Sahih al-Bukhari, xadiiska 5083
Waxaa weriyey Abu Musa al-Ash'ari. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musa ibn Isma'ilwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ
- 2Abd al‑Wahidعَبْدُ الْوَاحِدِ
- 3Salih ibn Salih al‑Hamdaniصَالِحُ بْنُ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيُّ
- 4Ash‑Sha'biالشَّعْبِيُّ
- 5Abu Burdaأَبُو بُرْدَةَ
- 6Aabbihiiأَبِيهِ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ صَالِحٍ الْهَمْدَانِيُّ، حَدَّثَنَا الشَّعْبِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَيُّمَا رَجُلٍ كَانَتْ عِنْدَهُ وَلِيدَةٌ فَعَلَّمَهَا فَأَحْسَنَ تَعْلِيمَهَا، وَأَدَّبَهَا فَأَحْسَنَ تَأْدِيبَهَا، ثُمَّ أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا فَلَهُ أَجْرَانِ، وَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ آمَنَ بِنَبِيِّهِ وَآمَنَ بِي فَلَهُ أَجْرَانِ، وَأَيُّمَا مَمْلُوكٍ أَدَّى حَقَّ مَوَالِيهِ وَحَقَّ رَبِّهِ فَلَهُ أَجْرَانِ ". قَالَ الشَّعْبِيُّ خُذْهَا بِغَيْرِ شَىْءٍ قَدْ كَانَ الرَّجُلُ يَرْحَلُ فِيمَا دُونَهُ إِلَى الْمَدِينَةِ. وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم " أَعْتَقَهَا ثُمَّ أَصْدَقَهَا ".
Waxaa nooga warramay Muusa bin Ismaaciil, waxaa nooga warramay Cabdul-Waaxid, waxaa nooga warramay Saalix bin Saalix Al-Hamdaani, waxaa nooga warramay Ash-Shacbi, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Abuu Burda, oo ka weriyey aabihiis, wuxuu yiri: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri:
"Nin kasta oo haysta gabar addoon ah oo uu baray cilmiga oo uu wanaajiyey waxbarashadeeda, edebna u yeelay oo uu wanaajiyey edebteeda, kadibna xoreeyey oo guursaday, wuxuu leeyahay laba ajar. Nin kasta oo ka mid ah Ahlu-Kitaabka oo rumeeya Nabigiisa kadibna aniga i rumeeya, wuxuu leeyahay laba ajar. Addoon kasta oo guta xaqa mulkiilihiisa iyo xaqa Rabbigiis, wuxuu leeyahay laba ajar." Ash-Shacbi wuxuu yiri: "Qaado iyadoo bilaash ah; waagii hore nin baa safar u geli jiray wax ka yar tan si uu Madiina u tago." Abuu Bakr-na wuxuu ka weriyey Abuu Xuseyn, oo ka weriyey Abuu Burda, oo ka weriyey aabihiis, oo ka weriyey Nabiga ﷺ: "Wuu xoreeyey kadibna meher buu siiyey."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Korinta taxaddar leh iyo gudashada waajibaadka waxay keenaan ajar labanlaab ah.
Haweeney xilligii nidaamkii sharci ee markaas jirtay lagu hayey addoonsi; xadiisku wuxuu xusayaa in la xoreeyo ka hor guurka.
Magac loo adeegsado bulshooyin helay Kitaab hore oo la soo dejiyey, sida Yuhuudda iyo Masiixiyiinta.
Hadiyad guur oo ninku ku waajibayo inuu siiyo aroosadda.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in qofka si taxaddar leh u guta waajibaadyo diini ah oo dhowr ah uu heli karo ajar gaar ah. Tusaalooyinka la xusay waxay isku xidhayaan waxbaridda iyo ula dhaqanka wanaagsan, xoreynta iyo guurka; rumaynta nebiyadii hore iyo rumaynta Nebiga ﷺ; iyo gudashada xuquuqda dadka iyo xuquuqda Alle. Weedha dheeriga ah ee riwaayaddu waxay sheegaysaa in ninku bixiyey meher ka dib markii uu xoreeyey haweeneyda. Xadiiskani marmarsiinyo uma aha in lagu sababeeyo qasab ama dulmi xiriirrada dhexdiisa.
- Waqti u qaado inaad dadka kale si taxaddar leh u bartid aqoon iyo akhlaaq wanaagsan.
- Si xilkasnimo leh u gut ballamaha iyo waajibaadka kaa saaran Alle iyo dadka.
- Guurka iyo xidhiidhka qoyska ula dhaqan caddaalad, karaamo iyo ixtiraam.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.