Sahih al-Bukhari, xadiiska 4592
Waxaa weriyey Zaid bin Thabit. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zaid bin Thabit
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ السَّاعِدِيُّ، أَنَّهُ رَأَى مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ فِي الْمَسْجِدِ، فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَأَخْبَرَنَا أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْلَى عَلَيْهِ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَجَاءَهُ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهْوَ يُمِلُّهَا عَلَىَّ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَاللَّهِ لَوْ أَسْتَطِيعُ الْجِهَادَ لَجَاهَدْتُ ـ وَكَانَ أَعْمَى ـ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَفَخِذُهُ عَلَى فَخِذِي، فَثَقُلَتْ عَلَىَّ حَتَّى خِفْتُ أَنْ تُرَضَّ فَخِذِي، ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ {غَيْرَ أُولِي الضَّرَرِ}
Waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Cabdillaahi, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Ibraahiim bin Sacad, kaas oo ka weriyey Saalix bin Kaysaan, kaas oo ka weriyey Ibn Shihaab, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Sahl bin Sacad As-Saacidiy inuu arkay Marwaan bin Al-Xakam oo jooga masaajidka, markaas baan u imid oo dhiniciisa fariistay. Wuxuu noo sheegay in Zayd bin Thaabit uu u sheegay in Rasuulullaah ﷺ uu ku amray (oo uu u dhiibtey):
"Isma sinna kuwa rumeeyey ee fadhiya (guryahooda) iyo kuwa ku jihaada jidka Eebe." Markaas buu u yimid Ibn Ummi Maktuum isagoo u dhiibtey, wuxuuna yiri: "Rasuulallaahow! Wallaahi haddii aan awoodo jihaadka waan jihaadi lahaa" — isna wuu indho la’aa. Markaas baa Eebe ku soo dejiyey Rasuulkiisa ﷺ iyadoo bowdadiisu ay saaran tahay bowdadayda, wayna igu cuslaatay ilaa aan ka baqay in bowdadu i jabto. Kadibna waa laga qaaday, markaas baa Eebe soo dejiyey: {Kuwa aan dhib qabin mooyaane}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof aan awoodin inuu dagaallamo naafo awgeed laguma daro isbarbardhigga.
Zayd ibn Thaabit ayaa qoray wixii Nebigu ﷺ u sheegay ee ku saabsanaa kala duwanaanta mu’miniinta guryahooda joogay iyo kuwa ku dadaalay jidka Alle. Ibnu Umm Maktuum oo indhoole ahaa ayaa sheegay inuu dagaallami lahaa haddii uu awoodi lahaa, dabadeedna waxaa la soo dejiyey ka-reebidda dadka naafada ah.
Kuwa ku dadaala jidka Alle; macnaha guud halkan waa ka qaybgalka dagaalka.
Dadka leh naafo cudurdaar sharci ah oo ka hor istaagta inay ka qaybqaataan dadaalka laga hadlayo.
Farriin rabaani ah oo Alle u soo waxyooday Nebigiisa ﷺ.
Fasireyaashii hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay ka-reebidda ku xidhaan kala duwanaanta u dhexaysa qofka sabab la’aan uga hadha iyo qofka aan naafonimo darteed uga qaybqaadan karin. Waxyigu wuxuu aqoonsanayaa caqabadda jireed iyo rabitaanka daacadda ah ee Ibnu Umm Maktuum labadaba. Afarta mad-habood ee Sunnigu waxay tixgeliyaan naafonimada iyo awoodda marka la qiimaynayo waajibaadka diineed; werintani waxay taageeraysaa mabda’a ah inaan qofka lagu waajibin wax aanu awoodin.
- Ha qiimayn dadaalka qofka adigoon tixgelin caafimaadkiisa iyo awooddiisa.
- Haddii aadan gudan karin waajib, si daacad ah u sheeg xaddidaaddaada, kuna sii jir rabitaan daacad ah oo wanaagga ah.
- Hawlaha iyo filashooyinka u fududee dadka leh awood jireed oo kala duwan.
Al-Baraa isaguna wuxuu ka warramaa soo degista erayada sheegaya in mu’miniinta guryahooda jooga aanay la mid ahayn kuwa ku dadaala jidka Alle.
Sahih al-Bukhari · #4594 (Sahih)Werintani waxay sharxaysaa sida Nebigu ﷺ u amray in la qoro in dadka leh naafo cudurdaar ah laga reebay isbarbardhigga guud.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.