Sahih al-Bukhari, xadiiska 4735
Waxaa weriyey Khabbab ibn al-Aratt. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Khabbab ibn al-Aratt
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ خَبَّابٍ، قَالَ كُنْتُ رَجُلاً قَيْنًا، وَكَانَ لِي عَلَى الْعَاصِي بْنِ وَائِلٍ دَيْنٌ فَأَتَيْتُهُ أَتَقَاضَاهُ، فَقَالَ لِي لاَ أَقْضِيكَ حَتَّى تَكْفُرَ بِمُحَمَّدٍ. قَالَ قُلْتُ لَنْ أَكْفُرَ بِهِ حَتَّى تَمُوتَ ثُمَّ تُبْعَثَ. قَالَ وَإِنِّي لَمَبْعُوثٌ مِنْ بَعْدِ الْمَوْتِ فَسَوْفَ أَقْضِيكَ إِذَا رَجَعْتُ إِلَى مَالٍ وَوَلَدٍ. قَالَ فَنَزَلَتْ {أَفَرَأَيْتَ الَّذِي كَفَرَ بِآيَاتِنَا وَقَالَ لأُوتَيَنَّ مَالاً وَوَلَدًا * أَطَّلَعَ الْغَيْبَ أَمِ اتَّخَذَ عِنْدَ الرَّحْمَنِ عَهْدًا * كَلاَّ سَنَكْتُبُ مَا يَقُولُ وَنَمُدُّ لَهُ مِنَ الْعَذَابِ مَدًّا * وَنَرِثُهُ مَا يَقُولُ وَيَأْتِينَا فَرْدًا}.
Khabbab wuxuu yiri: Waxaan ahaa birtumare, waxaana igu lahaa deyn Al-Asi bin Wail, markaas baan u imid si aan uga soo qaado. Wuxuu igu yiri: 'Kuma siinayo deyntaada ilaa aad ka gaalowdo Muhammad.' Waxaan iri: 'Gaalmoobi maayo ilaa aad dhimato oo lagaa soo saaro qabriga.' Wuxuu yiri: 'Ma la i soo saarayaa dhimashada kadib? Haddii ay sidaas tahay, waan ku siinayaa markaan xoolo iyo carruur helo.' Markaas waxaa soo degday: {Ma aragtay kan gaaloobay Aayaadkayaga oo yiri: 'Xaqiiqdii waxaa la i siinayaa xoolo iyo carruur'? Ma wuxuu eegay waxa maqan mise wuxuu ka qaatay ballan Ar-Raxmaan? Maya! Waan qori doonnaa wuxuu leeyahay, waana u dheereyn doonnaa cadaabka. Waana ka dhaxli doonnaa wuxuu sheegayo, wuxuuna noogu imaan doonaa keligiis.}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Khabbab wuxuu ku adkaystay iimaankiisa markii dayn-bixiye uu bixinta daynta ku xiray inuu diinta ka noqdo.
Khabbab ibn al-Aratt wuxuu ahaa bir-tume, wuxuuna lacag ku lahaa al-Caasi ibn Waa’il. Kan dambe wuu diiday inuu bixiyo ilaa Khabbab ka beeniyo Muxammad ﷺ, dabadeedna wuxuu ku jeesjeesay iimaanka soo bixinta dadka dhintay. Werintani waxay dhacdadan ku xiriirisaa Qur’aanka 19:77–80.
Xirfadle birta farsameeya oo waxyaabo ka sameeya.
In geerida ka dib mar kale nolol lagu soo celiyo Maalinta Qiyaame.
Halkan: in waxa qofku lahaa ugu dambayn Alle ka tago; qofkuna keligiis ayuu hortiisa imanayaa.
Fasiraadda aayaduhu waxay adkaynaysaa in maal iyo carruur midna uusan caddayn u ahayn raalli ahaanshaha Alle ama mustaqbal sugan oo Aakhiro ah. Al-Caasi ibn Waa’il wuxuu wax aan cilmi u lahayn uga hadlay arrimaha qarsoon iyo soo bixinta dadka dhintay; aayaduhu waxay beeninayaan sheegashadiisa, waxayna ka digayaan in hadalladiisa la qorayo. Culimadu sidoo kale waxay ka fahmeen in dayn-bixiyuhu xaq u leeyahay inuu xaqiisa dalbado, balse aan iimaanka loo dayn karin wax lagu gorgortamo.
- Ku adkayso iimaankaaga, xitaa marka qof ku cadaadiyo si uu xuquuqdaada ama danahaaga u helo.
- Lacagtaada ama xuquuqaha kale si cad oo sharci ah u dalbo, adigoon ku kadsoomin inaad dulmi samayso.
- Ha u oggolaan maal iyo mansab inay go’aamiyaan xukunkaaga ku saabsan halka uu qofku ku dambayn doono; soo bixinta dadka dhintay iyo xukunka Alle ayaa go’aamiya.
Werintan saxiixa ah iyaduna waxay ka warramaysaa daynta Khabbab ku lahaa al-Caasi ibn Waa’il iyo jeesjeeska ku saabsan soo bixinta dadka dhintay.
Sahih al-Bukhari · #4734 (Sahih)Werintan saxiixa ahna waxay xambaarsan tahay qisada Khabbab, waxayna taageeraysaa fasiraadda aayadaha ka hadlaya al-Caasi ibn Waa’il.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.