Sahih al-Bukhari, xadiiska 5310
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Sa'id ibn Ufayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariسَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
- 4Abd ar‑Rahman ibn al‑Qasimعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ
- 5Al‑Qasim ibn Muhammadالْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ
- 6Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ ذُكِرَ التَّلاَعُنُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عَاصِمُ بْنُ عَدِيٍّ فِي ذَلِكَ قَوْلاً، ثُمَّ انْصَرَفَ، فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِهِ يَشْكُو إِلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَ مَعَ امْرَأَتِهِ رَجُلاً، فَقَالَ عَاصِمٌ مَا ابْتُلِيتُ بِهَذَا إِلاَّ لِقَوْلِي، فَذَهَبَ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ بِالَّذِي وَجَدَ عَلَيْهِ امْرَأَتَهُ وَكَانَ ذَلِكَ الرَّجُلُ مُصْفَرًّا قَلِيلَ اللَّحْمِ سَبْطَ الشَّعَرِ، وَكَانَ الَّذِي ادَّعَى عَلَيْهِ أَنَّهُ وَجَدَهُ عِنْدَ أَهْلِهِ خَدْلاً آدَمَ كَثِيرَ اللَّحْمِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " اللَّهُمَّ بَيِّنْ ". فَجَاءَتْ شَبِيهًا بِالرَّجُلِ الَّذِي ذَكَرَ زَوْجُهَا أَنَّهُ وَجَدَهُ، فَلاَعَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا. قَالَ رَجُلٌ لاِبْنِ عَبَّاسٍ فِي الْمَجْلِسِ هِيَ الَّتِي قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْ رَجَمْتُ أَحَدًا بِغَيْرِ بَيِّنَةٍ رَجَمْتُ هَذِهِ ". فَقَالَ لاَ تِلْكَ امْرَأَةٌ كَانَتْ تُظْهِرُ فِي الإِسْلاَمِ السُّوءَ قَالَ أَبُو صَالِحٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ خَدِلاً.
Waxaa nooga warramay Saciid bin Cufayr, wuxuu yiri: Waxaa ii warramay Al-Layth, oo ka weriyey Yaxye bin Saciid, oo ka weriyey Cabdiraxmaan bin Al-Qaasim, oo ka weriyey Al-Qaasim bin Muxammad, oo ka weriyey Ibnu Cabbaas, in la soo hadalqaaday Liicaanka (isla nacallada) agta Nebiga ﷺ, markaasna Caasim bin Cadiyi uu arrintaas ka yiri hadal, dabadeedna uu iska tegay. Markaas ayaa waxaa u yimid nin qabiilkiisa ka mid ah oo uga cabanaya inuu nin kale la arkay xaaskiisa. Caasim baa yiri:
"Arrintan iguma dhacdeen haddaan hadalkaas dhihin." Dabadeed wuxuu ninkii u kaxeeyey xaggii Nebiga ﷺ, wuuna uga warramay siduu xaaskiisa ku arkay. Ninkaasi wuxuu ahaa mid midabkiisu huruud yahay, caato ah, timihiisuna toosan yihiin. Ninkii kale ee uu sheegtay inuu xaaskiisa la arkayna wuxuu ahaa mid maariin ah, buuran, lugahana hilib badan leh. Nebigu ﷺ wuxuu yiri: "Allow, xaqa caddee." Markaasay xaaskii dhashay ilmo aad ugu eg ninkii uu seygeedu sheegay inuu la arkay. Sidaas darteed, Nebigu ﷺ wuxuu amray inay Liicaan sameeyaan. Nin baa Ibnu Cabbaas ku yiri goobtii: "Ma tiih bay ahayd tii Nebigu ﷺ ka yiri: 'Haddaan qof u dhagax-tuurayo caddayn la'aan, tan baan dhagax-tuuri lahaa'?" Ibnu Cabbaas baa yiri: "Maya, taasi waa naag kale oo Islaamnimada dhexdeeda xumaan muujin jirtay." Abu Saalix iyo Cabdullaahi bin Yuusuf waxay yiraahdeen erigii waa 'khadilan'.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka qof lagu eedeeyo sino, li'aanu wuxuu bixiyaa habraac sharci ah oo cayiman.
Ka dib wada hadal ku saabsan li'aanka, nin ayaa u yimid Caasim ibn Cadi, isagoo ka cabanaya inuu xaaskiisa la arkay nin kale. Caasim wuxuu u geeyay Nebiga ﷺ, dabadeedna waxaa la maray habraacii li'aanka.
Waa habraac rasmi ah oo labada isqaba, iyagoo dhaaranaya, isku baryaan naclada Alle marka sino la isku eedeeyo.
Waa xog sida waafaqsan xeerarka shareecada lagu taageeri karo eedayn; isu ekaanshaha muuqaalka ahi keligiis ma beddeli karo habraaca la faray.
Culimadu waxay halkan ka fahmeen in ninku aanu iskiis u ciqaabi karin qof uu sino ku eedeeyo, balse uu arrinta u gudbiyo garsooraha awoodda u leh, si waafaqsan xeerarka. Xaaladdan gaarka ah, li'aanku wuxuu bixiyaa waddo rasmi ah marka ninku aanu keeni karin markhaatiyaal. Sharaxaadda ilmaha iyo astaamihiisa muuqda looma arko caddayn sharci oo keligeed sino lagu caddeeyo. Mad-habyada Sunniga ahi waxay aqoonsan yihiin li'aanka inuu yahay habraac sharci, iyagoo ku kala duwan faahfaahinta fulintiisa iyo cawaaqibtiisa.
- Qofna sino ha ugu eedayn tuhun ama astaamo muuqda oo keliya; raac habraaca sharciga ee khuseeya.
- Khilaafaadka culus ee guurka u gudbi culimo ama hay'ado awood iyo kalsooni leh, hana iskaa u ciqaabin.
- Ilaali karaamada dadka ay arrintu khusayso, hana faafin eedeymo aan la caddayn.
Werintani sidoo kale waxay ka warramaysaa arrintii Cuwaymir al-Cajlaani iyo habraaca li'aanka.
Sahih al-Bukhari · #5309 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa xeerarka iyo natiijada li'aanka dhexmara labada isqaba.
Sahih al-Bukhari · #5311 (Sahih)Werintan gudaheeda, Ibnu Cumar wuxuu ka hadlayaa habraaca marka ninku xaaskiisa sino ku eedeeyo.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.