Sahih al-Bukhari, xadiiska 5492
Waxaa weriyey Abu Qatada. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abu Qatada
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا عَمْرٌو، أَنَّ أَبَا النَّضْرِ، حَدَّثَهُ عَنْ نَافِعٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ وَأَبِي صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْأَمَةِ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ، قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ وَهُمْ مُحْرِمُونَ وَأَنَا رَجُلٌ حِلٌّ عَلَى فَرَسٍ، وَكُنْتُ رَقَّاءً عَلَى الْجِبَالِ، فَبَيْنَا أَنَا عَلَى ذَلِكَ إِذْ رَأَيْتُ النَّاسَ مُتَشَوِّفِينَ لِشَىْءٍ، فَذَهَبْتُ أَنْظُرُ، فَإِذَا هُوَ حِمَارُ وَحْشٍ فَقُلْتُ لَهُمْ مَا هَذَا قَالُوا لاَ نَدْرِي. قُلْتُ هُوَ حِمَارٌ وَحْشِيٌّ. فَقَالُوا هُوَ مَا رَأَيْتَ. وَكُنْتُ نَسِيتُ سَوْطِي فَقُلْتُ لَهُمْ نَاوِلُونِي سَوْطِي. فَقَالُوا لاَ نُعِينُكَ عَلَيْهِ. فَنَزَلْتُ فَأَخَذْتُهُ، ثُمَّ ضَرَبْتُ فِي أَثَرِهِ، فَلَمْ يَكُنْ إِلاَّ ذَاكَ، حَتَّى عَقَرْتُهُ، فَأَتَيْتُ إِلَيْهِمْ فَقُلْتُ لَهُمْ قُومُوا فَاحْتَمِلُوا. قَالُوا لاَ نَمَسُّهُ. فَحَمَلْتُهُ حَتَّى جِئْتُهُمْ بِهِ، فَأَبَى بَعْضُهُمْ، وَأَكَلَ بَعْضُهُمْ، فَقُلْتُ أَنَا أَسْتَوْقِفُ لَكُمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَدْرَكْتُهُ فَحَدَّثْتُهُ الْحَدِيثَ فَقَالَ لِي " أَبَقِيَ مَعَكُمْ شَىْءٌ مِنْهُ ". قُلْتُ نَعَمْ. فَقَالَ " كُلُوا فَهْوَ طُعْمٌ أَطْعَمَكُمُوهَا اللَّهُ ".
Abuu Qataadah wuxuu yiri: Waxaan la socday Nabiga ﷺ inta u dhaxaysa Makka iyo Madiina, iyaga oo dhami waxay ahaayeen xaaladda Ixraam, aniguse ma aanan ahayn muhrim. Waxaan fuushanaa faraskayga, waxaanan jeclaa inaan fuulo buuraha. Intaan sidaas ku jiray, waxaan arkay dadka oo eegaya wax, markaasaan u tegay si aan u arko, mise waa dameer-farow. Waxaan weydiiyey asxaabtaydii:
"Waa maxay kaasi?" Waxay yiraahdeen: "Ma naqaan." Waxaan iri: "Waa dameer-farow." Waxay yiraahdeen: "Waa waxaad aragtay." Waxaan illaaway karbaashkaygii, markaasaan ku iri: "Ii soo dhiiba karbaashkayga." Waxay yiraahdeen: "Kuguma caawinayno arrintaas." Waan degay, karbaashkaygii qaatay, dabadeedna daba-galay xayawaankii ilaa aan ka dilay. Markaasaan u imid oo ku iri: "Kaca oo qaada." Waxay yiraahdeen: "Taaban mayno." Ugu dambayntii aniga keliday ayaa qaaday oo u keenay. Qaar baa cunay, qaarna way diideen. Waxaan iri: "Nabiga ﷺ baan idiin weydiinayaa." Markaan la kulmay Nabiga ﷺ, sheekadii oo dhan baan u sheegay. Wuxuu igu yiri: "Wax ma idinka haray?" Waxaan iri: "Haa." Wuxuu yiri: "Cuna, waayo waa cunto uu Alle idiin siiyey."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Qof aan xajka ku jirin wuu ugaarsan karaa xayawaanka duurjoogta ah, hilibkiisana wuxuu la wadaagi karaa dadka xajka ku jira.
Xaaladda cibaadada ee qofku galo marka uu gudanayo xajka ama cumrada, isaga oo ka tegaya falal gaar ah.
Xayawaan duurjoog ah oo loo ugaarsan karo; ma aha dameer la dhaqdo.
Nabiga ﷺ wuxuu caddeeyay in hilibku xaaladdan bannaan yahay.
Culimada hore waxay xadiiskan ka fahmeen in qofka aan ixraamka ku jirin uu ugaarsan karo xayawaanka duurjoogta ah, dadka xajkana ay cuni karaan haddii qof aan ixraam ku jirin uu soo qabtay, iyaguna aanay ugaarsiga ka qayb qaadan. Asxaabtii diiday waxay u dhaqmeen taxaddar darteed; oggolaanshaha Nabiga ﷺ wuxuu caddeeyay in hilibku xalaal yahay. Madhhabyadu waxay faahfaahiyaan shuruudo dheeraad ah oo la xiriira ugaarsiga iyo kaalmaynta soo qabashada, balse xadiiskani wuxuu caddaynayaa kala duwanaanta u dhexaysa ugaarsadaha aan ixraamka ku jirin iyo dadka xajka ku jira.
- Markaad cunayso xayawaan la ugaarsaday, hubi cidda qabatay iyo inay qofkaasi ku jiray ixraam iyo in kale.
- Haddii aad ka shakisan tahay xukun diini ah, la tasho qof aqoon leh ka hor intaadan xukun bixin.
- Ixtiraam xuduudaha dadka kale: asxaabtu kama caawin Abuu Qataada ugaarsiga, sababtoo ah iyagu ixraam bay ku jireen.
Xadiiskani sidoo kale wuxuu ka hadlayaa ugaarsigii Abuu Qataada markii kuwa kale ay ixraam ku jireen, wuxuuna caddaynayaa xeerarka cunista ugaadha.
Sahih al-Bukhari · #5491 (Sahih)Waddadan werintu waxay soo bandhigaysaa isla dhacdada, waxayna xoojinaysaa ka hadalka ugaadha uu Abuu Qataada soo qabtay.
Sahih al-Bukhari · #5493 (Sahih)Jaabir wuxuu ka warramayaa ugaadh la helay intii lagu jiray duullaan iyo qiimayntii Nabiga ﷺ, taas oo sii dhammaystiraysa mawduuca xeerarka ugaarsiga.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.