Cuntada iyo Cuntooyinka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 5425

Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Cuntada iyo Cuntooyinka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Anas ibn Malik

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، مَوْلَى الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَنْطَبٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي طَلْحَةَ ‏"‏ الْتَمِسْ غُلاَمًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي ‏"‏‏.‏ فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ، يُرْدِفُنِي وَرَاءَهُ، فَكُنْتُ أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُلَّمَا نَزَلَ، فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ، وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ ‏"‏‏.‏ فَلَمْ أَزَلْ أَخْدُمُهُ حَتَّى أَقْبَلْنَا مِنْ خَيْبَرَ، وَأَقْبَلَ بِصَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىٍّ قَدْ حَازَهَا، فَكُنْتُ أَرَاهُ يُحَوِّي وَرَاءَهُ بِعَبَاءَةٍ أَوْ بِكِسَاءٍ، ثُمَّ يُرْدِفُهَا وَرَاءَهُ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالصَّهْبَاءِ صَنَعَ حَيْسًا فِي نِطَعٍ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَدَعَوْتُ رِجَالاً فَأَكَلُوا، وَكَانَ ذَلِكَ بِنَاءَهُ بِهَا، ثُمَّ أَقْبَلَ حَتَّى إِذَا بَدَا لَهُ أُحُدٌ قَالَ ‏"‏ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ جَبَلَيْهَا مِثْلَ مَا حَرَّمَ بِهِ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مُدِّهِمْ وَصَاعِهِمْ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Qutaybah, waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Jacfar, oo ka weriyey Camar bin Abii Camar, oo ahaa addoonkii Al-Muṭṭalib bin Cabdullaahi bin Xanṭab, inuu maqlay Anas bin Maalik oo leh: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu ku yidhi Abuu Ṭalxah,

"Raadi wiil ka mid ah wiilashaada ii adeega." Markaas Abuu Ṭalxah wuu i soo raaciyey, wuxuuna i saaray dabadiisa, waxaanan u adeegi jiray Rasuulka Allah ﷺ mar kasta oo uu deggo. Waxaan maqli jiray isagoo badanaya inuu yidhaahdo, "Allow, waxaan kaa magan galay walwalka iyo murugada, tabardarrida iyo caajiska, bakhaylnimada iyo fulaynimada, culayska daynta, iyo in raggu iga adkaado." Sidaas baan ugu adeegayey ilaa aan ka soo laabannay Khaybar. Wuxuu soo watay Ṣafiyyah bint Xuyayy oo uu ka helay xoolihii dagaalka. Waxaan arkayey isagoo u laabaya maro ama go' ay ku fadhiisato dabadiisa, kadibna wuu daba saaray. Markaan gaadhay Aṣ-Ṣahbaa', wuxuu sameeyey Xays (timir iyo subag) oo uu dhigay suxuun, wuxuuna ii diray inaan casuumo rag, wayna cuneen; taasina waxay ahayd arooskiisii iyada. Kadib wuu sii socday ilaa markii uu u muuqday buurta Uxud, wuxuu yidhi, "Tani waa buur na jecel annagana waan jecelnahay." Markii uu soo dhowaaday Madiinah, wuxuu yidhi, "Allow, waxaan xaaraan ka dhigayaa wixii u dhexeeya labadeeda buur siduu Ibraahiim Makkah uga dhigay. Allow, u barakee Mudd-kooda iyo Saac-gooda."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Anas wuxuu u adeegay Nebiga ﷺ, wuxuuna bartay ducadiisa iyo sida uu dadka ula dhaqmi jiray.

Asalka iyo sababta

Wariyadani waxay ka warramaysaa adeegga Anas u hayey Nebiga ﷺ, safarkii Khaybar laga soo noqday, guurkii Safiyya iyo imaanshihii Madiina.

Erayada adag oo la sharxay
Hays

Cunto ka samaysan timir, caano-fadhi la qalajiyey iyo subag, oo lagu cuni jiray munaasabadaha.

Mudd iyo saa

Halbeegyo dhaqameed lagu cabbiro mugga cuntada iyo badarka.

As-Sahbaa’

Meel ku taalla jidka u dhexeeya Khaybar iyo Madiina.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in bannaan tahay in safarka gargaar la weydiisto, iyo in qofka adeegaha ah si xushmad leh loola dhaqmo. Nebiga ﷺ wuxuu Anas baray duco lagaga magan galo welwelka, tabar-darrida, deymaha iyo dulmiga. Cuntadii lagu bixiyey guurkii uu la galay Safiyya waxay muujinaysaa in xaflad aroos oo fudud ay ku filan tahay. Ducadii uu ugu baryey barakada Madiina iyo sheegiddiisa in magaaladu tahay xaram waxay xoojinayaan maqaamka gaarka ah ee magaalada; culimadu waxay kutubtooda kaga hadleen xuduudaha iyo xeerarka xaramkaas.

Casharrada maanta
  1. Baro duco kaa caawisa la tacaalidda welwelka, caajiska iyo deymaha, Allahna weydiiso garab.
  2. Si sharaf leh ula dhaqan dadka ku caawiya, una dhiib door iyo masuuliyad ku habboon.
  3. Guurka ugu dabbaaldeg martigelin ku habboon awooddaada; cunto fudud ayaa noqon karta xaflad aroos.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.