Sahih al-Bukhari, xadiiska 4498
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Ibn Abbas
- 1Al‑Humaydiwuxuu u sheegay al‑Bukhariالْحُمَيْدِيُّ
- 2Sufyanسُفْيَانُ
- 3Amrعَمْرٌو
- 4Mujahidمُجَاهِدًا
- 5Ibn Abbasابْنَ عَبَّاسٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ كَانَ فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ الْقِصَاصُ، وَلَمْ تَكُنْ فِيهِمُ الدِّيَةُ فَقَالَ اللَّهُ تَعَالَى لِهَذِهِ الأُمَّةِ {كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِي الْقَتْلَى الْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالأُنْثَى بِالأُنْثَى فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَىْءٌ} فَالْعَفْوُ أَنْ يَقْبَلَ الدِّيَةَ فِي الْعَمْدِ {فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ} يَتَّبِعُ بِالْمَعْرُوفِ وَيُؤَدِّي بِإِحْسَانٍ، {ذَلِكَ تَخْفِيفٌ مِنْ رَبِّكُمْ} وَرَحْمَةٌ مِمَّا كُتِبَ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ. {فَمَنِ اعْتَدَى بَعْدَ ذَلِكَ فَلَهُ عَذَابٌ أَلِيمٌ} قَتَلَ بَعْدَ قَبُولِ الدِّيَةِ.
Waxaa nooga warramay Al-Xumaydi, waxaa nooga warramay Sufyaan, waxaa nooga warramay Camar, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Mujaahid oo leh: Waxaan maqlay Ibnu Cabbaas – raalli Allaah ka ahaadee – oo leh: Reer Israa'iil waxaa ku qornaa Qisaas (dilka beddelkiisa), laakiin Diyo (magdhow) kuma lahayn. Markaasaa Allaah kor ahaaye wuxuu u yiri Ummaddan: {Waxaa idinku qoran Qisaaska dilka: xorta xorta ha lagu dilo, addoonkana addoonka, dheddigtana dheddiga. Haddii walaalkiis wax loo cafiyo} – cafisku waa in la aqbalo Diyada marka dilku kas ah yahay – {markaas ha la raaco si wanaagsan, ha loona guto si wanaagsan}. Waa in si wanaagsan loo raacaa oo si wanaagsan loo gutaa. {Taasi waa fududayn ka timid Rabbigiin} iyo naxariis ka duwan wixii lagu qoray kuwii idinka horreeyey. {Markaas kii xadgudba intaas dabadeed, wuxuu leeyahay cadaab daran} – kaas oo ah inuu dilo qofka kadib markii la aqbalay Diyada.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Diya waxay ka sokow aargudashada sharci ah fursad u siinaysaa cafis iyo naxariis.
Aargudasho sharci ah oo ku saabsan dil ama dhaawac jireed, iyadoo lagu dhaqayo xuduudaha shareecada Islaamka.
Magdhow lacageed oo sharci ahaan loo go’aamiyey dhiig daadin ama dhaawac.
Halkan: ka tanaasulidda qisaasta, tusaale ahaan, in kiis dil ula kac ah lagu aqbalo diya halkii aargudasho laga qaadan lahaa.
Culimadii hore ee tafsiirka, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar markii uu ka hadlayey al-Bukhaari, waxay sharaxaaddan u fahmeen inay muujinayso in ehelka qofka la dilay ay dil ula kac ah ku dooran karaan qisaas ama ay dembiilaha ka cafin karaan aargudashada oo ay diya aqbali karaan. Hadalka ku saabsan in si habboon loo dalbado, si fiicanna loo bixiyo wuxuu adkaynayaa taxaddarka iyo caddaaladda labada dhinacba. Shuruudaha saxda ah iyo faahfaahinta xukunka way ku kala duwan yihiin mad-habyada; tuducdani oggolaansho uma aha in qofku isagu sharciga gacantiisa ku qaato, waayo arrintu waa inay martaa nidaamka garsoorka ee awoodda u leh.
- Khilaafaadka ku saabsan diya ama aargudasho ha u gudbiyaan hay'adaha awoodda u leh; marnaba ha iskaa u aargudan.
- Qofkii aqbala magdhow waa inuu arrinta u maareeyaa si caddaalad ah oo aan dalabyo xad-dhaaf ah lahayn.
- Qofka fursadda u haysta wuu ka fiirsan karaa cafis, isaga oo aan dayacin xuquuqda ehelka marxuumka ama sharciga.
Sida ku cad qoraalka la heli karo, werintani sidoo kale waxay ka hadlaysaa adeegsiga qisaasta, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka mawduuca sharciga ah ee tuducan.
Sahih al-Bukhari · #4500 (Sahih)Werintu waxay ka warramaysaa dhaawac iyo aargudasho, sidaas darteed waxay la xiriirtaa xeerarka guud ee caddaaladda iyo ka hortagga aargudasho xad-dhaaf ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.