Sahih al-Bukhari, xadiiska 4850
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abdullah ibn Muhammadwuxuu u sheegay al‑Bukhariعَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ
- 2Abd ar‑Razzaqعَبْدُ الرَّزَّاقِ
- 3Ma'marمَعْمَرٌ
- 4Hammamهَمَّامٍ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَحَاجَّتِ الْجَنَّةُ وَالنَّارُ فَقَالَتِ النَّارُ أُوثِرْتُ بِالْمُتَكَبِّرِينَ وَالْمُتَجَبِّرِينَ. وَقَالَتِ الْجَنَّةُ مَا لِي لاَ يَدْخُلُنِي إِلاَّ ضُعَفَاءُ النَّاسِ وَسَقَطُهُمْ. قَالَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لِلْجَنَّةِ أَنْتِ رَحْمَتِي أَرْحَمُ بِكِ مَنْ أَشَاءُ مِنْ عِبَادِي. وَقَالَ لِلنَّارِ إِنَّمَا أَنْتِ عَذَابٌ أُعَذِّبُ بِكِ مَنْ أَشَاءُ مِنْ عِبَادِي. وَلِكُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا مِلْؤُهَا، فَأَمَّا النَّارُ فَلاَ تَمْتَلِئُ حَتَّى يَضَعَ رِجْلَهُ فَتَقُولُ قَطٍ قَطٍ قَطٍ. فَهُنَالِكَ تَمْتَلِئُ وَيُزْوَى بَعْضُهَا إِلَى بَعْضٍ، وَلاَ يَظْلِمُ اللَّهُ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ مِنْ خَلْقِهِ أَحَدًا، وَأَمَّا الْجَنَّةُ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ يُنْشِئُ لَهَا خَلْقًا ".
Waxaa ka warramay Abuu Hurayrah, raalli ha ka noqdee, wuxuu yiri: Nebigu ﷺ wuxuu yiri:
"Jannada iyo Naartu way isku doodeen. Naartu waxay tiri: 'Waxaa la ii doortay kuwa is-kibriya iyo dulmiilayaasha.' Jannaduna waxay tiri: 'Maxaa igu dhacay? Maxay yihiin kuwa daciifka ah iyo kuwa liita ee dadka dhexdiisa ah oo kaliya ayaa igu soo gala?' Markaas Allah, Tabaraka wa Tacaalaa, wuxuu Jannada ku yiri: 'Adigu waxaad tahay Naxariisteyda aan ku naxariisto ciddayda aan doono oo addoomadayda ka mid ah.' Wuxuuna Naarta ku yiri: 'Adigu waxaad tahay ciqaab aan ku ciqaabo ciddaan doono oo addoomadayda ka mid ah.' Mid walbana way buuxsami doontaa. Naartu ma buuxsamayso ilaa Allah uu Cagtiisa saaro, markaasay dhahdaa: 'Qati! Qati! Qati!' (Way iga filan tahay!). Xilligaas bay buuxsamaa, qaybaheeduna way isku soo dhowaadaan, Allahna – Casza wa Jalla – cidna kama dulmiyo abuurkiisa. Jannadase, Allah – Casza wa Jalla – wuxuu u abuuraa abuur cusub oo buuxiya."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Allah wuxuu Jannada ku deeqaa naxariistiisa, cidna dulmi uma geysto.
Dadka naftooda dadka kale ka sarreysiiya oo awooddooda ugu adeegsada inay dadka dulmiyaan.
Dadka aan lahayn maamuus ama awood adduun oo badan; maqaamkoodu keligiis waxba kama sheegayo qiimahooda agta Alle.
Weedh halkan macnaheedu yahay: ku filan, ku filan.
Culimadii hore waxay sharxeen in Jannada iyo Naarta halkan uga hadlayaan si ku habboon arrimaha ghaybka; mu’minku wuxuu aqbalaa xadiiska isaga oo aan Alle makhluuqiisa la barbar dhigin. Hadalka ku saabsan Cagta Alle waa la rumaynayaa sida uu u soo arooray, iyada oo aan la isweydiin sida ay tahay. Xadiisku wuxuu adkaynayaa in is-hoosaysiinta iyo maqaam hoose oo adduun aysan qofka ka reebayn naxariista Alle, halka kibirka iyo dulmiguna ay yihiin arrimo culus. Xukunka Alle waa caddaalad: cidna xaq-darro kuma ciqaabo, Jannadana naxariistiisa ayuu ku deeqaa.
- Cidna ha dulmin, hana ula dhaqmin dadka kale sidii inay kaa hooseeyaan; kibirka iyo dulmiga si cad ayaa loo cambaareeyey.
- Qiimaha qofka ha ku cabbirin maal, maamuus ama awood; adiguna ku dadaal is-hoosaysiin iyo adeecid daacad ah.
- Naxariista Alle ha ku siiso rajo, isla markaana masuuliyad iska saar doorashooyinkaaga iyo falalkaaga.
Werintani waxay sidoo kale tilmaamaysaa in Naartu dad badan oo dheeraad ah dalbanayso, waxayna la jaanqaadaysaa hadalka ah in la buuxin doono.
Sahih al-Bukhari · #4849 (Sahih)Xadiiskani wuxuu cutubka dhexdiisa si toos ah ugu xigaa werintan, wuxuuna sidoo kale ka hadlayaa Naarta iyo buuxinteeda.
Sahih al-Bukhari · #4851 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa in Alle la arki doono Aakhiro, waxayna dhammaystiraysaa mawduuca halka ugu dambaysa ee mu’miniintu ku dambaynayaan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.