Sahih al-Bukhari, xadiiska 4552
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Ibn Abu Mulayka
- 1Nasr ibn Ali ibn Nasrwuxuu u sheegay al‑Bukhariنَصْرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ نَصْرٍ
- 2Abdullah ibn Dawudعَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ
- 3Ibn Jurayjابْنِ جُرَيْجٍ
- 4Ibn Abu Mulaykaابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ امْرَأَتَيْنِ، كَانَتَا تَخْرِزَانِ فِي بَيْتٍ ـ أَوْ فِي الْحُجْرَةِ ـ فَخَرَجَتْ إِحْدَاهُمَا وَقَدْ أُنْفِذَ بِإِشْفًى فِي كَفِّهَا، فَادَّعَتْ عَلَى الأُخْرَى، فَرُفِعَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ، فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ يُعْطَى النَّاسُ بِدَعْوَاهُمْ لَذَهَبَ دِمَاءُ قَوْمٍ وَأَمْوَالُهُمْ ". ذَكِّرُوهَا بِاللَّهِ وَاقْرَءُوا عَلَيْهَا {إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ}. فَذَكَّرُوهَا فَاعْتَرَفَتْ، فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْيَمِينُ عَلَى الْمُدَّعَى عَلَيْهِ ".
Waxaa ka warramay Ibnu Abii Mulaykah: Laba dumar ah ayaa kabaha ku tolayay guri ama qol dhexdiisa. Markaas ayaa midkood soo baxday iyadoo irbad gacanta ugu mudan tahay, waxayna ku andacootay inay tan kale fashay. Arrinta waxaa loo gudbiyey Ibnu Cabbaas, Ibnu Cabbaasna wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Haddii dadka la siiyo waxay sheegtaan (iyadoon caddayn la hayn), dhiigga dadka iyo xoolahooduba way lumi lahaayeen." Xusuusiya Alle oo u akhriya aayadda: {Kuwa iibsada faa'iido yar iyagoo beddelanaya Ballanka Alle...}. Way xusuusiyeen, markaasay qiratay. Ibnu Cabbaas wuxuu yiri: Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Dhaarta waxaa laga rabaa qofka lagu andacoonayo."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Eed keliya kuma filna eedayn; caddayn baa loo baahan yahay, eedaysanahana waxaa laga dalban karaa inuu dhaarto.
Qalab fiiqan oo kabaha lagu tolo.
Qofka eed ama dacwad sharci ah loo jeediyey.
Hadal rasmi ah oo qofku Allah markhaati uga dhigto.
Culimada hore waxay xadiiskan ka soo saareen mabda’a sharci ee ah in qofka dacwoonaya uu caddayn keeno; haddii caddayn la waayo, eedaysanaha waxaa laga dalban karaa inuu dhaarto. Dhaartu ma beddelayso caddayn jirta, balse waxay ka hortagtaa sheegashooyinka aan salka lahayn. Madh-habyadu mabda’an way aqoonsan yihiin, inkastoo ay ku kala duwan yihiin faahfaahinta ku saabsan sida loogu dabaqo dacwadaha qaarkood. Ibnu Cabbaas wuxuu sidoo kale haweeneyda xusuusiyey Allah iyo digniinta ku jirta Qur’aanka 3:77 ee ka digaysa in dhaar been ah loogu adeegsado dano adduun.
- Qofna ha eedayn adigoon haysan tilmaamo la taaban karo, qofka kalena fursad u sii inuu jawaabo.
- Marka khilaaf yimaado, xaqiiqooyinka si taxaddar leh u diiwaangeli oo raadso dhexdhexaadiye awood leh oo aan eex lahayn.
- Weligaa ha ku dhaaran been si aad hanti, faa’iido ama xaq u hesho.
Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu xusaa xaaladaha ay nafta qofka Muslimka ahi ku dhowrsan tahay; wuxuu adkaynayaa khatarta dulmiga ka dhanka ah nolosha iyo badbaadada jirka.
Sahih al-Bukhari · #4477 (Sahih)Xadiiskan saxiixa ahi wuxuu ka hadlayaa culayska dembiga ah ee dhiig si xaq-darro ah loo daadiyo, wuxuuna la xiriiraa digniinta ka dhanka ah eedaymaha aan salka lahayn.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.