Sahih al-Bukhari, xadiiska 4395
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُهْلِلْ بِالْحَجِّ مَعَ الْعُمْرَةِ، ثُمَّ لاَ يَحِلَّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا ". فَقَدِمْتُ مَعَهُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ، وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَلاَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَشَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " انْقُضِي رَأْسَكِ، وَامْتَشِطِي وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ وَدَعِي الْعُمْرَةَ ". فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْنَا الْحَجَّ أَرْسَلَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرْتُ فَقَالَ " هَذِهِ مَكَانَ عُمْرَتِكِ ". قَالَتْ فَطَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ حَلُّوا، ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا آخَرَ بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى، وَأَمَّا الَّذِينَ جَمَعُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَإِنَّمَا طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا.
Waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Cabdullaahi, waxaa nooga warramay Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Curwah bin Subayr, oo ka weriyey Caa’ishah - Allaha ka raalli noqdee - waxay tiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Alle ﷺ Xajkii Sagootinta, waxaanan xidhnay Xirashada Cumrada. Markaas ayuu Rasuulka Alle ﷺ yiri:
"Qofkii haysta Hadyiga (xoolaha qurbanka), ha xirto Xajka iyo Cumrada labadaba, yaanu ka bixin xirashada ilaa uu ka dhammaystiro labadoodaba." Waxaan Makkah imid anigoo la socda isaga, anigoo caado qaba, mana aan dawaafin Baytka mana aan ordayn Safa iyo Marwah dhexdooda. Markaasaan u sheegtay Rasuulka Alle ﷺ arrinkaas, wuxuuna igu yiri: "Fur timahaaga, shanlayso, xiro Xajka, iskana dhaaf Cumrada." Waan sameeyay, markii aan dhammaynnay Xajkiina, Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ii diray Tan-ciim anigoo la socda Cabdiraxmaan bin Abii Bakar Al-Siddiiq si aan Cumro u soo guto, wuxuuna yiri: "Tani waa beddelka cumradaadii." Waxay tiri: Kuwii xirtay Cumrada way dawaafeen Baytka iyo Safa iyo Marwah, markaasay ka baxeen xirashada, dabadeedna way dawaafeen dawaaf kale markay ka soo noqdeen Mina. Laakiin kuwii isku daray Xajka iyo Cumrada hal dawaaf oo keliya ayay sameeyeen.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Caa’isha waxaa la siiyey tilmaamo ay xajkeeda ku sii wadato iyadoo caado qabta.
Dhacdadu waxay dhacday Xajjatul-Wadaa’. Caa’isha waxay timid Makka iyadoo caado qabta, sidaas darteedna ma ay samayn karin dawaafka; Nebiga ﷺ wuxuu siiyey tilmaamo ku saabsan sida ay xajkeeda u sii wadato.
Xaaladda cibaadada ee qofku ku galo xajka ama cumrada, kana fogaado falal gaar ah.
Xoolo allabari ah oo lala tago xajka ama loo qoondeeyo allabari ahaan.
In toddoba jeer lagu wareego Kacbada, taas oo qayb ka ah cibaadada xajka.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in caadadu aanay haweeneyda ka hor istaagin inay ixraam gasho ama sii waddo cibaadooyinka xajka, balse ay dawaafka dib u dhigto ilaa ay ka daahirto. Afarta madhab ee Sunniga ahi waxay isku raacsan yihiin in haweeney caado qabta aanay dawaafin; faahfaahinta ku saabsan isu-darka xajka iyo cumrada iyo dawaafka iyo socodka Safa iyo Marwa ee mid kasta way ku kala duwan yihiin madhabyadu. Taladii Caa’isha loogu jeediyey inay cumrada ka tagto oo xajka gasho waxay la xidhiidhay xaaladdeeda, mana habboona in qof kasta oo xajaya lagu dabaqo iyada oo aan la tixgelin xeerarka fiqiga ee dheeraadka ah.
- Qofka caadadu ku timaaddo inta ay xajka ku jirto waxay sii haysan kartaa ixraamka oo waxay gudan kartaa cibaadooyinka kale ee ku habboon; dawaafka ha dib u dhigto ilaa ay ka daahirto.
- Xeerarka adag ee xajka iyo cumrada kala tasho caalim aqoon leh, una sheeg xaaladdaada gaarka ah oo dhan.
- Cibaadooyinka xajka u gudso sida ay u kala horreeyaan ee loo jideeyey, kala saarna u samee xajka, cumrada, iyo xeerarka khuseeya qofka labadaba isu daraya.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa xeerarka xajka, wuxuuna caddaynayaa sida cibaadooyin gaar ah loo guto.
Sahih al-Bukhari · #83 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa tilmaamihii Nebiga ﷺ siiyey dadka xajaya, wuxuuna sii dhammaystirayaa macnaha fiqiga ee la taaban karo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.