Sahih al-Bukhari, xadiiska 4554
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Anas ibn Malik
- 1Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Ishaq ibn Abdullah ibn Abu Talhaإِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ
- 4Anas ibn Malikأَنَسَ بْنَ مَالِكٍ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ أَكْثَرَ أَنْصَارِيٍّ بِالْمَدِينَةِ نَخْلاً، وَكَانَ أَحَبَّ أَمْوَالِهِ إِلَيْهِ بَيْرُحَاءٍ، وَكَانَتْ مُسْتَقْبِلَةَ الْمَسْجِدِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَاءٍ فِيهَا طَيِّبٍ، فَلَمَّا أُنْزِلَتْ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} قَامَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ يَقُولُ {لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ} وَإِنَّ أَحَبَّ أَمْوَالِي إِلَىَّ بَيْرُحَاءٍ وَإِنَّهَا صَدَقَةٌ لِلَّهِ، أَرْجُو بِرَّهَا وَذُخْرَهَا عِنْدَ اللَّهِ، فَضَعْهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ حَيْثُ أَرَاكَ اللَّهُ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " بَخْ، ذَلِكَ مَالٌ رَايِحٌ، ذَلِكَ مَالٌ رَايِحٌ، وَقَدْ سَمِعْتُ مَا قُلْتَ، وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَجْعَلَهَا فِي الأَقْرَبِينَ ". قَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَفْعَلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَسَمَهَا أَبُو طَلْحَةَ فِي أَقَارِبِهِ وَبَنِي عَمِّهِ. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَرَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ " ذَلِكَ مَالٌ رَابِحٌ ". حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ " مَالٌ رَايِحٌ ".
Waxaa nooga warramay Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Maalik, oo ka weriyey Isxaaq bin Cabdullaahi bin Abii Dalxa, inuu maqlay Anas bin Maalik - Allaha ka raalli noqdee - oo leh: Abuu Dalxa wuxuu ahaa Ansaarta Madiina deggan midka ugu geed timir badan, hantidiisana waxaa ugu jeclaa beerta Bayruhaa', taas oo ku tiilay dhanka qiblada ee Masjidka. Rasuulka Allah ﷺ wuxuu geli jiray beertaas wuxuuna ka cabbi jiray biyo macaan oo ku yaallay. Markii la soo dejiyey aayadda {Ma gaari doontaan wanaagga ilaa aad wax ka bixisaan waxaad jeceshihiin}, ayaa Abuu Dalxa istaagay oo yiri:
"Rasuulkii Allow ﷺ, Allah wuxuu leeyahay: {Ma gaari doontaan wanaagga ilaa aad wax ka bixisaan waxaad jeceshihiin}, hantidaydana waxaan ugu jeclahay Bayruhaa', waana sadaqo u ah Allah, waxaanan rajeynayaa wanaaggeeda iyo keydkeeda xagga Allah. Ee dhig meesha Allah ku tuso, Rasuulkii Allow ﷺ." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri: "Bakh! Taasi waa maal faa'iido leh! Taasi waa maal faa'iido leh! Waan maqlay waxaad tiri, waxaanan arkaa inaad u qaybiso ehelkaaga dhow." Abuu Dalxa wuxuu yiri: "Waan sameynayaa, Rasuulkii Allow ﷺ." Markaasuu Abuu Dalxa u qaybiyey qaraabadiisa iyo ilma adeerradiis. Cabdullaahi bin Yuusuf iyo Rawx bin Cubaadah waxay yiraahdeen: "Taasi waa maal faa'iido leh." Yaxye bin Yaxye wuxuu ii sheegay: Waxaan ku akhriyey Maalik horteeda: "maal faa'iido leh."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abuu Dalxa wuxuu sadaqo ahaan u bixiyey beertiisii ugu qaalisnayd, wuxuuna talo ku qaybiyey ehelkiisa.
Xadiisku wuxuu si cad sadaqadii Abuu Dalxa ugu xiriirinayaa soo-degidda aayadda 3:92 ee Qur’aanka: wanaagga ma gaari doontaan ilaa aad wax ka bixisaan waxa aad jeceshihiin.
Magaca beertii timirta ahayd ee uu Abuu Dalxa jeclaa, taas oo ka soo horjeedday masaajidka.
Deeq ikhtiyaari ah oo la bixiyo si Alle raalli looga noqdo.
Oraah tusaale ah oo tilmaamaysa hanti ajarkeeda Alle agtiisa ka weyn yahay hantida la bixiyey.
Culimadu waxay ka fahmeen in sadaqadu qiimo leedahay marka qofku bixiyo hanti uu jecel yahay. Nabigu ﷺ wuxuu Abuu Dalxa ku hagay inuu beddelo cidda la siinayo deeqdiisa oo uu siiyo ehelkiisa; sidaas ayay sadaqada iyo xiriirinta qaraabadu isugu yimaadeen. Afarta mad-habood ee sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin muhiimadda ay leedahay in sadaqo ikhtiyaari ah la siiyo ehel baahan; xeerarka gaarka ah ee deeqda iyo xuquuqda dhaxlayaashu waxay ku xiran yihiin duruufaha.
- Markaad sadaqaynayso, dooro wax qiimo dhab ah kuu leh, adigoo ku ekaanaya awooddaada.
- Marka hore ka fiirso ehelka baahan markaad bixinayso deeqo ikhtiyaari ah, si sadaqadu ula midoowdo xiriirinta qaraabada.
- Raadi talo khabiir ka hor intaadan hanti deeqin haddii xuquuqda dad kale ama dhaxlayaashu ay arrinta ku lug leeyihiin.
Xadiiskan uu Anas weriyey isaguna wuxuu ka hadlayaa deeq uu bixiyey Abuu Dalxa, wuxuuna si muuqata u tusayaa xiriirka ka dhexeeya wax-bixinta iyo ehelka.
Sahih al-Bukhari · #4552 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ku jiraa macnaha guud ee tafsiirka isla aayadda, wuxuuna caawinayaa fahamka baaqa ku jira Qur’aanka 3:92.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.