Sahih al-Bukhari, xadiiska 4824
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Mas'ud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، وَمَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم وَقَالَ {قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ} فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا رَأَى قُرَيْشًا اسْتَعْصَوْا عَلَيْهِ فَقَالَ " اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَيْهِمْ بِسَبْعٍ كَسَبْعِ يُوسُفَ ". فَأَخَذَتْهُمُ السَّنَةُ حَتَّى حَصَّتْ كُلَّ شَىْءٍ حَتَّى أَكَلُوا الْعِظَامَ وَالْجُلُودَ ـ فَقَالَ أَحَدُهُمْ حَتَّى أَكَلُوا الْجُلُودَ وَالْمَيْتَةَ ـ وَجَعَلَ يَخْرُجُ مِنَ الأَرْضِ كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ فَأَتَاهُ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ أَىْ مُحَمَّدُ إِنَّ قَوْمَكَ قَدْ هَلَكُوا فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يَكْشِفَ عَنْهُمْ فَدَعَا ثُمَّ قَالَ " تَعُودُوا بَعْدَ هَذَا ". فِي حَدِيثِ مَنْصُورٍ ثُمَّ قَرَأَ {فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ} إِلَى {عَائِدُونَ} أَيُكْشَفُ عَذَابُ الآخِرَةِ فَقَدْ مَضَى الدُّخَانُ وَالْبَطْشَةُ وَاللِّزَامُ وَقَالَ أَحَدُهُمُ الْقَمَرُ وَقَالَ الآخَرُ الرُّومُ.
Waxaa wariyey Cabdullaahi: Allah wuxuu soo diray Muxammad ﷺ wuxuuna yiri: 'Dheh,
"Idinkama dalbanayo wax ajir ah oo aan ku beddelanayo tan (Qur'aanka), mana ihi mid been-abuur ah." (38:68) Markii Rasuulka Allah ﷺ arkay in Qureysh ay ka hor yimaadeen, wuxuu yiri: "Allow, igu caawi iyaga adoo ku ciqaabaya toddobo sano oo abaar ah oo la mid ah toddobadii sano ee Yuusuf." Sidaas darteed waxaa ku dhacday hal sano oo abaartii ahayd oo baabi'isay wax kasta, ilaa ay cuneen lafaha iyo haragga. (Midkood wuxuu yiri: "Waxay cuneen haragga iyo xayawaannada dhintay.") Waxaana dhulka ka soo baxay wax u eg qiiq. Markaas Abuu Sufyaan ayaa u yimid Nebiga ﷺ wuxuuna yiri: "Muxammadow! Qowmkaagii way halaagsameen ee Allah u bari inuu ka qaado." Markaas Nebigu ﷺ wuu u duceeyey (abaartiina way ka kacday). Kadibna wuxuu ku yiri: "Tan kadib waad ku noqon doontaan (gaalnimadiinna)." Kadib Cabdullaahi wuxuu akhriyey: 'Sug maalinta samadu keeni doonto qiiq muuqda... laakiin runtii waad ku noqon doontaan.' Wuxuu raaciyey: "Ma laga qaadayaa cadaabka Aakhiro? Qiiqii, qabashadii iyo Al-Lizaam way dhaafeen." Mid ka mid ah wariyeyaasha wuxuu yiri: "Kala jabidda dayaxa." Mid kalena wuxuu yiri: "Jabkii Roomaanka."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu Alle uga baryay in uu Qureysh ka dulqaado dhibaatada, wuxuuna uga digay inay mar kale dib ugu noqdaan gaalnimada.
Markii Qureysh ay ka horyimaadeen farriinta, abaar daran ayaa ku dhacday. Abuu Sufyaan wuxuu Nabiga ﷺ ka codsaday inuu Alle u baryo in dhibka laga dulqaado; Nabigu ﷺ wuu duceeyey, wuxuuna uga digay inay intaas ka dib mar kale dib ugu noqon doonaan.
Waxay tilmaamaysaa abaartii ku dhacday qisadii Nabi Yuusuf.
Waa calaamadda lagu sheegay aayadaha laga soo xigtay suuradda Ad-Dukhaan; werintu waxay ka hadlaysaa fasiraaddeeda.
Waa ciqaab ama cadaab lama huraan ah; Cabdullaahi wuxuu ku xusay qiiqa iyo qabashada agtooda.
Al-Bukhaari wuxuu werintan ku daray cutubkiisa tafsiirka si ay u sharraxdo aayadaha Qur’aanka. Culimadii hore ee tafsiirka, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay ka hadleen kala duwanaanshaha u dhexeeya fasiraadda Ibnu Mascuud, oo qiiqa u arka dhacdo hore u dhacday, iyo fasiraadda culimada u arka qiiqa calaamad mustaqbalka dhici doonta. Werintu waxay muujinaysaa in Nabigu ﷺ Alle ka baryay in dhibka laga dulqaado, halka digniintiisu caddaynayso in dhib ka-fududaynta ku-meel-gaarka ahi aanay si toos ah u keenayn iimaan ama toobad.
- U ducee in dhibka laga dulqaado dadka baahida ku jira, xataa haddii ay hore kula dagaallameen.
- Ha u oggolaan in dhibka oo ku-meel-gaar ah laga dulqaado uu kaa illoobsiiyo mahadnaqa iyo hagaajinta dhaqankaaga.
- Marka aayadaha Qur’aanku leeyihiin fasiraado kala duwan oo culimadii hore laga soo weriyey, caddee fasiraadda uu caalim kastaa qabo.
Werintani iyaduna waxay sharraxaysaa mucaaradnimadii Qureysh iyo abaartii ku dhacday.
Sahih al-Bukhari · #4825 (Sahih)Halkaas Cabdullaahi wuxuu ku sheegay shan arrimood oo uu u arkay inay hore u dhaceen, oo ay ka mid yihiin Al-Lizaam iyo jabkii Roomaanka.
Sahih al-Bukhari · #4822 (Sahih)Werintani waxay ku jirtaa isla silsiladda werinnada, waxayna ka hadlaysaa aqoonta iyo fasiraadda aayadaha qiiqa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.