Sahih al-Bukhari, xadiiska 4517
Waxaa weriyey Ka'b ibn Ujra. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ka'b ibn Ujra
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الأَصْبَهَانِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَعْقِلٍ، قَالَ قَعَدْتُ إِلَى كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ ـ يَعْنِي مَسْجِدَ الْكُوفَةِ ـ فَسَأَلْتُهُ عَنْ فِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ فَقَالَ حُمِلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَالْقَمْلُ يَتَنَاثَرُ عَلَى وَجْهِي فَقَالَ " مَا كُنْتُ أُرَى أَنَّ الْجَهْدَ قَدْ بَلَغَ بِكَ هَذَا، أَمَا تَجِدُ شَاةً ". قُلْتُ لاَ. قَالَ " صُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، أَوْ أَطْعِمْ سِتَّةَ مَسَاكِينَ، لِكُلِّ مِسْكِينٍ نِصْفُ صَاعٍ مِنْ طَعَامٍ، وَاحْلِقْ رَأْسَكَ ". فَنَزَلَتْ فِيَّ خَاصَّةً وَهْىَ لَكُمْ عَامَّةً.
Waxaa nooga warramay Aadam, waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Al-Asbahaanii, wuxuu yiri: Waxaan maqlay Cabdullaahi bin Macqil oo leh: Waxaan la fariistay Kacab bin Cujrah masaajidkan — waa Masaajidka Kuufah — waxaanan weydiiyey fidyada soonka. Wuxuu yiri:
"Waxaa la ii geeyey Nebiga ﷺ anigoo injirtu ay wajigeyga ka daadaneyso. Wuxuu yiri: 'Kuma aan fekerin in dhibku heerkan ku gaaray. Ma heleysaa ido aad qasho?' Waxaan iri: 'Maya.' Wuxuu yiri: 'Soon saddex maalmood ah, ama quudi lix miskiin ah, midkiiba nus saa' oo cunto ah, madaxana xiir.' Markaas aayaddani waxay u soo degtay aniga si gaar ah, idinkuna si guud ayaad u leedihiin."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka xajka ay jirto dhib daran, madaxa waa la xiiri karaa, fidyana waa la bixin karaa.
Kaʿb ibn ʿUjra ayaa xajka intii uu ku jiray injir aad u dhibtay, ilaa ay wejigiisa ka soo dhacayeen. Nebigu ﷺ wuxuu u kala dooransiiyey inuu neef ido ah qalo, saddex maalmood soomo ama lix masaakiin ah quudiyo, mid kasta nus saac oo cunto ah, wuxuuna amray inuu madaxa xiirto.
Fal ama magdhow beddel ah oo waajib ah marka la jebiyo ama la gudan waayo waajib diini ah oo gaar ah.
Halbeeg dhaqameed lagu qiyaaso mugga cuntada; halkan masaakiin kasta waxaa la siinayaa nus saac.
Xaaladda cibaadada ee xajka ama cumrada, taas oo ay caadi ahaan ka mamnuuc tahay in timaha la jaro ama la xiiro.
Culimada hore waxay dhacdadan ku xidhaan Qur’aanka 2:196: qofka xanuun ama dhib awgiis madaxa uga xiira isagoo ixraam ku jira, fidyo ayuu bixiyaa. Riwaayaddu waxay sheegaysaa saddex ikhtiyaar: neef ido ah oo la qalo, saddex maalmood oo la soomo ama lix masaakiin ah oo mid kasta la siiyo nus saac oo cunto ah. Weedhani waxay muujinaysaa ikhtiyaar, ee ma aha kala horrayn go’an. In kasta oo dhacdadu si gaar ah u khusaysay Kaʿb, xukunku sida qoraalku sheegayo waa mid guud. Mad-habyadu waxay ka hadlaan shuruudo dheeraad ah iyo sida fidyada loo guto; xaalad gaar ahna waa in la raaco tilmaanta caalim aqoon leh.
- Haddii dhib jidheed oo daran kugu yimaaddo adigoo ixraam ku jira, talo khabiir ka raadso fidyada kugu waajibaysa, halkii aad naftaada u oggolaan lahayd silic aan loo baahnayn.
- Ikhtiyaarrada la sheegay si dhab ah u qaado: fidyadu waa neef ido ah oo la qalo, saddex maalmood oo la soomo ama lix masaakiin ah oo la quudiyo iyadoo la raacayo qiyaasta la sheegay.
- Xukun waxaa laga yaabaa in loo sheegay qof keli ah awgiis, haddana uu xeer guud u noqdo dadka kale.
Riwaayaddan saxiixa ahi iyaduna waxay ka hadlaysaa xukun ku jira isla aayadda Qur’aanka, waxayna gacan ka geysanaysaa fahamka macnaha guud ee tafsiirka cutubkan.
Sahih al-Bukhari · #4519 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa qayb kale oo ka mid ah Qur’aanka 2:196, waxayna muujinaysaa sida su’aalaha gaarka ah ee xajku u horseedaan fasiraadda aayadda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.