Sahih al-Bukhari, xadiiska 4640
Waxaa weriyey Abu ad-Darda. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu ad-Darda
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَمُوسَى بْنُ هَارُونَ، قَالاَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ زَبْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي بُسْرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ، يَقُولُ كَانَتْ بَيْنَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ مُحَاوَرَةٌ، فَأَغْضَبَ أَبُو بَكْرٍ عُمَرَ، فَانْصَرَفَ عَنْهُ عُمَرُ مُغْضَبًا، فَاتَّبَعَهُ أَبُو بَكْرٍ يَسْأَلُهُ أَنْ يَسْتَغْفِرَ لَهُ، فَلَمْ يَفْعَلْ حَتَّى أَغْلَقَ بَابَهُ فِي وَجْهِهِ، فَأَقْبَلَ أَبُو بَكْرٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَّا صَاحِبُكُمْ هَذَا فَقَدْ غَامَرَ ". قَالَ وَنَدِمَ عُمَرُ عَلَى مَا كَانَ مِنْهُ فَأَقْبَلَ حَتَّى سَلَّمَ وَجَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَصَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْخَبَرَ. قَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ وَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَعَلَ أَبُو بَكْرٍ يَقُولُ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ لأَنَا كُنْتُ أَظْلَمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلْ أَنْتُمْ تَارِكُو لِي صَاحِبِي هَلْ أَنْتُمْ تَارِكُو لِي صَاحِبِي إِنِّي قُلْتُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ إِلَيْكُمْ جَمِيعًا فَقُلْتُمْ كَذَبْتَ. وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقْتَ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ غَامَرَ سَبَقَ بِالْخَيْر".
Abu Ad-Dardaa wuxuu yiri: Waxaa dhexmaray Abu Bakr iyo Cumar dood, markaas ayuu Abu Bakr ka xanaajiyey Cumar. Sidaas darteed Cumar wuxuu ka tegay isagoo xanaaqsan. Abu Bakr wuu daba galay isagoo ka codsanaya inuu u danbi dhaaf weydiiyo (Allah), laakiin Cumar wuu diiday oo albaabka ayuu ku xirtay wajigiisa. Markaas Abu Bakr wuxuu u yimid Rasûlullah ﷺ annagoo la joogna. Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri:
"Saaxiibkiinnaan wuxuu u muuqdaa mid murmay." Intaa kadib Cumar wuu ka shalaayey wixii uu sameeyey, wuuna yimid, salaam buu bixiyey, wuxuuna fariistay agtaarka Nabiga ﷺ, wuxuuna uga sheekeeyey Rasûlullah ﷺ warkii. Abu Ad-Dardaa wuxuu yiri: Rasûlullah ﷺ wuu xanaaqay, Abu Bakrna wuxuu bilaabay inuu yiraahdo: "Wallahi, Rasûlullahoow! Anigaa dulmi badnaa!" Laakiin Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: "Ma waxaad ii daynaysaan saaxiibkayga? Ma waxaad ii daynaysaan saaxiibkayga? Markaan iri: 'Dadow, anigu waxaan ahay Rasûlka Allah ee idiin dhan', waxaad tiri: 'Been baad sheegtay.' Laakiin Abu Bakr wuxuu yiri: 'Run baad sheegtay.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Abu Bakr wuxuu raadiyey inuu heshiis la gaaro Cumar, Nebiguna ﷺ wuxuu difaacay saaxiibkiisii daacadda ahaa.
In qof laga codsado inuu Alle kuu weydiiyo dambi-dhaaf.
Saaxiib dhow iyo taageere; halkan Nebigu ﷺ wuxuu ula jeedaa Abuu Bakr.
Sharaxaadda Imaam al-Bukhaari ee erayga ‘ghaamara’: qof ku wanaagsan inuu hormaro oo wanaag sameeyo.
Culimadii hore ee sharaxaadda bixiyey waxay adkeeyeen in Abuu Bakr, inkastoo isaguna qayb ku lahaa hadalladii la isku dhaafsaday, uu Cumar ka codsaday dambi-dhaaf, dabadeedna eedda naftiisa dusha ka saaray. Hadallada Nebiga ﷺ waxay xusuusinayaan taageeradii hore iyo geesinimadii uu Abuu Bakr ku garab istaagay farriinta. Werintani waxay ina baraysaa inaan muranka sii jiidin, sidoo kalena ay tahay in wanaaggii hore iyo daacadnimada dhabta ah si caddaalad ah loo aqoonsado.
- Khilaaf ka dib, adigu ku horreey inaad raalli-gelin bixiso oo xiriirka hagaajiso.
- Markaad xanaaqsan tahay, jawaabta dib u dhig oo fursad sii toobadda iyo heshiisiinta.
- Aqoonso camalka wanaagsan ee dadka kale, adigoon qarin khaladaadkooda ama si caddaalad-darro ah ula dhaqmin.
Werintani waxay xustaa fadliga gaarka ah ee Abuu Bakr, waxayna la jaanqaadaysaa qirashada taageeradii uu Nebiga ﷺ u fidiyey.
Sahih al-Bukhari · #687 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa maalmihii ugu dambeeyey ee Nebiga ﷺ, waxayna sidoo kale muujinaysaa sida Abuu Bakr ugu dhawaa iyo maqaamkiisa gaarka ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.