Sahih al-Bukhari, xadiiska 4910
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Masud
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
وَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو النُّعْمَانِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ كُنْتُ فِي حَلْقَةٍ فِيهَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى وَكَانَ أَصْحَابُهُ يُعَظِّمُونَهُ، فَذَكَرَ آخِرَ الأَجَلَيْنِ فَحَدَّثْتُ بِحَدِيثِ سُبَيْعَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ فَضَمَّزَ لِي بَعْضُ أَصْحَابِهِ. قَالَ مُحَمَّدٌ فَفَطِنْتُ لَهُ فَقُلْتُ إِنِّي إِذًا لَجَرِيءٌ إِنْ كَذَبْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ وَهْوَ فِي نَاحِيَةِ الْكُوفَةِ. فَاسْتَحْيَا وَقَالَ لَكِنَّ عَمَّهُ لَمْ يَقُلْ ذَاكَ. فَلَقِيتُ أَبَا عَطِيَّةَ مَالِكَ بْنَ عَامِرٍ فَسَأَلْتُهُ فَذَهَبَ يُحَدِّثُنِي حَدِيثَ سُبَيْعَةَ فَقُلْتُ هَلْ سَمِعْتَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ فِيهَا شَيْئًا فَقَالَ كُنَّا عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ أَتَجْعَلُونَ عَلَيْهَا التَّغْلِيظَ وَلاَ تَجْعَلُونَ عَلَيْهَا الرُّخْصَةَ. لَنَزَلَتْ سُورَةُ النِّسَاءِ الْقُصْرَى بَعْدَ الطُّولَى {وَأُولاَتُ الأَحْمَالِ أَجَلُهُنَّ أَنْ يَضَعْنَ حَمْلَهُنَّ}.
Waxay yidhaahdeen Sulaymaan bin Xarb iyo Abuu Nucmaan: Waxaa nooga warramay Xammaad bin Zayd, oo ka weriyey Ayuub, oo ka weriyey Muxammad, oo yidhi: Waxaan joogay gole uu ku sugnaa Cabdirraxmaan bin Abii Layla, asxaabtiisuna way weynayn jireen. Markuu xusay labada muddo ee ugu dambeeya, ayaan ka warramay xadiiska Subayca bint al-Xaarith oo ka werisay Cabdullaahi bin Cutbah. Wuxuu yidhi: Qaar ka mid ah asxaabtiisii baa ii dabooleeyey [shaki geliyey]. Muxammad wuxuu yidhi: Waan fahmay ujeeddadiisa, markaas baan idhi, 'Haddaba runtii waan geesinimo badnaan lahaa haddii aan been ka sheego Cabdullaahi bin Cutbah isagoo jooga dhinaca Kuufa.' Wuu xishooday oo wuxuu yidhi, 'Laakiin adeerkii sidaas ma odhan.' Kadib waxaan la kulmay Abuu Cadiyya Maalik bin Caamir, waanan weydiiyey. Wuxuu bilaabay inuu ii ka warramo xadiiska Subayca, markaas baan idhi, 'Ma ka maqashay Cabdullaahi wax arrintan ku saabsan?' Wuxuu yidhi, 'Waxaan la joognay Cabdullaahi markuu yidhi:
"Ma waxaad ku adkaynaysaan iyada [muddada dheer] oo aadan u fududayn? Suuratu An-Nisaa' Al-Qusraa [Suuratu Ad-Dalaaq] waxay soo degtey kadib Suuratu Al-Baqara [Tan Dheer]: {Kuwa uurka lehna, muddadoodu waa inay dhalaan ilmaha ay sido}."'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Carmalka laga dhintay ee uurka leh waxay dhamaysataa muddada sugitaanka marka ay umusho.
Muddada sugitaanka ee haweeneydu ku ilaaliso furriinka ka dib ama geerida ninkeeda ka dib.
Suuradda at-Dalaaq, oo sidoo kale loo yaqaan an-Nisaa as-sughraa, ‘Suuradda gaaban ee an-Nisaa’.
Fasiraadda ah in haweeneyda uurka leh ay sugto muddada ugu dheer ee khuseysa ka hor intaan ciddadeedu dhammaan.
Culimada hore waxay erayada Cabdullaahi ibnu Mascuud iyo aayadda Suuradda at-Dalaaq (65:4) ka fahmeen in ciddada haweeneyda uurka leh ay dhammaato marka ay umusho, xataa haddii ay umusho wax yar ka dib geerida ninkeeda. Werintu waxay adeegsanaysaa kala horreynta soo degista waxyiga si loo fahmo muddada guud ee sugitaanka haweenka laga dhintay ee Suuradda al-Baqara, iyadoo lala eegayo xukunka gaarka ah ee haweenka uurka leh. Afarta mad-hab ee sunniga ahi, guud ahaan, waxay xeerkan u adeegsadaan haweeneyda uurka leh marka ninkeedu dhinto.
- Marka xukun diini ah la bixinayo, si wadajir ah u tixgeli aayadaha Qur’aanka ee khuseeya iyo werinnada la isku halayn karo.
- Xaalad gaar ah oo ciddada la xiriirta, talo ka raadso caalim aqoon leh oo duruufaha si taxaddar leh u qiimeeya.
- Si taxaddar leh u gudbi hadalka qofka, xukunkana ka hubi ilo lagu kalsoon yahay.
Werintan saxiixa ah waxay ka hadlaysaa muddada sugitaanka ee Subaycah bint al-Haarith, waxayna taageertaa xeerka ah in carmalka uurka leh ay ciddadeeda ku dhamaysato umusha.
Sahih al-Bukhari · #4909 (Sahih)Werintu waxay ra’yiga Ibnu Cabbaas iyo Abuu Hurayrah ee ku saabsan muddada khuseysa la xiriirinaysaa arrinta uu halkan ku faahfaahinayo Cabdullaahi ibnu Mascuud.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.