Sahih al-Bukhari, xadiiska 5126
Waxaa weriyey Sahl ibn Sa'd. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutaybawuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ
- 2Ya'qubيَعْقُوبُ
- 3Abu Hazimأَبِي حَازِمٍ
- 4Sahl ibn Sa'dسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ امْرَأَةً، جَاءَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ جِئْتُ لأَهَبَ لَكَ نَفْسِي. فَنَظَرَ إِلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَعَّدَ النَّظَرَ إِلَيْهَا وَصَوَّبَهُ، ثُمَّ طَأْطَأَ رَأْسَهُ، فَلَمَّا رَأَتِ الْمَرْأَةُ أَنَّهُ لَمْ يَقْضِ فِيهَا شَيْئًا جَلَسَتْ، فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ إِنْ لَمْ تَكُنْ لَكَ بِهَا حَاجَةٌ فَزَوِّجْنِيهَا. فَقَالَ " هَلْ عِنْدَكَ مِنْ شَىْءٍ ". قَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ " اذْهَبْ إِلَى أَهْلِكَ فَانْظُرْ هَلْ تَجِدُ شَيْئًا ". فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا وَجَدْتُ شَيْئًا. قَالَ " انْظُرْ وَلَوْ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ ". فَذَهَبَ ثُمَّ رَجَعَ فَقَالَ لاَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَلاَ خَاتَمًا مِنْ حَدِيدٍ، وَلَكِنْ هَذَا إِزَارِي ـ قَالَ سَهْلٌ مَا لَهُ رِدَاءٌ ـ فَلَهَا نِصْفُهُ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا تَصْنَعُ بِإِزَارِكَ إِنْ لَبِسْتَهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْهَا مِنْهُ شَىْءٌ، وَإِنْ لَبِسَتْهُ لَمْ يَكُنْ عَلَيْكَ شَىْءٌ ". فَجَلَسَ الرَّجُلُ حَتَّى طَالَ مَجْلَسُهُ ثُمَّ قَامَ فَرَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُوَلِّيًا فَأَمَرَ بِهِ فَدُعِيَ فَلَمَّا جَاءَ قَالَ " مَاذَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ". قَالَ مَعِي سُورَةَ كَذَا وَسُورَةَ كَذَا وَسُورَةَ كَذَا. عَدَّدَهَا. قَالَ " أَتَقْرَؤُهُنَّ عَنْ ظَهْرِ قَلْبِكَ ". قَالَ نَعَمْ. قَالَ " اذْهَبْ فَقَدْ مَلَّكْتُكَهَا بِمَا مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ ".
Sahl bin Sacd wuxuu yiri: Haweeney ayaa u timid Rasuulka Alle ﷺ waxayna tiri,
"Rasuulkii Allow ﷺ! Waxaan kuugu imid inaan naftayda kuu hibeeyo (si aan u guursado)." Rasuulka Alle ﷺ ayaa eegay; kor iyo hoos ayuu u eegay, kadibna madaxa hoos u dhigay. Markay haweeneydu aragtay inuusan waxba ka dhihin, way fariisatay. Nin asxaabtiisa ka mid ah ayaa istaagay oo yiri, "Rasuulkii Allow ﷺ! Haddii aadan iyada u baahnayn, ii guuri." Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Ma haysataa waxaad bixiso?" Ninkii wuxuu yiri, "Maya, wallaahi Rasuulkii Allow ﷺ!" Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Tag ehelkaaga oo soo eeg inaad wax hesho." Ninkii wuu tagay oo soo laabtay isagoo leh, "Wallaahi Rasuulkii Allow ﷺ! Waxba ma helin." Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Soo eeg xitaa hadday tahay faraanti bir ah." Wuu tagay oo soo laabtay isagoo leh, "Wallaahi Rasuulkii Allow ﷺ! Xitaa faraanti bir ah ma helin, laakiin kani waa izaarkaygii (dharka hoose)." (Sahl wuxuu yiri: Ma uusan lahayn ridaa ama dhar sare.) Wuxuu raaciyey, "Kalabarkeeda ayaan siinayaa." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri, "Maxay ka yeeli kartaa izaarkaaga? Haddaad xirato, iyada waxba kuma daboolna; hadday xiratana, adiga waxba kuguma daboolna." Ninkii wuu fariistay muddo dheer, kadibna wuu istaagay si uu u baxo. Markuu Rasuulka Alle ﷺ arkay isagoo sii jeeda, wuxuu amray in loo yeero. Markuu yimid, Nebigu ﷺ wuxuu weydiiyey, "Intee le'eg oo Qur'aanka ah ayaad taqaannaa?" Ninkii wuxuu yiri, "Waxaan aqaannaa Suuradda hebel, Suuradda hebel iyo Suuradda hebel," isagoo tirinaya. Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Ma ka akhrin kartaa xifdi (qalbiga)?" Wuxuu yiri, "Haa." Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Tag, waxaan kuu guuriyey iyada beddelka waxaad Qur'aanka ka taqaanno."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Guur waxaa lagu aqdinkaraa meher fudud, xitaa haddii uu ku salaysan yahay aqoonta Qur’aanka.
Hadiyadda guurka ee uu ninku ku leeyahay inuu siiyo aroosadda.
Maro daboola qaybta hoose ee jirka, sida go’ dhexda lagu xirto.
In Qur’aanka xifdi ahaan loo akhriyo iyada oo aan laga akhrin nuqul qoran.
Culimada waxay ka fahmeen in meherku aanu khasab ku ahayn inuu noqdo mid xad-dhaaf ah, isla markaana wax aan lacag ahayn ay ku filnaan karaan beddel ahaan. Nebigu ﷺ wuxuu marka hore eegay waxa ninku bixin karo, wuxuuna diiday maro aan labadoodaba siinayn dabool ku habboon. Dabadeedna wuxuu aqbalay aqoonta Qur’aanka inay noqoto meher. Fuqahadu waxay ka doodaan shuruudaha iyo qaabka saxda ah ee meherka noocaas ah; xadiiskuna wuxuu adkaynayaa in la dhowro xuquuqda aroosadda iyo in heshiisku cad yahay.
- Meherka si furan oo daacad ah uga wada hadla, kuna saleeya waxa ninku awoodi karo inuu bixiyo.
- Guurka ku doorta fudayd kana fogaada shuruudo si aan loo baahnayn u adkeeya.
- Heshiisyada si cad u qora, idinkoo ilaalinaya xuquuqda iyo karaamada labada qof.
Xadiiskan oo isla cutubka ku jira wuxuu faahfaahin dheeraad ah ka bixinayaa xeerarka guurka iyo macnaha meherka.
Sahih al-Bukhari · #5066 (Sahih)Halkan Nebigu ﷺ wuxuu dhallinyarada kula hadlayaa guurka iyo dhawrista dhawrsanaanta.
Sahih al-Bukhari · #5067 (Sahih)Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa guurka iyo duruufaha lagu galo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.