Sahih al-Bukhari, xadiiska 4678
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Ka'b ibn Malik
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ ـ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ ـ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ قِصَّةِ، تَبُوكَ. فَوَاللَّهِ مَا أَعْلَمُ أَحَدًا أَبْلاَهُ اللَّهُ فِي صِدْقِ الْحَدِيثِ أَحْسَنَ مِمَّا أَبْلاَنِي، مَا تَعَمَّدْتُ مُنْذُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى يَوْمِي هَذَا كَذِبًا، وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم {لَقَدْ تَابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهَاجِرِينَ} إِلَى قَوْلِهِ {وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ}
Waxaa nooga warramay Yaxye bin Bukayr, waxaa nooga warramay Al-Layth, oo ka weriyey Cuqayl, oo ka weriyey Ibn Shihaab, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Cabdullaahi bin Kacab bin Maalik, in Cabdullaahi bin Kacab bin Maalik — isagoo ahaa hoggaamiyihii Kacab bin Maalik — uu yiri: Waxaan maqlay Kacab bin Maalik oo ka sheekeynaya markii uu ka haray dagaalkii Tabuuk. Wallee ma garanayo qof Alle ku mannaystay run-sheegashada wax ka badan inta uu igu mannaystay, tan iyo markii aan runta u sheegay Rasûlullah ﷺ ilaa maantadan la joogo, weligay kuma talaggelin inaan been sheego. Oo Alle Cazza wa Jalla wuxuu ku soo dejiyey Rasûlkiisa ﷺ: {Runtii Alle wuxuu ka aqbalay towbadaha Nabiga iyo Muhaajiriinta...} ilaa uu ka yiraahdo: {...Oo la jira kuwa runta sheega.}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ka‘b ibn Malik badbaadadiisa wuxuu ku xiray run sheegid iyo towbad dhab ah.
Ka‘b ibn Malik wuxuu ka haray duullaankii Tabuuk. Markii uu arrintaas kala hadlay Nabiga ﷺ, wuxuu si daacad ah u sheegay inuusan lahayn cudurdaar sax ah. Sheekadiisu waxay qayb ka tahay waxyiga ku saabsan towbad keenka iyo amarka ah in lala jiro kuwa runta sheega (Qur’aan 9:117–119).
Duullaan ay Nabiga ﷺ iyo asxaabtiisu ka qaybgaleen.
Dad si daacad ah u hadla, hadalkoodana ku waafajiya ficil dhab ah.
Asxaabtii iimaankooda dartii uga hijrooday Maka una guurtay Madiina.
Fasiriyeennadii hore waxay sheekada Ka‘b ku xidhaan Qur’aan 9:117–119: towbad dhab ahi waxay u baahan tahay in qofku qirto gefkiisa oo uu Alle u noqdo. Waxay sidoo kale carrabka ku adkeeyaan in run sheegiddu, xataa marka ay muddada gaaban adag tahay, noqon karto waddo lagu helo naxariista Alle. Afarta madhab ee Sunniyiintu waxay towbad keenka u arkaan waajib marka dembi la galo; haddii xuquuqda dadka kale lagu xadgudbayna, xuquuqdaas waa in la soo celiyaa.
- Runta ka sheeg gefafkaaga, xataa marka cudurdaar samaysigu u muuqdo mid kuu fudud.
- Towbad keen adigoo qiraya gefkaaga, Alle dembi-dhaaf waydiisanaya, dhaqankaagana hagaajinaya.
- Dooro saaxiibbo dhiirrigeliya runta iyo daacadnimada.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa dhacdadii Tabuuk, wuxuuna faahfaahin ka bixinayaa duruufihii Ka‘b uga maqnaa iyo towbad keenkiisii.
Sahih al-Bukhari · #4677 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay soo gudbinaysaa qayb kale oo ka mid ah qisada Ka‘b ibn Malik, waxayna caddaynaysaa imtixaankii uu wajahay markii uu soo noqday.
Sahih al-Bukhari · #4679 (Sahih)Xadiiskani wuxuu la xidhiidhaa aayadaha ku saabsan kuwa runta sheega, wuxuuna gacan ka geystaa fahamka macnaha guud ee waxyiga Tabuuk.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.