Sahih al-Bukhari, xadiiska 4483
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Umar ibn al-Khattab
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ عُمَرُ وَافَقْتُ اللَّهَ فِي ثَلاَثٍ ـ أَوْ وَافَقَنِي رَبِّي فِي ثَلاَثٍ ـ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لَوِ اتَّخَذْتَ مَقَامَ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى وَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَدْخُلُ عَلَيْكَ الْبَرُّ وَالْفَاجِرُ، فَلَوْ أَمَرْتَ أُمَّهَاتِ الْمُؤْمِنِينَ بِالْحِجَابِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ الْحِجَابِ قَالَ وَبَلَغَنِي مُعَاتَبَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَعْضَ نِسَائِهِ، فَدَخَلْتُ عَلَيْهِنَّ قُلْتُ إِنِ انْتَهَيْتُنَّ أَوْ لَيُبَدِّلَنَّ اللَّهُ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم خَيْرًا مِنْكُنَّ. حَتَّى أَتَيْتُ إِحْدَى نِسَائِهِ، قَالَتْ يَا عُمَرُ، أَمَا فِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا يَعِظُ نِسَاءَهُ حَتَّى تَعِظَهُنَّ أَنْتَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ {عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبَدِّلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ مُسْلِمَاتٍ} الآيَةَ. وَقَالَ ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ سَمِعْتُ أَنَسًا عَنْ عُمَرَ
Anas wuxuu ka wariyey: Cumar wuxuu yiri,
"Waxaan la waafaqay Allah saddex arrimood," ama wuxuu yiri, "Rabbigey wuxuu ila waafaqay saddex arrimood. Waxaan iri, 'Rasuulka Allow (ﷺ)! Muxaad uga dhigan weyday Maqaamka Ibraahiim meel lagu tukado.' Waxaan kaloo iri, 'Rasuulka Allow (ﷺ)! Waxaa kuu imaanaya dad wanaagsan iyo kuwo xunxunba! Muxaad ugu amri weyday Hooyooyinka Mu'miniinta inay xirtaan xijaabka.' Markaas waxaa soo degay Aayadaha Xijaabka. Waxaan ogaaday in Nabigu (ﷺ) uu canaantay qaar ka mid ah xaasaskiisa, markaasaan u galay iyaga oo aan ku iri, 'Joojiya dhibaatada aad ku haysaan Nabiga (ﷺ) ama Allah wuxuu Rasuulkiisa (ﷺ) siin doonaa xaasas idinka kheyr badan.' Markaan u tagay mid ka mid ah xaasaskiisa, waxay igu tiri, 'Cumarow! Miyaanu Rasuulka Allah (ﷺ) haysan wax uu ku waaniyo xaasaskiisa adigu aad ku waaniso?' Markaas Allah wuxuu soo dejiyey: 'Waxaa laga yaabaa haddii uu furo idinka dhammaan, in Rabbigiis uu siiyo xaasas idinka kheyr badan oo Muslimiin ah.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu arkay saddex dhacdo oo taladiisu la jaanqaadday waxyiga.
Cumar qudhiisu wuxuu xusay saddexda dhacdo: soo jeedintiisii ahayd in Maqaam Ibraahiim laga dhigto meel lagu tukado, taladiisii ku saabsanayd xijaabka Hooyooyinka Mu'miniinta, iyo soo degiddii aayad ku saabsanayd xaasaska Nabiga ﷺ.
Meesha agta Kacbada ee lala xiriiriyo Nabi Ibraahiim; Qur'aanku wuxuu ku tilmaamaa meel lagu tukado.
Magac sharafeed loo bixiyo xaasaska Nabiga ﷺ.
Halkan eraygu wuxuu tilmaamayaa kala-soocidda iyo asturnaanta la faray ee la xiriirta xaasaska Nabiga ﷺ.
Culimada hore waxay tan u soo qaataan tusaale muujinaya garashada qotada dheer ee Cumar iyo sida taladiisu ula jaanqaadday waxyiga. Dhacdadu sidoo kale waxay adkaynaysaa in waxyigu ka yimaaddo Allaah, oo aanu ku xidhnaan soo jeedinta Cumar. Culimadu aayadaha xijaabka waxay ku falanqeeyaan duruufahooda gaarka ah; xadiiskan keligiis saldhig uma noqonayo in xeerarka gaarka u ah xaasaska Nabiga ﷺ si aan kala sooc lahayn loogu dabaqo dhammaan dumarka Muslimiinta ah.
- Talo daacad ah si xushmad leh u soo jeedi, oo ogow in hanuunka rabbaaniga ahi aanu ku beddelmin garashada aadanaha.
- Asturnaanta iyo karaamada si xeelad leh u dhowr, adigoon isu nisbayn awood aadan haysan.
- Aayadaha iyo xadiisyada ku akhri duruufahooda ka hor intaadan ka soo saarin xeerar guud.
Xadiiskan saxiixa ahi sidoo kale wuxuu ka hadlayaa hadalladii Cumar ee la jaanqaaday waxyiga, wuxuuna dhammaystirayaa macnaha guud ee mawduucan.
Sahih al-Bukhari · #4482 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka mid yahay isla qaybta tafsiirka, wuxuuna bixiyaa macne dheeraad ah oo ku saabsan riwaayadaha la xiriira Cumar iyo waxyiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.