Sahih al-Bukhari, xadiiska 4770
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ {وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ} صَعِدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الصَّفَا فَجَعَلَ يُنَادِي " يَا بَنِي فِهْرٍ، يَا بَنِي عَدِيٍّ ". لِبُطُونِ قُرَيْشٍ حَتَّى اجْتَمَعُوا، فَجَعَلَ الرَّجُلُ إِذَا لَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يَخْرُجَ أَرْسَلَ رَسُولاً لِيَنْظُرَ مَا هُوَ، فَجَاءَ أَبُو لَهَبٍ وَقُرَيْشٌ فَقَالَ " أَرَأَيْتَكُمْ لَوْ أَخْبَرْتُكُمْ أَنَّ خَيْلاً بِالْوَادِي تُرِيدُ أَنْ تُغِيرَ عَلَيْكُمْ، أَكُنْتُمْ مُصَدِّقِيَّ ". قَالُوا نَعَمْ، مَا جَرَّبْنَا عَلَيْكَ إِلاَّ صِدْقًا. قَالَ " فَإِنِّي نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَىْ عَذَابٍ شَدِيدٍ ". فَقَالَ أَبُو لَهَبٍ تَبًّا لَكَ سَائِرَ الْيَوْمِ، أَلِهَذَا جَمَعْتَنَا فَنَزَلَتْ {تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ * مَا أَغْنَى عَنْهُ مَالُهُ وَمَا كَسَبَ}
Ibnu Cabbaas (RC) wuxuu yiri: Markii la soo dejiyey aayadda: {U dig qaraabadaada ugu dhow}, Nebigu ﷺ wuxuu fuulay buurta Safa, wuxuuna bilaabay inuu dhawaaqo:
"Banii Fihrow! Banii Cadiyow!" isagoo la hadlaya qabiilooyinka Qureysh ilaa ay isugu yimaadeen. Qofkii aan soo bixi karin wuxuu soo diray ergay si uu u eego waxa jira. Markaas Abuu Lahab iyo Qureysh ayaa yimid, Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Haddaan idiin sheego in ciidan fardo ah oo doonaya inay idin soo weeraraan ay joogaan togga, ma i rumaysan lahaydeen?" Waxay yiraahdeen: "Haa, kuguma aan arag wax aan run ahayn." Wuxuu yiri: "Anigu waxaan idiin ahay digniin horteeda cadaab daran." Abuu Lahab wuxuu yiri: "Gacmahaagu ha halaagmaan maalintan oo dhan! Ma arrinkan ayaad noogu yeertay?" Markaas waxaa soo degday: {Halaagmay gacmaha Abuu Lahab, isna wuu halaagmay! Ma tarin xoolihiisa iyo wuxuu kasbaday toona.}
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu qaraabadiisa uga digay isaga oo ku adkaystay runnimadiisa la yaqaan.
Kadib markii la soo dejiyay aayadda “Uga dig qaraabadaada kuugu dhow,” Nabigu ﷺ wuxuu reeraha Quraysh isugu yeeray buurta as-Safa, wuxuuna uga digay cadaab daran.
Buur ku taalla Makka oo Nabigu ﷺ dadkii isugu yeeray.
Qof dadka uga diga khatar kuna boorriya inay wanaagga raacaan.
Reerro ka tirsanaa Quraysh oo Nabigu ﷺ magacyadooda ugu yeeray.
Culimada waxay dhacdadan ka fahmeen in baaqa iimaanka si furan oo xikmad leh loo gudbin karo, lagana bilaabi karo qaraabada dhow. Nabigu ﷺ digniintiisa wuxuu ku xoojiyay runnimadiisa la yaqaan. Waxa kale oo laga fahmayaa in xiriirka qaraabadu aanu qofka ka xoreyn mas'uuliyadda Alle hortiisa; qaraabonimada Abuu Lahab waxba uma tarin. Werintani ma xusayso aragti gaar ah oo ku saabsan kala duwanaanshaha afarta mad-hab.
- Runta si cad u sheeg, xitaa marka farriintaadu ku adkaanayso qoyskaaga ama saaxiibbadaa.
- Talooyinka muhiimka ah ku bilow dadka aad mas'uuliyadda ka saaran tahay, balse ula dhaqan si caddaalad iyo eex la'aan ah.
- Digniinaha ku salee aqoon lagu kalsoon yahay, kuna jeedi talo daacad ah ee ha uga dhigin ceebayn.
Werintan Saxiixa ahi sidoo kale waxay sheegaysaa sida Nabigu ﷺ uga digay qaraabadiisa iyo Quraysh kadib markii aayaddu soo degtay.
Sahih al-Bukhari · #3525 (Sahih)Werintan Saxiixa ahi waxay adeegsanaysaa isla silsiladda werinta, waxayna ka warramaysaa baaqii buurta as-Safa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.