Sahih al-Bukhari, xadiiska 4761
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ، وَسُلَيْمَانُ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَيْسَرَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ،. قَالَ وَحَدَّثَنِي وَاصِلٌ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ ـ أَوْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ أَىُّ الذَّنْبِ عِنْدَ اللَّهِ أَكْبَرُ قَالَ " أَنْ تَجْعَلَ لِلَّهِ نِدًّا وَهْوَ خَلَقَكَ ". قُلْتُ ثُمَّ أَىٌّ قَالَ " ثُمَّ أَنْ تَقْتُلَ وَلَدَكَ خَشْيَةَ أَنْ يَطْعَمَ مَعَكَ". قُلْتُ ثُمَّ أَىٌّ قَالَ " أَنْ تُزَانِيَ بِحَلِيلَةِ جَارِكَ ". قَالَ وَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ تَصْدِيقًا لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم {وَالَّذِينَ لاَ يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلاَ يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ وَلَا يَزْنُونَ}
Waxaa weriyey Cabdullaahi: Aniga ama qof kale ayaa weydiiyey Rasuulka Allah ﷺ,
"Waa kee dambiga ugu weyn agta Allah?" Wuxuu yiri, "Inaad Allah u yeeshid lammaane isagoo adiga ku abuuray." Waxaan iri, "Kadibna waa kee?" Wuxuu yiri, "Kadib inaad dishid ilmahaaga adigoo ka cabsanaya inuu cuntada kula wadaago." Waxaan iri, "Kadibna waa kee?" Wuxuu yiri, "Inaad sinaysato xaaska deriskaaga." Kadibna waxaa soo degtey aayaddan oo xaqiijinaysa hadalka Rasuulka Allah ﷺ: {Kuwa aan Allah la baryin ilaah kale, aan dilin nafta uu Allah reebay xaq mooyaane, mana sinaystaan}.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Dembiyada ugu waaweyn waa in Allah lala wadaajiyo, carruurta la dilo, iyo in lala sinaysto xaaska deriska.
In Allah cibaadada ama sifooyinka ilaahnimada cid kale lala wadaajiyo; taas waxaa la yiraahdaa shirk.
In ilmo la dilo iyadoo laga baqayo saboolnimo ama in ilmuhu kula qaybsado cuntada iyo hantida.
Xaaska deriska; khiyaamadu waxay dhaawacdaa guurkeeda iyo xuquuqda deriskaba.
Culimadii hore waxay tan ka fahmeen in shirkigu yahay dembiga ugu weyn, maadaama uu wax u dhimayo cibaadada Abuuraha. Ilmo loo dilo cabsi saboolnimo darteed waa xadgudub aad u daran oo ka dhan ah xaqa nolosha; sinada lala sameeyo xaaska derisku waxay kulmisaa dembi galmo iyo khiyaano iyo ku xadgudubka xuquuqda deriska. Kala horraynta la sheegay waxay muujinaysaa darnaanta falalkan, mana aha inay ka dhigan tahay in dembiyada kale ee waaweyni fudud yihiin. Afarta mad-hab ee Sunnigu waxay xaaraantinimeeyaan dilka iyo sinada; xadiiskuna wuxuu intaas ku darayaa in shirkigu yahay kan ugu weyn dembiyada halkan lagu sheegay.
- Cibaadada u gaar yeel Allah, kana fiirso in caadooyinka ama caqiidooyinka qaarkood ay taas ka hor imanayaan.
- Ilaali nolosha carruurta, taageerona sii qoysaska la tacaalaya saboolnimada.
- Ixtiraam xiriirka guurka iyo asturnaanta deriska; ka fogow xaaladaha dhaawici kara kalsoonida iyo sharafta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.