Wax-yiga · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 5

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Wax-yiga
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، فِي قَوْلِهِ تَعَالَى ‏{‏لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ‏}‏ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعَالِجُ مِنَ التَّنْزِيلِ شِدَّةً، وَكَانَ مِمَّا يُحَرِّكُ شَفَتَيْهِ ـ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَنَا أُحَرِّكُهُمَا لَكُمْ كَمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحَرِّكُهُمَا‏.‏ وَقَالَ سَعِيدٌ أَنَا أُحَرِّكُهُمَا كَمَا رَأَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يُحَرِّكُهُمَا‏.‏ فَحَرَّكَ شَفَتَيْهِ ـ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏لاَ تُحَرِّكْ بِهِ لِسَانَكَ لِتَعْجَلَ بِهِ* إِنَّ عَلَيْنَا جَمْعَهُ وَقُرْآنَهُ‏}‏ قَالَ جَمْعُهُ لَهُ فِي صَدْرِكَ، وَتَقْرَأَهُ ‏{‏فَإِذَا قَرَأْنَاهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ‏}‏ قَالَ فَاسْتَمِعْ لَهُ وَأَنْصِتْ ‏{‏ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا بَيَانَهُ‏}‏ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا أَنْ تَقْرَأَهُ‏.‏ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ ذَلِكَ إِذَا أَتَاهُ جِبْرِيلُ اسْتَمَعَ، فَإِذَا انْطَلَقَ جِبْرِيلُ قَرَأَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كَمَا قَرَأَهُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Muusa bin Ismaaciil, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Abuu Cawaanah, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Muusa bin Abii Ca’ishah, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Saciid bin Jubayr, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, isagoo ka hadlaya qowlka Alle ee ah: {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga si aad ugu degdegto}. Wuxuu yiri: Rasuulka Alle ﷺ wuxuu kala kulmi jiray dhib weyn xilliga waxyigu soo degayo, wuxuuna dhaqdhaqaajin jiray bushimihiisa. Ibnu Cabbaas wuxuu yiri:

“Anigu waan u dhaqdhaqaajinayaa bushimahayga sidii uu Rasuulka Alle ﷺ u dhaqdhaqaajin jiray.” Saciidna wuxuu yiri: “Waan u dhaqdhaqaajinayaa sidii aan u arkay Ibnu Cabbaas oo u dhaqdhaqaajinaya.” Kadibna wuu dhaqdhaqaajiyey bushimihiisa. Markaas ayaa Alle wuxuu soo dejiyey: {Ha dhaqdhaqaajin carrabkaaga si aad ugu degdegto * Annagaa isku keenidiisa iyo akhriskiisa leh}. Wuxuu yiri: Isku keeniddiisu waa laabtaada iyo inaad akhrido. {Markaan akhrino, raac akhriskiisa}. Wuxuu yiri: U dhego-nuglow oo aamus. {Kadibna annagaa caddayntiisa leh}. Kadibna annagaa kaa dhigayna mid akhriya. Sidaas darteed, Rasuulka Alle ﷺ intaas kadib markuu Jibriil u yimaado wuu dhegaysan jiray, markuu Jibriil tagana Nabigu ﷺ wuxuu u akhrin jiray siduu u akhriyey.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Allah wuxuu Nebiga ﷺ ku sugay xifdinta waxyiga iyo akhrintiisa saxda ah.

Asalka iyo sababta

Qaybtani waxay sheegaysaa in Nebiga ﷺ uu bushimihiisa dhaqaajin jiray marka waxyigu u imanayo, si uu erayada markiiba u xafido. Markaas ayuu Allah soo dejiyey aayadaha Suuradda al-Qiyaamah (75:16–19), wuxuuna baray inuu dhegaysto ilaa Jibriil dhammeeyo.

Erayada adag oo la sharxay
Waxyiga

Farriinta uu Allah u soo bandhigo Nebigiisa.

Ururin

Erayada waxyiga qalbiga ku xafidid.

Akhrin

Qur’aanka oo cod dheer lagu akhriyo.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Allah dammaanad qaaday xifdinta iyo gudbinta saxda ah ee Qur’aanka: Nebigu ﷺ wuxuu dhegaystay Jibriil, dabadeedna wuxuu akhriyey wixii uu maqlay. Qaybtani sidoo kale waxay baraysaa in dhegaysiga feejignaanta leh uu ka horreeyo ku celcelinta. Tafsiirayaasha hore waxay sheegeen in aayaduhu Nebiga ﷺ dejiyeen: uma baahnayn inuu degdeg ugu celiyo waxyiga isla waqtiga uu Jibriil akhrinayo.

Casharrada maanta
  1. Markaad Qur’aanka baranayso, marka hore si feejigan u dhegayso akhrinta, dabadeedna si taxaddar leh ugu celi.
  2. Markaad xafidayso oo gudbinayso farriinta Allah, talo saar hagiddiisa, waqti ku qaadashona u samee barashada saxda ah.
  3. Qur’aanka ku tababar akhrintiisa macallin lagu kalsoon yahay, dhawaaqana tallaabo tallaabo u sax.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.