Sahih al-Bukhari, xadiiska 4580
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنِي الصَّلْتُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ إِدْرِيسَ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاس ٍ ـ رضى الله عنهما ـ {وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ} قَالَ وَرَثَةً. {وَالَّذِينَ عَاقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ} كَانَ الْمُهَاجِرُونَ لَمَّا قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَرِثُ الْمُهَاجِرُ الأَنْصَارِيَّ دُونَ ذَوِي رَحِمِهِ لِلأُخُوَّةِ الَّتِي آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمْ فَلَمَّا نَزَلَتْ {وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ} نُسِخَتْ، ثُمَّ قَالَ {وَالَّذِينَ عَاقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ } مِنَ النَّصْرِ، وَالرِّفَادَةِ وَالنَّصِيحَةِ، وَقَدْ ذَهَبَ الْمِيرَاثُ وَيُوصِي لَهُ. سَمِعَ أَبُو أُسَامَةَ إِدْرِيسَ، وَسَمِعَ إِدْرِيسُ طَلْحَةَ.
Waxaa ii warramay As-Salt bin Maxamed, wuxuu yiri: Waxaa noo warramay Abuu Usaamah, oo ka weriyay Idriis, oo ka weriyay Dalxah bin Musarrif, oo ka weriyay Saciid bin Jubayr, oo ka weriyay Ibn Cabbaas — raalli Allaah ka ahaado labadoodaba — marka laga hadlayo aayadda {Mid walbana waxaan u yeelnay Mawaali}: Wuxuu yiri macnaheedu waa dhaxlayaal. Iyo {Kuwa ay gacmihiinnu la heshiiyeen}: Markii Muhaajiriintu ay yimaadeen Madiina, Muhaajirku wuxuu dhaxli jiray Ansaariga isagoon dhaxlayn qaraabadiisa dhiigga ah, sababtuna waxay ahayd walaalnimadii uu Nabigu ﷺ dhex dhigay iyaga. Markii la soo dejiyey aayadda {Mid walbana waxaan u yeelnay Mawaali}, xukunkaas waa la nasakhay (waa la beddelay). Kadibna wuxuu yiri {Kuwa ay gacmihiinnu la heshiiyeen} waxay ku saabsan tahay gargaarka, taageerada iyo talosiinta. Sidaas darteed dhaxalkii waa tegay, laakiin wuu u dardaarmi karaa. Abuu Usaamah wuu maqlay Idriis, Idriisna wuu maqlay Dalxah.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xaqiiqdii dhaxalka ee ku salaysnaa walaaltinimada wuu dhammaaday; taageerada iyo dardaarankuna way bannaan yihiin.
Markii Muhaajiriintu Madiina yimaadeen, Nebigu ﷺ wuxuu walaaltinimo dhex dhigay iyaga iyo Ansaar. Xidhiidhkaasi markii hore wuxuu siinayay xaq dhaxal; markii dambe taas waxaa meesha ka saaray waxyiga aayadda 4:33.
Dhaxlayaal xaq u leh qayb ka mid ah dhaxal sida waafaqsan xeerarka dhaqangalka ah.
Dadka Madiina ee taageeray Nebiga ﷺ iyo Muhaajiriinta.
Tilmaan sheegaysa in qayb ka mid ah hantida qofka loo daayo qof kale marka uu dhinto, iyadoo la raacayo xeerarka Islaamka ee dhaqangalka ah.
Mufasiriintii hore ee Qur’aanku waxay halkan mawaali uga jeedaan dhaxlayaasha. Waxay sharraxaadda Ibnu Cabbaas ka fahmeen in xidhiidhkii hore ee dhaxal ee u dhexeeyay Muhaajiriinta iyo Ansaar uu ku dhammaaday markii la dejiyay xeerarka dhaxalka. Xidhiidhka taageerada, caawinta iyo talada daacadda ahi wuu sii jiray; qof isbahaystayna wuxuu dardaaran ugu reebi karay wax, iyadoo la dhowrayo xuduudaha xeerarka dhaxalka Islaamka.
- Sii wad xidhiidhka taageerada iyo talada wanaagsan, xataa marka aanu keenayn xaq dhaxal.
- Si taxaddar leh u qor dardaaranka, dabadeedna ha laga hubiyo waafaqsanaanta xeerarka dhaxalka Islaamka.
- Markaad maamulayso arrimaha qoyska ama dhaxalka, kala saar dhaxlayaasha sharciga ah iyo dadka aad doonayso inaad wax u dardaaranto.
Xadiiskan Ibnu Cabbaas laga weriyey isaguna wuxuu ka hadlayaa nidaamkii hore ee dhaxalka iyo xeerarkii dambe ee dhaxlayaasha.
Sahih al-Bukhari · #4579 (Sahih)Xadiiskanina wuxuu ka hadlayaa aayadaha dhaxalka, wuxuuna caawinayaa in la fahmo sida xeerku u samaysmay.
Sahih al-Bukhari · #4581 (Sahih)Xadiiskan wuxuu ka hadlayaa isla qaybta ku saabsan isbahaysiyada iyo xuquuqda dhaxalka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.