Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4924

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا حَرْبٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا سَلَمَةَ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ أَوَّلُ فَقَالَ ‏{‏يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ‏}‏ فَقُلْتُ أُنْبِئْتُ أَنَّهُ ‏{‏اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ‏}‏ فَقَالَ أَبُو سَلَمَةَ سَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَىُّ الْقُرْآنِ أُنْزِلَ أَوَّلُ فَقَالَ ‏{‏يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ‏}‏ فَقُلْتُ أُنْبِئْتُ أَنَّهُ ‏{‏اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ‏}‏ فَقَالَ لاَ أُخْبِرُكَ إِلاَّ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ جَاوَرْتُ فِي حِرَاءٍ فَلَمَّا قَضَيْتُ جِوَارِي، هَبَطْتُ فَاسْتَبْطَنْتُ الْوَادِيَ فَنُودِيتُ، فَنَظَرْتُ أَمَامِي وَخَلْفِي وَعَنْ يَمِينِي وَعَنْ شِمَالِي فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى عَرْشٍ بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ، فَأَتَيْتُ خَدِيجَةَ فَقُلْتُ دَثِّرُونِي وَصُبُّوا عَلَىَّ مَاءً بَارِدًا، وَأُنْزِلَ عَلَىَّ ‏{‏يَا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ * قُمْ فَأَنْذِرْ * وَرَبَّكَ فَكَبِّرْ‏}‏‏"‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Isxaaq bin Mansuur, waxaa nooga warramay Cabdus-Samad, waxaa nooga warramay Xarb, waxaa nooga warramay Yaxye oo yiri: Waxaan weydiiyey Abuu Salamah: 'Qaybtee Qur'aanka ah ayaa ugu horreysay ee la soo dejiyey?' Wuxuu ku jawaabay: '{Kuwa daboolanow (Yaa Ayyuhal-Muddaththir)}.' Waxaan iri: 'Waxaa la ii sheegay inay tahay {Akhri magaca Rabbigaaga abuuray}.' Laakiin Abuu Salamah wuxuu yiri: 'Waxaan weydiiyey Jaabir bin Cabdillaahi qaybta Qur'aanka ee ugu horreysay, wuxuuna ku jawaabay: {Kuwa daboolanow}.' Waxaan iri: 'Waxaa la ii sheegay inay tahay {Akhri magaca Rabbigaaga}.' Wuxuu yiri: 'Kuma wargelinayo wax aan ka ahayn wuxuu Rasuulka Ilaahay ﷺ yiri. Rasuulka Ilaahay ﷺ wuxuu yiri:

"Waxaan ku dhuumanayey Xiraa, markaan dhammaystay dhuumashadayda, waan soo degay oo waxaan galay togga. Markaas baa la ii yeeray. Waxaan eegay hore, gadaal, midig iyo bidix, waxaana arkay isagoo ku fadhiya carshi u dhexeeya samada iyo dhulka. Markaasaan u imid Khadiija oo ku iri: 'I daboola oo biyo qabow igu shuba.' Waxaana la igu soo dejiyey: {Kuwa daboolanow * Kac oo digniin bixi * Rabbigaana weyneey}."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Muujintii ugu horraysay ee digniinta waxay ku bilaabatay: ‘Adiga isdadayow’.

Erayada adag oo la sharxay
Xiraa’

God ku yaal agagaarka Makka oo Nebiga ﷺ ugu go’i jiray cibaadada.

Al-Muddaththir

‘Kan isdaday’; waa baaqa ay ku bilaabato suuradda Al-Muddaththir.

Kac oo dig

Amar Nebiga ﷺ loogu diray inuu farriinta gaarsiiyo dadka oo u digo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay ka hadlaan isdiiddada muuqata ee u dhexaysa werintan iyo wararka sheegaya in ‘Akhri’ (Al-Calaq 96:1) ay ahayd waxyigii ugu horreeyay. Waxay kala saaraan aayadihii ugu horreeyay ee abid la soo dejiyo, kuwaas oo ahaa ‘Akhri’, iyo waxyigii ugu horreeyay ee yimid kaddib hakad, kaas oo ahaa ‘Adiga isdadayow’. Aayadaha Al-Muddaththir waxay sidoo kale Nebiga ﷺ farayaan inuu kaco oo dadka u digo.

Casharrada maanta
  1. Khibrad culus kaddib naso oo taageero ka raadso dad aad ku kalsoon tahay, sida Nebiga ﷺ uu Khadiija ugu noqday.
  2. Aqoonta ku saabsan waxyiga iyo iimaanka ku salee werinno la isku halayn karo, wararkana si taxaddar leh ugu akhri macnahooda guud.
  3. Iimaanka uga dhig dhiirrigelin masuuliyadeed: amarka ‘Kac oo dig’ wuxuu kugu boorrinayaa inaad runta si taxaddar leh u gudbiso.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.