Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4480

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ بَكْرٍ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ سَمِعَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ، بِقُدُومِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي أَرْضٍ يَخْتَرِفُ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ ثَلاَثٍ لاَ يَعْلَمُهُنَّ إِلاَّ نَبِيٌّ فَمَا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ وَمَا أَوَّلُ طَعَامِ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَمَا يَنْزِعُ الْوَلَدُ إِلَى أَبِيهِ أَوْ إِلَى أُمِّهِ قَالَ ‏"‏ أَخْبَرَنِي بِهِنَّ جِبْرِيلُ آنِفًا ‏"‏‏.‏ قَالَ جِبْرِيلُ قَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ قَالَ ذَاكَ عَدُوُّ الْيَهُودِ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ‏.‏ فَقَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ ‏{‏مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّهُ نَزَّلَهُ عَلَى قَلْبِكَ‏}‏ أَمَّا أَوَّلُ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ فَنَارٌ تَحْشُرُ النَّاسَ مِنَ الْمَشْرِقِ إِلَى الْمَغْرِبِ، وَأَمَّا أَوَّلُ طَعَامِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَزِيَادَةُ كَبِدِ حُوتٍ، وَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الرَّجُلِ مَاءَ الْمَرْأَةِ نَزَعَ الْوَلَدَ، وَإِذَا سَبَقَ مَاءُ الْمَرْأَةِ نَزَعَتْ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ الْيَهُودَ قَوْمٌ بُهُتٌ، وَإِنَّهُمْ إِنْ يَعْلَمُوا بِإِسْلاَمِي قَبْلَ أَنْ تَسْأَلَهُمْ يَبْهَتُونِي‏.‏ فَجَاءَتِ الْيَهُودُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَىُّ رَجُلٍ عَبْدُ اللَّهِ فِيكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالُوا خَيْرُنَا وَابْنُ خَيْرِنَا، وَسَيِّدُنَا وَابْنُ سَيِّدِنَا‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَسْلَمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالُوا أَعَاذَهُ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ فَخَرَجَ عَبْدُ اللَّهِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ فَقَالُوا شَرُّنَا وَابْنُ شَرِّنَا‏.‏ وَانْتَقَصُوهُ‏.‏ قَالَ فَهَذَا الَّذِي كُنْتُ أَخَافُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa weriyey Anas: Cabdullaahi bin Salaam wuxuu maqlay imaatinka Rasuulka Ilaahay ﷺ (Madiina) isagoo beerta ku jira oo miro guranaya. Markaasuu u yimid Nabiga ﷺ wuxuuna yiri,

"Waxaan ku weydiinayaa saddex arrimood oo aanu garanayn qof aan Nabi ahayni. Muxuu yahay calaamadda ugu horreysa ee Saacadda? Maxay tahay cuntada ugu horreysa ee dadka Jannada? Maxaase keena in ilmuhu u ekaado aabbihii ama hooyadii?" Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Hadda ayuu Jibriil ii sheegay." Cabdullaahi wuxuu yiri, "Jibriil?" Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Haa." Cabdullaahi wuxuu yiri, "Isagu waa cadowga Yuhuudda ee Malaa'igta dhexdeeda." Markaasuu Nabigu ﷺ akhriyey Aayaddan: {Qofkii cadow u noqda Jibriil, hubaal wuxuu ku soo dejiyey qalbigaaga}. Wuxuu raaciyey, "Calaamadda ugu horreysa ee Saacaddu waa dab dadka ka soo ururinaya Bari ilaa Galbeed. Cuntada ugu horreysa ee dadka Jannaduna waa beerka kalluunka qaybtiisa dheeraadka ah. Haddii biyaha ninku ka horreeyaan biyaha naagta, ilmuhu wuxuu u ekaanayaa aabbihii; haddii biyaha naagtu ka horreeyaanna, ilmuhu wuxuu u eekaanayaa hooyadii." Markuu taas maqlay, Cabdullaahi wuxuu yiri, "Waxaan markhaati ka ahay inaan Ilaah xaq lagu caabudo jirin iyo inaad tahay Rasuulka Ilaahay. Rasuulkii Ilaahayow ﷺ, Yuhuuddu waa beenaalayaal, hadday ogaadaan Islaamnimadayda intaadan wax weydiin, way i beenin doonaan." Intaa kadib, Yuhuud baa timid, markaasuu Nabigu ﷺ weydiiyey, "Ninka la yiraahdo Cabdullaahi maxaad ka taqaanniin?" Waxay yiraahdeen, "Waa kan noogu khayr badan, waa sayidkayaga iyo wiilka sayidkayaga." Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Maxaydun u malayn hadduu Cabdullaahi bin Salaam Islaamo?" Waxay yiraahdeen, "Ilaah ha ka magangeliyo taas!" Markaasuu Cabdullaahi soo baxay oo yiri, "Waxaan markhaati ka ahay inaan Ilaah xaq lagu caabudo jirin iyo in Muxammad yahay Rasuulka Ilaahay." Yuhuuddu waxay tiri, "Waa kan noogu shar badan iyo wiilka kan noogu shar badan," wayna liideen. Cabdullaahi wuxuu yiri, "Rasuulkii Ilaahayow ﷺ, tan baan ka baqayey!"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Cabdullaahi ibn Salaam wuxuu Nabiga ﷺ ku gartay jawaabihiisa, wuxuuna qaatay Islaamka.

Asalka iyo sababta

Markii Nabiga ﷺ Madiina yimid, Cabdullaahi ibn Salaam wuxuu maqlay imaanshihiisa, wuxuuna weydiiyey su’aalo si uu ugu garto nebinnimadiisa. Wuxuu Nabiga ﷺ ka codsaday inuu Yuhuudda meesha joogtay wax ka weydiiyo maqaamkiisa ka hor intaanay ogaan inuu Islaamay.

Erayada adag oo la sharxay
Saacadda

Maalinta Qiyaame iyo dhammaadka nolosha adduunka.

Qaybta dheeraadka ah ee beerka kalluunka

Waa qayb gaar ah oo ka mid ah beerka kalluunka, taas oo sida werintu sheegtay noqon doonta cuntadii ugu horraysay ee dadka Jannadu cunaan.

Jibriil

Malagga Allah waxyigiisa gaadhsiin jiray nebiyada.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay tilmaameen in Nabiga ﷺ aanu aqoonka waxa maqan helin ilaa uu Allah waxyi ugu soo dejiyo. Jawaabihii su’aalaha Cabdullaahi waxay u noqdeen calaamad uu nebinnimada ku garto. Qaybta ku saabsan Yuhuuddu waxay muujinaysaa sida dadka qaarkood u beddelaan aragtidooda qofka marka aanu mar dambe caqiidadooda la wadaagin; ammaantii ay markii hore u jeedinayeen waxay isu beddeshay aflagaaddo. Sidaas darteed culimadu waxay adkeeyaan in xaqiiqadu aanay ku xidhnayn maqaamka ama aragtida qofka, balse ay tahay in caddaalad iyo daacadnimo lagu dhaqmo.

Casharrada maanta
  1. Runta ku raadi su’aalo daacad ah, diyaarna u noqo inaad aaminsanaantaada dib u eegto marka daliilku caddaado.
  2. Dadka si caddaalad ah u qiimee, hana beddelin aragtidaada xaasidnimo darteed ama sababta oo ah qof ayaa doorasho kale qaatay.
  3. Si taxaddar leh u gudbi xogta xasaasiga ah haddii qof kuu sheego in faafinteedu keeni karto dulmi ama sumcad-dil.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.