Cuntada iyo Cuntooyinka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 5401

Waxaa weriyey Itban bin Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Cuntada iyo Cuntooyinka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Yahya ibn Bukayrwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ
  2. 2Al‑Laythاللَّيْثُ
  3. 3Uqaylعُقَيْلٍ
  4. 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
  5. 5Mahmud ibn ar‑Rabi' al‑Ansariمَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مِنَ الأَنْصَارِ ـ أَنَّهُ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي وَأَنَا أُصَلِّي لِقَوْمِي، فَإِذَا كَانَتِ الأَمْطَارُ سَالَ الْوَادِي الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ، لَمْ أَسْتَطِعْ أَنْ آتِيَ مَسْجِدَهُمْ فَأُصَلِّيَ لَهُمْ، فَوَدِدْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي فِي بَيْتِي، فَأَتَّخِذُهُ مُصَلًّى‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ سَأَفْعَلُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ عِتْبَانُ فَغَدَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ حِينَ ارْتَفَعَ النَّهَارُ، فَاسْتَأْذَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى دَخَلَ الْبَيْتَ، ثُمَّ قَالَ لِي ‏"‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ‏"‏‏.‏ فَأَشَرْتُ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ الْبَيْتِ فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ، فَصَفَفْنَا، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَحَبَسْنَاهُ عَلَى خَزِيرٍ صَنَعْنَاهُ، فَثَابَ فِي الْبَيْتِ رِجَالٌ مِنْ أَهْلِ الدَّارِ ذَوُو عَدَدٍ فَاجْتَمَعُوا، فَقَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ أَيْنَ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُنِ فَقَالَ بَعْضُهُمْ ذَلِكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَ تَقُلْ، أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يُرِيدُ بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ قَالَ قُلْنَا فَإِنَّا نَرَى وَجْهَهُ وَنَصِيحَتَهُ إِلَى الْمُنَافِقِينَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ فَإِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ ثُمَّ سَأَلْتُ الْحُصَيْنَ بْنَ مُحَمَّدٍ الأَنْصَارِيَّ أَحَدَ بَنِي سَالِمٍ وَكَانَ مِنْ سَرَاتِهِمْ عَنْ حَدِيثِ مَحْمُودٍ فَصَدَّقَهُ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa ii warramay Maxamuud bin Ar-Rabic Al-Ansaari in Citbaan bin Maalik — oo ka mid ahaa Saxaabada Nabiga ﷺ ee Ansaarta ka qaybgalay dagaalkii Badar — uu u yimid Rasuulka Allah ﷺ oo ku yiri:

"Rasuulkii Allow, indhahaygu way liiteen aniguna dadkaygaan u tujinayaa salaadda. Marka roobku da'o, togga noo dhexeeya ayaa buuxsama, mana awoodo inaan tago masaajidkooda si aan ugu tujiyo. Sidaas darteed, Rasuulkii Allow, waxaan jeclaan lahaa inaad gurigayga timaaddo oo aad ku tukato si aan uga dhigto goob salaadeed." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Insha'Allah waan samayn doonaa." Citbaan wuxuu yiri: Subaxdii xigtay markay qorraxdu soo baxday, ayaa Rasuulka Allah ﷺ iyo Abuu Bakar yimaadeen. Nabigu ﷺ wuxuu codsaday ogolaansho waana loo ogolaaday. Ma uusan fadhiisan ilaa uu guriga ka galay, kadibna wuxuu igu yiri: "Xagee baad jeceshahay inaan gurigaaga kaga tukado?" Waxaan tilmaamay gees guriga ka mid ah, markaasuu Nabigu ﷺ istaagay oo takbiirsaday (Allahu Akbar). Waanu safannay, wuxuuna tukaday laba rakco, kadibna wuu salaama-naqsaday. Waxaan ka codsannay inuu nala joogo si uu u cuno khaziir aan diyaarinay. Rag badan oo deriska ah ayaa guriga isugu yimid. Mid ka mid ah baa yiri: "Aaway Maalik bin Ad-Dukhshun?" Qaar baa yiri: "Waa munaafaq aan jeclayn Allah iyo Rasuulkiisa." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Ha sidaas dhihin. Miyaadan arkaynin inuu yiri 'Laa ilaaha illallah' isagoo wajiga Allah raadinaya?" Ninkii wuxuu yiri: "Allah iyo Rasuulkiisaa ogsoon, laakiin waxaan aragnaa isagoo la fadhiya munaafaqiinta una talinaya." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Allah wuxuu xaaraantinimeeyay Naarta qofkii yiraahda 'Laa ilaaha illallah' isagoo wajiga Allah raadinaya." Ibn Shihaab wuxuu yiri: Kadib waxaan weydiiyay Xuseen bin Muxammad Al-Ansaari, oo ka mid ahaa saraakiisha Banu Saalim, xadiiska Maxamuud, wuuna rumeeyay.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu ilaaliyay daacadnimada, wuxuuna aqoonsaday qirashada iimaanka.

Asalka iyo sababta

CItbaan ibn Maalik ayaa Nabiga ﷺ ka codsaday inuu gurigiisa ku tukado sababo la xiriira araggiisa oo daciifay iyo dooxada oo fatahay. Intii booqashadu socotay, waxaa sidoo kale laga hadlay qiimaynta Maalik ibn ad-Dukhshun.

Erayada adag oo la sharxay
Laa ilaaha illallaah

Ma jiro ilaah xaq u leh in la caabudo aan ka ahayn Allaah.

Khaziir

Cunto la kariyey oo werintan loogu xusay inay tahay cunto.

Tasliim

Salaanta nabadeed ee lagu soo afjaro salaadda.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay arrintan ka fahmeen in salaadda sunne ah ee guriga lagu tukado ay ansax tahay, isla markaana meel lagu tukaday loo adeegsan karo goob salaadeed. Nabigu ﷺ wuxuu tukaday laba rakcadood kaddib markii CItbaan tilmaamay meeshii uu rabay. Werintu waxay sidoo kale ina baraysaa inaan dadka si fudud munaafiqiin ugu tilmaamin: Allaah ayaa og niyaddooda qarsoon, qirashada iimaanka ee Allaah dartii loo yiraahdana waa in la dhowraa. Culimadu hadalkan waxay ku xidhiidhiyaan qirasho iimaan oo daacad ah, ee ma aha erayo aan iimaan iyo niyad wadan.

Casharrada maanta
  1. Ha ku xukumin dadka munaafaqnimo tuhun ku salaysan; niyadaha qarsoon Allaah u daa.
  2. Taageer dadka ay xanuun ama caqabado nololeed ku adkeeyaan salaadda jamaacada.
  3. Qirashada iimaanka si daacad ah u sheeg, una ixtiraam sida ay mudan tahay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.