Sahih al-Bukhari, xadiiska 4821
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِنَّمَا كَانَ هَذَا لأَنَّ قُرَيْشًا لَمَّا اسْتَعْصَوْا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم دَعَا عَلَيْهِمْ بِسِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ، فَأَصَابَهُمْ قَحْطٌ وَجَهْدٌ حَتَّى أَكَلُوا الْعِظَامَ، فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَنْظُرُ إِلَى السَّمَاءِ فَيَرَى مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ مِنَ الْجَهْدِ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى {فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ * يَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ} قَالَ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَسْقِ اللَّهَ لِمُضَرَ، فَإِنَّهَا قَدْ هَلَكَتْ. قَالَ " لِمُضَرَ إِنَّكَ لَجَرِيءٌ ". فَاسْتَسْقَى فَسُقُوا. فَنَزَلَتْ {إِنَّكُمْ عَائِدُونَ} فَلَمَّا أَصَابَتْهُمُ الرَّفَاهِيَةُ عَادُوا إِلَى حَالِهِمْ حِينَ أَصَابَتْهُمُ الرَّفَاهِيَةُ. فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى إِنَّا مُنْتَقِمُونَ} قَالَ يَعْنِي يَوْمَ بَدْرٍ.
Waxaa nooga warramay Yaxya, waxaa nooga warramay Abu Mucawiyah, kaas oo ka weriyey Al-Acmash, isna ka weriyey Muslim, isna ka weriyey Masruuq, wuxuu yidhi: Cabdullaahi wuxuu yidhi: Arrintani waxay dhacday markii Qureyshdi ay caasiyeen Nebiga ﷺ, markaasuu wuxuu Eebbe uga baryey inay ku dhacdo abaarta sanado la mid ah sanadihii Yuusuf. Waxaa ku dhacday abaar iyo dhib daran ilaa ay cuneen lafaha. Ninku markuu samada eego wuxuu arkayey isaga iyo samada dhexdooda wax u eg qiiq darteed dhibta haysata. Markaasaa Eebbe kor ahaaye soo dejiyey: {Sug maalinta samadu keenayso qiiq cad * Oo dadka daboolaya, kaas oo ah cadaab xanuun badan.} Wuxuu yidhi: Markaasaa Rasuulka Eebbe ﷺ loo yimid oo lagu yidhi: 'Rasuulkii Eebbow, Eebbe roob u weydii Mudar, waayo way halaagsameen.' Wuxuu yidhi: 'Mudar miyaa? Adigu runtii waad geesi tahay!' Markaasuu roob u weydiiyey waana la waraabiyey. Kadib waxaa soo degtey: {Run ahaantii waad soo noqon doontaan.} Markii barwaaqadu u timid, waxay ku noqdeen xaaladdoodii hore markii barwaaqadu u timid. Markaasaa Eebbe Cazza wa Jalla soo dejiyey: {Maalinta aan qabanayno qabashada weyn, annagu waan aargudan doonnaa.} Wuxuu yidhi: Tan macneheedu waa Maalinta Badr.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Macaluushii ayaa ku habsatay Quraysh, dabadeedna markii roobku yimid ayay ku noqdeen dhaqankoodii hore.
Quraysh waxay ka horyimaadeen Nabiga ﷺ. Wuxuu Alle ka baryay inuu ku rido sannado macaluul ah, sidii dhacday xilligii Yuusuf. Markii ay roob baryeen, dhibkii waa laga dulqaaday; markii ay ku noqdeen dhaqankoodii hore, waxaa xigay ciqaabtii Badar.
Sannadihii macaluusha ee ku dhacay dadkii xilligii nebi Yuusuf.
Dhacdadii ay dadku macaluushii adkayd dhexdeeda ku arkeen qiiq u dhexeeya iyaga iyo cirka.
Ciqaab xooggan; Cabdullaahi ibn Mascuud halkan wuxuu ku xiriirinayaa Dagaalkii Badar.
Fasiriyeennadii hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay werintan uga hadleen inay fasirayso aayadaha suuradda ad-Dukhaan. Cabdullaahi ibn Mascuud wuxuu qiiqa ku fasiray macaluushii ku dhacday Quraysh, qabashada weynna wuxuu ku fasiray Dagaalkii Badar. Werintu waxay muujinaysaa in ciqaabta iyo gargaarka Ilaahay labaduba taariikhda ka dhacaan; keligeedse ma dejinayso xeer gaar ah oo u yaal afarta madhhab ee fiqiga Sunniga.
- Marka dhibka lagaa dulqaado, ha ku noqon falal dulmi iyo diidmo ku dhisan; barwaaqada uga faa'iidayso nolol mahadnaq iyo daacadnimo leh.
- Alle uga bari roob iyo gargaar dadka dhibaataysan, xataa haddii ay hore kaaga horyimaadeen.
- Aayadaha Qur'aanka u akhri adigoo tixgelinaya fasiraadda saxaabada lagu kalsoon yahay, sida Cabdullaahi ibn Mascuud.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.