Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4581

Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا أَبُو عُمَرَ، حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ أُنَاسًا فِي زَمَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ نَعَمْ، هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ بِالظَّهِيرَةِ، ضَوْءٌ لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ ‏"‏ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ، ضَوْءٌ لَيْسَ فِيهَا سَحَابٌ ‏"‏‏.‏ قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، إِلاَّ كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا، إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ أَذَّنَ مُؤَذِّنٌ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ‏.‏ فَلاَ يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ غَيْرَ اللَّهِ مِنَ الأَصْنَامِ وَالأَنْصَابِ إِلاَّ يَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ، بَرٌّ أَوْ فَاجِرٌ وَغُبَّرَاتُ أَهْلِ الْكِتَابِ، فَيُدْعَى الْيَهُودُ فَيُقَالُ لَهُمْ مَنْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ، مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلاَ وَلَدٍ، فَمَاذَا تَبْغُونَ فَقَالُوا عَطِشْنَا رَبَّنَا فَاسْقِنَا‏.‏ فَيُشَارُ أَلاَ تَرِدُونَ، فَيُحْشَرُونَ إِلَى النَّارِ كَأَنَّهَا سَرَابٌ، يَحْطِمُ بَعْضُهَا بَعْضًا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي النَّارِ، ثُمَّ يُدْعَى النَّصَارَى، فَيُقَالُ لَهُمْ مَنْ كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ كَذَبْتُمْ، مَا اتَّخَذَ اللَّهُ مِنْ صَاحِبَةٍ وَلاَ وَلَدٍ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُمْ مَاذَا تَبْغُونَ فَكَذَلِكَ مِثْلَ الأَوَّلِ، حَتَّى إِذَا لَمْ يَبْقَ إِلاَّ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ، أَتَاهُمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ فِي أَدْنَى صُورَةٍ مِنَ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا، فَيُقَالُ مَاذَا تَنْتَظِرُونَ تَتْبَعُ كُلُّ أُمَّةٍ مَا كَانَتْ تَعْبُدُ‏.‏ قَالُوا فَارَقْنَا النَّاسَ فِي الدُّنْيَا عَلَى أَفْقَرِ مَا كُنَّا إِلَيْهِمْ، وَلَمْ نُصَاحِبْهُمْ، وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ رَبَّنَا الَّذِي كُنَّا نَعْبُدُ‏.‏ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ، فَيَقُولُونَ لاَ نُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا‏.‏ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Abuu Saciid Al-Khudri - Alle ha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Xilligii Nebiga ﷺ, dad baa yiri,

"Rasuulkii Allow, ma arki doonnaa Rabbigeen Maalinta Qiyaamaha?" Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Haa, ma dhib baa idinku ah inaad aragtaan qorraxda duhurkii marka ay iftiinka tahay oo aan daruur jirin?" Waxay yiraahdeen, "Maya." Wuxuu yiri, "Ma dhib baa idinku ah inaad aragtaan dayaxa habeenka badraha (dayax buuxa) marka uu iftiinka yahay oo aan daruur jirin?" Waxay yiraahdeen, "Maya." Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Sidaas oo kale, dhib idinkuma aha inaad aragtaan Allah Maalinta Qiyaamaha, sidaysan dhib idiinku ahayn aragtida midkood. Maalinta Qiyaamaha, mu'addin baa dhawaaqi doona oo leh, 'Ummad kastaa ha raacdo waxay caabudi jireen.' Markaas kuwii caabudi jiray wax aan Allah ahayn sida sanamyada iyo asnaamta way ku dhici doonaan Naarta, ilaa ay ka haraan oo keliya kuwii caabudi jiray Allah, ha ahaadeen kuwo wanaagsan ama kuwo xun, iyo hartidii Ahlu Kitaabka. Kadib Yuhuudda ayaa loo yeeri doonaa, waxaana lagu dhihi doonaa, 'Yaad caabudi jirteen?' Waxay dhihi doonaan, 'Waxaan caabudi jirnay Cuzayr ina Alle.' Waxaa lagu dhihi doonaa, 'Been baad sheegteen, Alle ma yeelan xaas ama ilmo. Maxaad rabtaan?' Waxay dhihi doonaan, 'Rabbigayoow, waannu oomanahay ee na waraabi.' Waa loo tilmaami doonaa oo lagu dhihi doonaa, 'Ma cabaysaan?' Markaas waxaa loo soo ururin doonaa Naarta iyadoo u eg sarab (dhalanteed), qaybaheedu is burburinayaan, kadibna way ku dhici doonaan Naarta. Intaas kadib Masiixiyiinta ayaa loo yeeri doonaa, waxaana lagu dhihi doonaa, 'Yaad caabudi jirteen?' Waxay dhihi doonaan, 'Waxaan caabudi jirnay Masiixa ina Alle.' Waxaa lagu dhihi doonaa, 'Been baad sheegteen, Alle ma yeelan xaas ama ilmo.' Kadib waxaa lagu dhihi doonaa, 'Maxaad rabtaan?' Waxayna dhihi doonaan sidii kuwii hore oo kale. Ilaa ay ka haraan oo keliya kuwii caabudi jiray Allah, ha ahaadeen kuwo wanaagsan ama kuwo xun. Rabbiga Caalamiinta ayaa u imaan doona isagoo qaabka ugu dhow qaabkii ay maskaxdooda ku haysteen. Waxaa lagu dhihi doonaa, 'Maxaad sugaysaan? Ummad kastaa waxay raacday waxay caabudi jireen.' Waxay dhihi doonaan, 'Dadka waan ka tagnay adduunka annagoo aad ugu baahan, mana la saaxiibin, haddana waxaan sugaynaa Rabbigayoow oo aan caabudi jirnay.' Wuxuu dhihi doonaa, 'Anigu waxaan ahay Rabbigiin.' Waxayna dhihi doonaan laba ama saddex jeer, 'Waxba kula wadaajin mayno Allah.'

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Mu'miniintu waxay Allah arki doonaan Maalinta Qiyaame, isaga oo keliya ayaanay caabudi doonaan.

Erayada adag oo la sharxay
Maalinta Qiyaame

Maalinta Allah dadka soo noolayn doono oo uu ku xisaabin doono camalkooda.

Dadka Kitaabka

Magac loo adeegsado, dadka kale ka sokow, Yuhuudda iyo Masiixiyiinta.

Towxiid

Rumaynta in Allah oo keliya yahay Ilaah, uuna lahayn wax la wadaaga.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada sunniga ee hore waxay xadiiskan u daliishadaan in mu'miniintu aakhiro si dhab ah u arki doonaan Allah, si ku habboon Allah, iyada oo aan lala barbar dhigin makhluuqa. Isbarbardhigga qorraxda iyo dayaxu wuxuu caddaynayaa in aragtidu aanay lahayn dhib ama jahawareer; mana ka dhigna in Allah u egyahay makhluuqa. Qaybtani waxay sidoo kale adkaynaysaa in cibaadadu Allah oo keliya u sugnaato, iyo in hadallada iimaanku aanay ka miisaan cuslayn in Allah loo yeelo wax la wadaaga.

Casharrada maanta
  1. Ku dadaal inaad Allah oo keliya caabuddo, kana fogow wax kasta oo shirk ah.
  2. Rajada ah inaad aakhiro la kulanto Allah ha kugu dhiirrigeliso iimaan dhab ah iyo camal wanaagsan.
  3. Qoraallada Allah ka hadlaya si xushmad leh uga hadal, hana la barbar dhigin Allah makhluuqiisa.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.