Sahih al-Bukhari, xadiiska 4740
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ، شَيْخٍ مِنَ النَّخَعِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَطَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّكُمْ مَحْشُورُونَ إِلَى اللَّهِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلاً {كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ} ثُمَّ إِنَّ أَوَّلَ مَنْ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ، أَلاَ إِنَّهُ يُجَاءُ بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي، فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ، فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ {وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ} إِلَى قَوْلِهِ {شَهِيدٌ} فَيُقَالُ إِنَّ هَؤُلاَءِ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ ".
Waxaa nooga warramay Sulaymaan bin Xarb, waxaa nooga warramay Shucbah, oo ka weriyey Al-Mughiirah bin An-Nucmaan, oo ahaa sheekh reer Nakha' ah, oo ka weriyey Saciid bin Jubayr, oo ka weriyey Ibn Cabbaas - Allaha ka raalli noqdee - wuxuu yiri: Nebigu ﷺ wuxuu jeediyey khudbo wuxuuna yiri:
"Waxaa laydinku soo ururin doonaa xagga Alle idinkoo caga cad, qaawan, oo aan gudnayn." Kadibna wuxuu akhriyey: {"Sidaan u bilownay abuurista hore ayaannu u celinaynaa, waa ballan aan qaadnay, annaguna waannu fulinaynaa."} Kadibna wuxuu yiri: "Qofka ugu horreeya ee la dhar-xidho Maalinta Qiyaame waa Ibraahiim. Ogaada, waxaa la keeni doonaa rag ka mid ah Ummadayda, waxaana loo wadi doonaa dhanka bidix, markaasaan odhan doonaa: 'Rabbigayow, asxaabtaydii!' Waxaa la odhan doonaa: 'Ma ogid waxay cusboonaysiiyeen kadib markaad ka tagtay.' Markaasaan odhan doonaa siduu yiri addoonkii suubbanaa: {"Waxaan ku ahaa markhaati intaan dhexdooda joogay"} ilaa qowlkiisa: {"Markhaati"}. Kadibna waxaa la odhan doonaa: 'Kuwan tan iyo markaad ka tagtay way ku sii socdeen dib-u-noqoshadooda (diin-ka-bax).'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Maalinta Qiyaame dadka oo dhan waa la soo ururin doonaa, xisaabna waa la waydiin doonaa.
Dadka waxaa la soo ururin doonaa iyagoo ku sugan xaaladdoodii jireed ee asalka ahayd, kabo, dhar iyo gudniin la’aan.
Tani waxay tilmaamaysaa leexashooyin waaweyn oo diinta lagaga leexday kaddib geeridii Nabiga ﷺ; ma aha cambaarayn guud oo caado kasta oo cusub.
Sida ku cad hadalka xadiiska, waxay ka noqdeen iimaanka.
Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in sarakicidda dadka jirkooda lagu soo noolaynayo, dadkana Alle hortiisa lagu soo ururinayo. Nebiyadu waxay markhaati ka yihiin ummadahooda muddadii ay la noolaayeen; Alle oo keliya ayaa si buuxda u og waxa dhacay intaas kaddib. Digniintu waxay ku saabsan tahay ka tegidda diinta, mana oggolaanayso in Muslim gaar ah gaalnimo lagugu eedeeyo daliil la’aan. Afarta mad-habood ee sunniga ahi waxay diinta ka noqoshada u arkaan arrin sharciyeed oo culus, lehna shuruudo iyo habraacyo u gaar ah; xadiiskani oggolaansho uma aha in qofku iskiis xukun u fuliyo.
- Xisaabta isu diyaari adigoo si daacad ah u toobad keenaya, waajibaadkana gudanaya.
- Diinta ka baro ilo lagu kalsoon yahay, kuna dhegganow hanuunka Qur’aanka iyo Sunnada.
- Ka fogow inaad dadka si degdeg ah ugu eedayso; xukunnada iimaanka u daa culimada aqoonta u leh iyo habraacyada sharciga ah.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.