Sahih al-Bukhari, xadiiska 83
Waxaa weriyey Abdullah ibn Amr ibn al-Aas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Isa ibn Talha ibn Ubaydullahعِيسَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ
- 5Abdullah ibn Amr ibn al‑Asعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَفَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِمِنًى لِلنَّاسِ يَسْأَلُونَهُ، فَجَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ. فَقَالَ " اذْبَحْ وَلاَ حَرَجَ ". فَجَاءَ آخَرُ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ، فَنَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ. قَالَ " ارْمِ وَلاَ حَرَجَ ". فَمَا سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ شَىْءٍ قُدِّمَ وَلاَ أُخِّرَ إِلاَّ قَالَ افْعَلْ وَلاَ حَرَجَ.
Waxaa nooga warramay Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Maalik, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Ciise bin Dalxa bin Cubeydillaah, oo ka weriyey Cabdullaahi bin Camr bin Al-Caas, in Rasuulka Allah ﷺ uu istaagay Mina xilligii Xajkii Sagootinta si dadku wax u weydiiyaan. Markaasaa nin u yimid oo ku yiri:
"Ma aan dareemin oo waan is xiiray intaan neefka qalin ka hor." Wuxuu yiri: "Qal oo dhib ma leh." Markaasaa mid kale yimid oo yiri: "Ma aan dareemin oo waan qalay neefka intaan dhagaxyada tuurin ka hor." Wuxuu yiri: "Tuuri oo dhib ma leh." Sidaas darteed, wax kasta oo Nabiga ﷺ la weydiiyey oo la soo hormariyey ama la dib dhigay, wuxuu oran jiray: "Samee oo dhib ma leh."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Haddii la isku qaldo kala horraynta cibaadooyinka xajka, dhammee wixii weli kuu haray.
Intii lagu jiray Xajjatul-Wadaa’, Nabigu ﷺ wuxuu ku hakaday Mina si uu uga jawaabo su’aalaha ku saabsan cibaadooyinka xajka.
Xajkii ugu dambeeyey ee Nabigu ﷺ gutay.
Meel u dhow Maka oo xujaydu degaan, cibaadooyinka xajkana ku gutaan.
Cibaadada ay xujaydu ku tuuraan dhagaxyo yaryar tiirarka loogu talagalay ee Mina.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in kala horraynta qaar ka mid ah cibaadooyinka xajku ay leedahay dabacsanaan marka la isku qaldo ama aan la aqoon, isla markaana cibaadada laga tagay la guto marka dambe. Erayada ‘wax dhib ahi ma jiro’ macnahoodu ma aha in falalka la faray laga dhaafayo, balse waa in qaladka la sheegay keligiis aanu sabab u ahayn in xajka lagu xukumo inuu buray. Fuqahadu way ku kala aragti duwan yihiin sida saxda ah ee arrintan loogu dabaqayo xaalado kale iyo cawaaqibta ka dhalata ka leexashada ula kaca ah; sidaas darteed, xaalad gaar ah kala tasho xeerarka madhabkaaga ama caalim aqoon leh.
- Haddii aad xajka si kama’ ah uga tagto cibaado, talo aqoon leh raadso oo dhammee wixii weli lagaa rabo.
- Markaad shaki qabto, si cad u sheeg waxa aad samaysay iyo kala horrayntiisa, si aad u hesho talo ku habboon.
- Su’aalaha kaga jawaab aqoon iyo dabacsanaan, hana kala soocin qaladka kama’ ah iyo dayacaad ula kac ah oo waajib lagu dayacay.
Werintan Cabdullaahi ibn Camr waxay iyaduna sheegaysaa in Nabigu ﷺ ka jawaabay su’aalo ku saabsan kala horraynta cibaadooyinka xajka, isaga oo faray in cibaadada laga tagay dib loo guto.
Sahih al-Bukhari · #84 (Sahih)Werintani waxay ka warramaysaa su’aal Nabiga ﷺ la weydiiyey xilliga xajka, waxayna la jaanqaadaysaa muhiimadda ay leedahay in wax la weydiiyo marka aan la hubin cibaado.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.