Furriinka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 5344

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Furriinka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا شِبْلٌ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، ‏{‏وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا‏}‏ قَالَ كَانَتْ هَذِهِ الْعِدَّةُ تَعْتَدُّ عِنْدَ أَهْلِ زَوْجِهَا وَاجِبًا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏وَالَّذِينَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُونَ أَزْوَاجًا وَصِيَّةً لأَزْوَاجِهِمْ مَتَاعًا إِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ فِي أَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَعْرُوفٍ‏}‏ قَالَ جَعَلَ اللَّهُ لَهَا تَمَامَ السَّنَةِ سَبْعَةَ أَشْهُرٍ وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَصِيَّةً إِنْ شَاءَتْ سَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ، وَهْوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏غَيْرَ إِخْرَاجٍ فَإِنْ خَرَجْنَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ‏}‏ فَالْعِدَّةُ كَمَا هِيَ، وَاجِبٌ عَلَيْهَا، زَعَمَ ذَلِكَ عَنْ مُجَاهِدٍ‏.‏ وَقَالَ عَطَاءٌ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ نَسَخَتْ هَذِهِ الآيَةُ عِدَّتَهَا عِنْدَ أَهْلِهَا، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَقَوْلُ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏غَيْرَ إِخْرَاجٍ‏}‏‏.‏ وَقَالَ عَطَاءٌ إِنْ شَاءَتِ اعْتَدَّتْ عِنْدَ أَهْلِهَا، وَسَكَنَتْ فِي وَصِيَّتِهَا، وَإِنْ شَاءَتْ خَرَجَتْ لِقَوْلِ اللَّهِ ‏{‏فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيمَا فَعَلْنَ‏}‏‏.‏ قَالَ عَطَاءٌ ثُمَّ جَاءَ الْمِيرَاثُ فَنَسَخَ السُّكْنَى، فَتَعْتَدُّ حَيْثُ شَاءَتْ، وَلاَ سُكْنَى لَهَا‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Isxaaq bin Mansuur, waxaa noo sheegay Rawx bin Cubaadah, waxaa noo warramay Shibl, oo ka weriyey Ibn Abii Najiix, oo ka weriyey Mujaahid: {Kuwa idinka mid ah ee dhinta oo ka taga xaasas}, wuxuu yiri: Markii hore, ciddadan ('iddada) waxay ku waajib ahaan jirtay inay guriga ehelka ninkeeda ku dhammaysato. Markaasaa Allaah soo dejiyey: {Kuwa idinka mid ah ee dhinta oo ka taga xaasas, ha u dardaarmaan xaasaskooda raashin iyo degganaan sannad dhan iyagoon la bixinaynin. Haddayse baxaan, idinkuna dembi idinkuma aha waxay nafahooda ku sameeyaan oo wanaag ah.} Mujaahid wuxuu yiri: Allaah wuxuu uga dhigay iyada dhammaystirka sannadka toddoba bilood iyo labaatan habeen oo dardaaran ah; hadday doonto way ku degganaan kartaa dardaarankaas, hadday doontona way ka bixi kartaa. Taasina waa qawlka Allaah Sareeye: {Iyagoon la bixinaynin. Haddayse baxaan, idinkuna dembi idinkuma aha.} Sidaas darteed, 'iddadu sidii hore bay ugu waajib tahay. Sidaas waxaa laga weriyey Mujaahid. Cataa’ wuxuu yiri: Ibn Cabbaas wuxuu yiri: Aayaddani waxay nasakhday (baddashay) inay 'iddadeeda ku dhammayso guriga ehelkeeda, sidaas darteed meeshay doonto bay 'iddada ku dhammaysan kartaa, taasoo ku salaysan qawlka Allaah Sareeye: {Iyagoon la bixinaynin}. Cataa’ wuxuu yiri: Hadday doonto guriga ninkeeda bay 'iddada ku dhammaysan kartaa oo halkaas ku degganaan kartaa iyadoo raacaysa dardaarankiisa, hadday doontona way ka bixi kartaa, sababtoo ah Allaah wuxuu yiri: {Idinkuna dembi idinkuma aha waxay sameeyaan}. Cataa’ wuxuu intaas ku daray: Kadib waxaa yimid aayadaha dhaxalka, markaasay nasakhday degganaantii (suknada), sidaas darteed meeshay doonto bay 'iddada ku dhammaysan kartaa, mana laha xaq degganaan.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Warintu waxay ka hadlaysaa sida haweenka laga dhintay u gutaan muddada sugitaanka iyo halka ay degganaadaan.

Erayada adag oo la sharxay
‘Iddah

Muddada sugitaanka ee shareecadu jideysay geerida ninka ama furriinka ka dib.

Nasakh

In waxyi dambe beddelo ama wax ka beddelo xukun sharci oo hore.

Hoyga

Xaqa ay haweeneydu u leedahay inay ku sii noolaato guriga ninkeeda geeridiisa ka dib.

Waxa culimadu ka fahmeen

Warintu waxay soo bandhigaysaa tafsiirro hore oo kala duwan oo ku saabsan Qur’aanka 2:240 iyo isbeddelka xeerarka haweenka laga dhintay. Mujaahid wuxuu kala saaray ‘iddada waajibka ah iyo joogitaanka dheeraadka ah: sida uu qabo, haweeneyda laga dhintay way ka bixi kartay guriga, halka muddada sugitaanku ay weli waajib ahayd. Ibnu Cabbaas ayaa Cataa’ laga soo wariyay isagoo ka hadlaya in meesha laga saaray waajibkii ahaa in ‘iddada lagu qaato qoyska ninka. Cataa’ wuxuu sidoo kale xusay xeerarkii dambe ee dhaxalka inay sabab u noqdeen in xaqii joogitaanka ee dardaaranka ku jiray uu meesha ka baxo. Qaybtani waxay gudbinaysaa tafsiirradaas hore, keligeedna ma aha sharaxaad dhammaystiran oo dhammaan xeerarka ah; madh-habyadu waxay ‘iddada iyo hoyga uga hadlaan iyagoo tixgelinaya daliillada kale ee ballaaran.

Casharrada maanta
  1. Marka laga hadlayo ‘iddada, kala saar muddada sugitaanka ee waajibka ah iyo su’aasha ah meesha lagu qaadanayo.
  2. Si taxaddar leh ula dhaqan xuquuqda haweeneyda laga dhintay, go’aannada la taaban karana ku salee aqoon lagu kalsoon yahay oo ku saabsan xeerarka khuseeya.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.