Sahih al-Bukhari, xadiiska 4741
Waxaa weriyey Abu Sa'id al-Khudri. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Umar ibn Hafswuxuu u sheegay al‑Bukhariعُمَرُ بْنُ حَفْصٍ
- 2Aabbihii, Hafsأَبِي
- 3Al‑A'mashالأَعْمَشُ
- 4Abu Salihأَبُو صَالِحٍ
- 5Abu Sa'id al‑Khudriأَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَا آدَمُ. يَقُولُ لَبَّيْكَ رَبَّنَا وَسَعْدَيْكَ، فَيُنَادَى بِصَوْتٍ إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكَ أَنْ تُخْرِجَ مِنْ ذُرِّيَّتِكَ بَعْثًا إِلَى النَّارِ. قَالَ يَا رَبِّ وَمَا بَعْثُ النَّارِ قَالَ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ ـ أُرَاهُ قَالَ ـ تِسْعَمِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ فَحِينَئِذٍ تَضَعُ الْحَامِلُ حَمْلَهَا وَيَشِيبُ الْوَلِيدُ {وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ} ". فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى النَّاسِ حَتَّى تَغَيَّرَتْ وُجُوهُهُمْ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مِنْ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ تِسْعَمِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ، وَمِنْكُمْ وَاحِدٌ، ثُمَّ أَنْتُمْ فِي النَّاسِ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي جَنْبِ الثَّوْرِ الأَبْيَضِ، أَوْ كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي جَنْبِ الثَّوْرِ الأَسْوَدِ، وَإِنِّي لأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ". فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ " ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ". فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ " شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ ". فَكَبَّرْنَا. قَالَ أَبُو أُسَامَةَ عَنِ الأَعْمَشِ {تَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى} وَقَالَ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ تِسْعَمِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ. وَقَالَ جَرِيرٌ وَعِيسَى بْنُ يُونُسَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ {سَكْرَى وَمَا هُمْ بِسَكْرَى}.
Waxaa wariyey Abu Saciid Al-Khudri: Nebigu ﷺ wuxuu yiri,
"Maalinta Qiyaamaha Allah wuxuu dhahi doonaa, 'Aadamow!' Wuxuu ku jawaabi doonaa, 'Labbaika Rabbanaa wa Sacdayka.' Markaas waxaa lagu dhawaaqi doonaa cod dheer, 'Allah wuxuu kugu amrayaa inaad farcankaaga ka soo saarto koox loo wado Naarta.' Wuxuu dhihi doonaa, 'Rabbiyow, maxay tahay kooxda Naarta?' Allah wuxuu dhihi doonaa, 'Kun walba, ka soo saar 999.' Xilligaas, haweeney kasta oo uur leh way soo ridi doontaa uurkeeda, carruurtuna way cirroobi doonaan. Waxaadna arki doontaa dadka oo u muuqda sidii kuwo sakhraansan, laakiin ma aha kuwo sakhraansan, ee cadaabta Allah ayaa aad u daran." Arrintaas way ku cuslaatay dadkii ilaa wejigoodu isbeddelo, markaas Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Ya'juuj iyo Ma'juuj waxaa laga qaadayaa 999, idinkana hal qof. Idinku dadka kale dhexdiisa waxaad ka tihiin sida timaha madow ee ku yaalla dhinaca dibida cad, ama sida timaha cad ee ku yaalla dhinaca dibida madow. Waxaan rajaynayaa inaad noqotaan rubuc ka mid ah dadka Jannada." Markaas waanu takbiirsannay (Allahu Akbar). Kadib wuxuu yiri, "Thuluth (saddex meelood meel) ka mid ah dadka Jannada." Waanu takbiirsannay. Kadib wuxuu yiri, "Shadr (badh) ka mid ah dadka Jannada." Markaas waanu takbiirsannay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cabsida weyn ee Qiyaamadu waxay la socotaa rajo laga qabo naxariista Alle.
Weedh muujinaysa adeecid: waan kuu jawaabayaa, diyaarna waxaan u ahay inaan amarkaaga fuliyo.
Qoomam lagu xusay riwaayadaha Islaamka, kuwaas oo door weyn ku leh dhacdooyinka la xiriira dhammaadka wakhtiga.
Dadka Maalinta Qiyaamaha loo asteeyo ciqaabta; xadiisku wuxuu si gaar ah u xusayaa Ya’juuj iyo Ma’juuj.
Fasiriyeennadii hore waxay adkeeyeen in tirooyinku marka hore dhegaystayaasha argagax geliyaan, balse sharraxaadda ku saabsan Ya’juuj iyo Ma’juuj iyo baaxadda loo ballanqaaday ummadda ay rajo geliso. Hadalka ku saabsan qaybta mu’miniinta ee Jannada waa dhiirrigelin mahadnaq iyo adkaysi, mana aha sabab qofku isagu xukun uga gaaro aakhirka qof gaar ah. Tilmaanta hadalka Alle waa la aqbalaa sida loo soo weriyey, iyada oo aan sida uu yahay lagu ekaysiin sifooyinka aadanaha.
- Digniinta Aakhiro ha kugu dhiirrigeliso inaad maanta toobad keento oo aad dulmiga saxdo.
- Cabsida Alle la socodsii rajo aad ka qabto naxariistiisa iyo mahadnaq aad uga muujiso ballamaha uu mu’miniinta u qaaday.
- Ka fogow hadallo go’aan kama dambays ah ka sheegaya aakhirka dad gaar ah; xukunka ugu dambeeya Alle ayaa iska leh.
Xadiiskan oo ka mid ah isla qaybta tafsiirka wuxuu sidoo kale ka hadlayaa muuqaallada argagaxa leh ee Maalinta Qiyaamaha, wuxuuna caddaynayaa aayadaha Qur’aanka ee ku saabsan.
Sahih al-Bukhari · #4742 (Sahih)Xadiiska Ibnu Cabbaas wuxuu la jaanqaadayaa sharraxaadda calaamadaha iyo dhacdooyinka la xiriira Qiyaamaha.
Sahih al-Bukhari · #4476 (Sahih)Xadiiskani wuxuu sharxayaa sida mu’miniintu Maalinta Qiyaamaha u weydiisanayaan shafeeco, wuxuuna sidaas ku dhammaystirayaa sawirka maalintaas.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.