Sahih al-Bukhari, xadiiska 5044
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَبِي عَائِشَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فِي قَوْلِهِ {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ} قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ جِبْرِيلُ بِالْوَحْىِ وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ بِهِ لِسَانَهُ وَشَفَتَيْهِ فَيَشْتَدُّ عَلَيْهِ وَكَانَ يُعْرَفُ مِنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ الآيَةَ الَّتِي فِي {لاَ أُقْسِمُ بِيَوْمِ الْقِيَامَةِ} {لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ * إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ * فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ} فَإِذَا أَنْزَلْنَاهُ فَاسْتَمِعْ {ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ} قَالَ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ نُبَيِّنَهُ بِلِسَانِكَ. قَالَ وَكَانَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ أَطْرَقَ، فَإِذَا ذَهَبَ قَرَأَهُ كَمَا وَعَدَهُ اللَّهُ.
Waxaa ka warramay Ibnu Cabbaas (Allaah ha ka raalli noqdo labadooda): Marka laga hadlayo qawlkiisa: {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga si aad ugu degdegto.} Wuxuu yidhi: Rasuulka Allaah ﷺ markuu Jibriil ku soo degi jiray wahyiga, wuxuu dhaqdhaqaajin jiray carrabkiisa iyo bushimihiisa, taas oo ku adkaan jirtay, waana lagu garan jiray xaaladdiisa. Markaasaa Allaah soo dejiyey aayadaha ku jira Suuradda Al-Qiyaamah: {Uma dhaaranayo Maalinta Qiyaamaha} {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga si aad ugu degdegto * Annagaa isku ururinayna iyo akhriskiisa * Haddaan akhrino, raac akhriskiisa.} Macnuhu waa: Markaan soo dejinno, dhegayso. {Kadibna annagaa caddaynteeda leh.} Wuxuu yidhi: Annagaa carrabkaaga ku caddaynayna. Wuxuu yidhi: Markuu Jibriil u yimaado, Rasuulka Allaah ﷺ wuu aamusi jiray oo dhegaysan jiray, markuu tagana wuu akhrin jiray siduu Allaah u ballanqaaday.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Alle wuxuu u ballanqaaday Nabiga ﷺ inuu ilaalin doono waxyiga oo uu caddayn doono.
Markii Jibriil waxyiga keenay, Nabiga ﷺ wuxuu dhaqaajin jiray carrabkiisa iyo dibnihiisa si uu ereyada isla markiiba u xafido. Markaas ayuu Alle soo dejiyey aayado ku amraya inuu dhegaysto, una ballanqaadaya inuu waxyiga qalbigiisa ku ururin doono oo u caddayn doono.
Farriinta uu Alle ugu soo mariyey malaa'ig Jibriil Nabigiisa ﷺ.
Alle wuxuu ereyada Qur'aanka ku xafiday qalbiga Nabiga ﷺ.
Dhegayso aayadaha la akhrinayo, dabadeedna u akhri sida loo soo dejiyey.
Culimada hore, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay arrintan ka fahmeen in Alle isku xil saaray ilaalinta Qur'aanka iyo gudbintiisa saxda ah. Nabiga ﷺ uma baahnayn inuu ereyada ku celceliyo isagoo ka baqaya inuu illoobo inta la akhrinayo; wuxuu dhegaysan jiray Jibriil, dabadeedna u akhrin jiray sidii Alle u ballanqaaday. Sidaas ayay aayaduhu isugu xidhaan waxyiga, ilaalintiisa iyo sharraxaaddiisa.
- Si feejigan u dhegayso ka hor intaadan wax akhrin ama gudbin; dhegaysiga taxaddarka leh wuxuu ka caawiyaa gudbin sax ah.
- Markaad Qur'aanka baranayso, waqti sii ku celcelinta iyo xafididda aayadaha si sax ah.
- Alle talo saaro, kuna lammaani talo-saarashada dadaal feejigan.
Werintani waxay silsiladdeeda kula wadaagtaa xadiiska Muusa ibnu Abii Caa'isha iyo Saciid ibnu Jubayr, waxayna ka hadlaysaa isla aayadaha ilaalinta waxyiga.
Sahih al-Bukhari · #4980 (Sahih)Werintani waxay sharraxaysaa sida Jibriil Qur'aanka ugu keenay Nabiga ﷺ, sidaas darteedna waxay la xidhiidhaa macnaha guud ee gudbinta waxyiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.