Sahih al-Bukhari, xadiiska 4607
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Abd ar‑Rahman ibn al‑Qasimعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ
- 4Aabbihii, al‑Qasimأَبِيهِ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ أَوْ بِذَاتِ الْجَيْشِ انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي، فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْتِمَاسِهِ، وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَأَتَى النَّاسُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَقَالُوا أَلاَ تَرَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِالنَّاسِ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ، فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي قَدْ نَامَ، فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسَ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ قَالَتْ عَائِشَةُ فَعَاتَبَنِي أَبُو بَكْرٍ، وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ، وَجَعَلَ يَطْعُنُنِي بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي، وَلاَ يَمْنَعُنِي مِنَ التَّحَرُّكِ إِلاَّ مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَخِذِي، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَصْبَحَ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ. قَالَتْ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ فَإِذَا الْعِقْدُ تَحْتَهُ.
Waxaa nooga sheekeeyay Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Maalik, oo ka weriyay Cabdiraxmaan bin Al-Qaasim, oo ka weriyay aabbihii, oo ka weriyay Caa’isha — raalli ha ka noqdee Allah — xaaskii Nabiga ﷺ, waxay tiri: Waxaan la baxnay Rasuulka Allah ﷺ safarradiisa qaarkood, markii aan joognay Baydaa ama Daatul-Jaysh ayaa xariggaygu go'ay oo lumay. Markaas ayuu Rasuulka Allah ﷺ u istaagay inuu raadiyo, dadkiina way la joogsadeen, iyagoon meel biyo leh joogin, sidoo kalena aysan haysan biyo ay wataan. Dadkii waxay u tageen Abuu Bakar As-Siddiiq waxayna ku yiraahdeen: 'Miyaadan arkayn waxa ay Caa’isha sameysay? Waxay joojisay Rasuulka Allah ﷺ iyo dadkii meel aan biyo lahayn, mana haystaan biyo ay wataan.' Abuu Bakar waa yimid iyadoo Rasuulka Allah ﷺ uu hurdo madaxiisuna yaallo bowdada Caa’isha. Wuxuu ku yiri: 'Waxaad xannibtay Rasuulka Allah ﷺ iyo dadkii meel aan biyo lahayn, mana haystaan biyo ay wataan.' Caa’isha waxay tiri: Abuu Bakar waa i canaantay, wuxuuna yiri wixii Allah doonayay inuu yiraahdo, wuxuuna gacantiisa igaga dhuftay dhinacayga, waxaana iga diiday inaan dhaqdhaqaaqo kaliya booska uu Rasuulka Allah ﷺ kaga fadhiyay bowdadayda. Rasuulka Allah ﷺ waa kacay markii waagu baryay iyadoo aan biyo la hayn, markaas ayuu Allah soo dejiyay aayadda Tayammum-ka. Usaayd bin Xudayr wuxuu yiri: 'Ma ahan barakadiinna tii ugu horreysay, eeyow reer Abuu Bakar.' Caa’isha waxay tiri: Markaas ayaan kicinnay geelii aan saarnaa, mise xariggiina hoostiisa ayuu ka baxay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Luminta silsiladdii qoorta ee Caa’isha waxay sabab u noqotay soo-dejinta xukunka tayammumka.
Intii safar lagu jiray ayay Caa’isha weyday silsiladdeedii qoorta. Kooxdii waxay istaagtay meel aan biyo lahayn, dabadeedna Alle wuxuu soo dejiyey aayadda ku saabsan tayammumka.
Isdaahirin cibaado oo lagu sameeyo carro nadiif ah marka biyo la waayo ama aan la isticmaali karin.
Magaca goob ku taallay jidka safarka ee lagu xusay xadiiska.
Qurxin qoorta lagu xirto.
Culimada waxay dhacdadan ka fahmeen in tayammumku yahay fududayn Alle bixiyey marka biyo la waayo, iyo in aan salaadda la tukan isdaahirin la’aan: biyo ayaa la isticmaalaa marka ay suurtagal tahay, tayammumna marka shuruudihiisu jiraan. Afarta mad-hab ee sunniga ahi waxay faahfaahinta shuruudaha iyo habka tayammumka kaga hadleen iyagoo daliishanaya xadiiskan iyo kuwo kale. Dhacdadu waxay sidoo kale muujinaysaa in Alle ummadda u qoray fudayd, imtixaan lama filaan ahna uu noqon karo il barako.
- Baro goorta tayammumka la adeegsan karo sida xeerarku dhigayaan, si biyo la’aantu aanay salaaddaada dib ugu dhigin si aan loo baahnayn.
- Samir marka dhibaato kugu keento raaxo-darro; Alle wuxuu ka dhalin karaa fududayn iyo barako.
- Qofka si taxaddar leh ula hadal marka dhibaato timaaddo, duruufaha dadka kalena tixgeli.
Xadiiskan Caa’isha laga weriyey wuxuu sharxayaa isla dhacdada, wuxuuna faahfaahin dheeraad ah ka bixinayaa soo-dejinta xukunka tayammumka.
Sahih al-Bukhari · #4608 (Sahih)Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka warramayaa Caa’isha, wuxuuna caddaynayaa dhacdadii ku saabsanayd silsiladdii luntay iyo soo-dejinta xukunka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.