Sahih al-Bukhari, xadiiska 5543
Waxaa weriyey Rafi ibn Khadij. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Rafi ibn Khadij
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّنَا نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا، وَلَيْسَ مَعَنَا مُدًى. فَقَالَ " مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ فَكُلُوا، مَا لَمْ يَكُنْ سِنٌّ وَلاَ ظُفُرٌ، وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ، أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ، وَأَمَّا الظُّفْرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ". وَتَقَدَّمَ سَرَعَانُ النَّاسِ فَأَصَابُوا مِنَ الْغَنَائِمِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي آخِرِ النَّاسِ فَنَصَبُوا قُدُورًا فَأَمَرَ بِهَا فَأُكْفِئَتْ وَقَسَمَ بَيْنَهُمْ وَعَدَلَ بَعِيرًا بِعَشْرِ شِيَاهٍ، ثُمَّ نَدَّ بَعِيرٌ مِنْ أَوَائِلِ الْقَوْمِ وَلَمْ يَكُنْ مَعَهُمْ خَيْلٌ فَرَمَاهُ رَجُلٌ بِسَهْمٍ فَحَبَسَهُ اللَّهُ. فَقَالَ " إِنَّ لِهَذِهِ الْبَهَائِمِ أَوَابِدَ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ فَمَا فَعَلَ مِنْهَا هَذَا فَافْعَلُوا مِثْلَ هَذَا ".
Rafi' bin Khadij wuxuu yiri: Waxaan ku iri Nabiga ﷺ,
"Berri ayaan la kulmi doonnaa cadowga mana haysanno mindiyo aan wax ku qalno." Wuxuu yiri, "Wixii dhiig daadiya oo magaca Allah lagu xuso waad cuni kartaan, haddii uusan ahayn ilig ama ciddi. Waan idiin sheegi doonaa sababta: Iligu waa laf, ciddiduna waa mindida Xabashida." Dadkii degdegaayay ayaa horay u qaatay alaabtii dagaalka (ghanimada) iyadoo Nabigu ﷺ uu dadka dabadiisa joogo. Markaasay dheryihii dabka saareen, laakiin Nabigu ﷺ wuxuu amray in dheryaha la roggo. Kadibna wuxuu u qeybiyay ghanimada si caddaalad ah, isagoo geel hal ah ka dhigay toban ido. Geel baa ka cararay dadkii hore, mana haysannaan fardo, markaasaa nin fallaar ku tuuray oo Allah joojiyay. Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Xoolahan qaarkood waxay leeyihiin dabeecado duurjoogta oo kale ah; haddii midkood sidan u cararo, sidaas sameeya (fallaar ku tuura)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Marka la qalayo, dhiiggu waa inuu qulqulaa, magaca Alle-na waa in la xusaa.
Raafiʿ ibn Khadiij wuxuu Nebiga ﷺ wax ka weydiiyey qalidda iyada oo aan mindiyo la haysan, maadaama ay maalinta xigta cadowga la kulmi lahaayeen. Xadiisku wuxuu kaloo sheegayaa in geel baxsaday fallaar lagu joojiyey dabadeedna lagu qalay.
Qalab af leh oo dhiigga xayawaanka ka soo daadiya.
In Alle la xuso marka la qalayo, badanaa iyadoo la yidhaahdo: Bismillaah.
Waxay tilmaamaysaa isticmaalka cidiyaha oo ah qalab wax lagu gooyo; Nebigu ﷺ wuxuu reebay in ciddi qalab lagu qalo loo adeegsado.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in xayawaan lagu qali karo qalab af leh haddii dhiiggu qulqulo, magaca Alle-na la xuso, marka laga reebo in ilig ama ciddi qalab ahaan loo adeegsado. Xadiisku wuxuu kaloo caddaynayaa in xayawaan guriyeed oo bahaloobay ama baxsaday fallaar lagu joojin karo dabadeedna lagu qali karo, haddii la dhawro xeerarka xusidda magaca Alle. Sida saxda ah ee loo dabaqo shuruudaha iyo ka-reebitaannada qalka waxaa si faahfaahsan uga hadla madhhabyada fiqiga.
- Hilibka aad adigu qalayso ka hubi in qalab af leh oo ku habboon la isticmaalay, magaca Alle-na la xusay.
- Iliga ama cidiyaha ha u adeegsan qalab qalka.
- Xayawaanka baxsaday si taxaddar leh ula dhaqan, qalkana ku samee adigoo raacaya shuruudaha Islaamka.
Werintan Raafiʿ ibn Khadiij waxay iyaduna ka hadlaysaa in lagu qalo qalab dhiigga qulquliya.
Sahih al-Bukhari · #5475 (Sahih)Cadiy ibn Xaatim wuxuu halkan wax ka weydiinayaa xeerarka ugaadha lagu dhufto qalab ugaarsi.
Sahih al-Bukhari · #5478 (Sahih)Werintani waxay ka hadlaysaa shuruudaha cunista ugaadha uu soo qabto xayawaan ugaarsi oo la tababaray.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.