Sahih al-Bukhari, xadiiska 4929
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ جِبْرِيلُ بِالْوَحْىِ، وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ وَكَانَ يُعْرَفُ مِنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الآيَةَ الَّتِي فِي {لاَ أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ} {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ} قَالَ عَلَيْنَا أَنْ نَجْمَعَهُ فِي صَدْرِكَ، وَقُرْآنَهُ {فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} فَإِذَا أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ {ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} عَلَيْنَا أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ ـ قَالَ ـ فَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ، فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ. {أَوْلَى لَكَ فَأَوْلَى} تَوَعُّدٌ.
Waxaa ka warramay Ibnu Cabbaas: Marka laga hadlayo erayga Allah ee ah: {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga si aad ugu degdegto}, wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ markii Jibriil ku soo dejin jiray waxyiga, wuxuu dhaqdhaqaajin jiray carrabkiisa iyo bushimihiisa, taas oo ku adkeyn jirtay, waana lagu garan jiray xaaladdaas in waxyi socdo. Sidaas darteed, Allah wuxuu soo dejiyey aayadaha ku jira Suuratu Al-Qiyaama oo ku bilaabata {Maya, waxaan ku dhaartay Maalinta Qiyaamaha}: {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga si aad ugu degdegto * Annagaa isku uruurintiisa iyo akhriskiisa leh}. Wuxuu yiri: Annagaa ku uruurineyna laabtaada, akhriskiisana annagaa leh: {Markaan akhrino, raac akhriskiisa} — markaannu soo dejino, dhegayso. {Kadibna annagaa caddayntiisa leh} — annagaa carrabkaaga ku caddaynayna. Wuxuu yiri: Marka Jibriil u yimaado, wuu aamusi jiray oo dhegaysan jiray, markuu malagguna tago, wuxuu akhrin jiray siduu Allah u ballanqaaday. Erayga {Adigaa mudan, haa adigaa mudan} waa hanjabaad.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu dhegaystay waxyiga; Allahna wuxuu dammaanad qaaday ilaalintiisa iyo fasiraaddiisa.
Markii Jibriil ﷺ keenay waxyiga, Nabigu ﷺ wuxuu dhaqaajinayay carrabkiisa iyo bushimihiisa si uu erayada dhaqso ugu xafido. Markaas ayuu Allah soo dejiyey aayado faraya inuu dhegaysto, una ballanqaadaya in waxyiga qalbigiisa lagu ururin doono lana fasiri doono.
Farriinta uu Allah u soo bandhigay Nabigiisa ﷺ.
In Qur’aanka lagu ilaaliyo qalbiga Nabiga ﷺ oo loo suurtogeliyo inuu akhriyo.
In macnaha waxyiga la caddeeyo, carrabka Nabiga ﷺna loo mariyo.
Mufassiriintii hore, oo uu ka mid yahay al-Bukhaari markii uu soo weriyey hadalka Ibnu Cabbaas, waxay ka fahmeen in Nabigu ﷺ ay ahayd inuu dhegaysto akhriska Jibriil, oo aanu ku degdegin cabsi uu ka qabo inuu erayada illoobo. Allah wuxuu dammaanad qaaday in waxyigu qalbigiisa ku xafidnaado, iyo in si sax ah loo akhriyo loona fasirto. Sidaas awgeed, aayaduhu waxay adkaynayaan in Allah ilaaliyo Qur’aanka, fasiraaddiisuna ka mid tahay gaadhsiinta nebinnimada.
- Si feejigan u dhegayso ka hor intaadan farriin ku celin; degdegta waxay dhaawici kartaa saxnaanta.
- Markaad Qur’aanka baranayso, waqti sii si aad si taxaddar leh ula socoto akhriska oo u xafiddo.
- Fasiraadda Qur’aanka ku salee riwaayado nebinnimo oo lagu kalsoon yahay iyo mufassiriin la aqoonsan yahay.
Riwaayaddan saxiixa ah ee Ibnu Cabbaas laga soo weriyey waxay sidoo kale ka hadlaysaa mamnuucidda in si degdeg ah loogu celceliyo akhriska xilliga waxyiga, waxayna caddaynaysaa dammaanadda rabbaaniga ah ee xafididda.
Sahih al-Bukhari · #4928 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ah waxay sii faahfaahinaysaa in Nabigu ﷺ raaco waxyiga kaddib marka Jibriil akhriyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.