa galo marka uu niyeysto, waxaana ku jira waxyaabo gaar ah oo laga reebay.
Neef uu xujaygu wato ama u asteeyo in loo qalo allabari ahaan inta xajku socdo.
Cibaado xaj oo Maka lagu soo guto, kana dhici karta maalmo ka baxsan kuwa xajka ee go’an.
Culimada waxay ka fahmeen in xujayda aan wadan neef allabari ay markii ay Maka yimaadaan niyadda xajka u beddeli kareen cumro, halka kuwa neef allabari watay ay ku sii jireen ixraamka. Werintani sidoo kale waxay caddaynaysaa in Cali ﷺ uu raacay niyadda Nabiga ﷺ, sidaas darteedna uu ixraamkiisa sii watay. Mad-habyadu waxay ka doodaan xeerarka gaarka ah ee tamattuʿ, qiraan iyo allabariga; werintan waxay daliil uga dhigtaan kala duwanaanta uu neefka allabarigu ku leeyahay arrimahaas.
- Ka hor xajka si fiican uga baro xeerarka xajka, cumrada iyo qaadashada neef allabari.
- Raac tilmaamaha la dejiyay markaad gudanayso cibaadooyinka, oo la tasho qof aqoon leh haddii aadan hubin nooca xaj ee aad niyaysatay.
- Cibaadada wadajirka ah, si dhab ah u qaado sharraxaadda cad ee hoggaanka diinta.
Werintan saxiixa ahi waxay sheegaysaa in Nabigu ﷺ Cali faray inuu ixraamkiisa ku sii jiro, sidaasna waxay ku kabaysaa tilmaantii loo jeediyay ee werintan ku xusan.
Sahih al-Bukhari · #4353 (Sahih)Werintan oo isla qaybtaas ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa niyadda xajka iyo sii wadidda ixraamka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.