Sahih al-Bukhari, xadiiska 4487
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ رَاشِدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، وَأَبُو أُسَامَةَ ـ وَاللَّفْظُ لِجَرِيرٍ ـ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يُدْعَى نُوحٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَقُولُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ يَا رَبِّ. فَيَقُولُ هَلْ بَلَّغْتَ فَيَقُولُ نَعَمْ. فَيُقَالُ لأُمَّتِهِ هَلْ بَلَّغَكُمْ فَيَقُولُونَ مَا أَتَانَا مِنْ نَذِيرٍ. فَيَقُولُ مَنْ يَشْهَدُ لَكَ فَيَقُولُ مُحَمَّدٌ وَأُمَّتُهُ. فَتَشْهَدُونَ أَنَّهُ قَدْ بَلَّغَ ". {وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا} فَذَلِكَ قَوْلُهُ جَلَّ ذِكْرُهُ {وَكَذَلِكَ جَعَلْنَاكُمْ أُمَّةً وَسَطًا لِتَكُونُوا شُهَدَاءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُونَ الرَّسُولُ عَلَيْكُمْ شَهِيدًا} وَالْوَسَطُ الْعَدْلُ.
Waxaa nooga warramay Yuusuf bin Raashid, waxaa nooga warramay Jariir iyo Abuu Usaamah — ereyaduna waa kuwa Jariir — oo ka weriyey Al-Acmash, oo ka weriyey Abuu Saalix, Abuu Usaamahna wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Abuu Saalix, oo ka weriyey Abuu Saciid Al-Khudriy, kaasoo yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Maalinta Qiyaamaha waxaa la yeeri doonaa Nuux, wuxuuna dhihi doonaa, 'Labbayka wa Sacdayka, Rabbiyow!' Allah wuxuu dhihi doonaa, 'Ma gaarsiisay Fariinta?' Wuxuu dhihi doonaa, 'Haa.' Markaas ayaa qoomkiisa la dhihi doonaa, 'Ma idin gaarsiiyey Fariinta?' Waxay dhihi doonaan, 'Digniinahanama nooma imaan.' Markaas Allah wuxuu ku dhihi doonaa (Nuux), 'Yaa kuu marqaati furaya?' Wuxuu dhihi doonaa, 'Muhammad iyo ummaddiisa.' Idinkuna waxaad markhaati ka noqon doontaan inuu gaarsiiyey Fariinta. Rasuulkuna wuxuu idinku noqon doonaa markhaati." Taasi waa macnaha hadalka Allah, Korreeyey Xuskiisu: {Sidaas ayaannu idiinka dhignay Ummad Dhexdhexaad ah (Caddaalad ah) si aad dadka markhaati ugu noqotaan, Rasuulkuna idiinku noqdo markhaati}. Erayga 'Wasat' wuxuu ka dhigan yahay Caddaalad.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Bulshada Muxammad ﷺ waxay markhaati ka tahay in Nuux farriintiisii gaarsiiyey.
Jawaab muujinaysa in qofku diyaar u yahay inuu Allah adeeco oo u adeego.
Halkan waxay ka dhigan tahay caddaalad: bulshada waxaa lagu tilmaamay inay ku kalsoonaan mudan tahay markhaatifurkeeda.
In la sheego waxa qofku og yahay; halkan bulshadu waxay markhaati ka tahay in Nuux farriintiisii gaarsiiyey.
Culimada tafsiirka ee hore, oo uu ka mid yahay Ibn Xajar, waxay markhaatifurka bulshada ku xidhaan sifaynta Allah ee ah ‘wasat’, taas oo macnaheedu yahay caddaalad. Xadiisku wuxuu barayaa in bulshada Muxammad ﷺ ay markhaati ka tahay iyada oo ku salaynaysa wixii Allah iyo Rasuulkiisu u sheegeen, ee aanay ku salayn aragti ay iyadu ka heshay dhacdooyinkii Nuux. Afarta madhhab ee Sunnigu kama soo saaraan arrintan waajib cibaado oo gaar ah; xoogga waxaa la saarayaa sharafta iyo masuuliyadda markhaati-furka caddaaladda leh.
- Markhaati ahaan ka hadal oo keliya waxa aad og tahay, hadalladaadana si taxaddar leh u dooro.
- Masuuliyadda bulshada si dhab ah u qaado: farriinta si daacad ah oo xikmad leh u gudbi.
- Allah ka bari caddaalad, si aad ugu noqoto qof lagu kalsoonaan karo markaad dadka la macaamilayso.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.