Sahih al-Bukhari, xadiiska 5669
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا حُضِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَفِي الْبَيْتِ رِجَالٌ فِيهِمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلُمَّ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ ". فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ غَلَبَ عَلَيْهِ الْوَجَعُ وَعِنْدَكُمُ الْقُرْآنُ، حَسْبُنَا كِتَابُ اللَّهِ فَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْبَيْتِ فَاخْتَصَمُوا، مِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ قَرِّبُوا يَكْتُبْ لَكُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ، وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ مَا قَالَ عُمَرُ فَلَمَّا أَكْثَرُوا اللَّغْوَ وَالاِخْتِلاَفَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " قُومُوا ". قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ إِنَّ الرَّزِيَّةَ كُلَّ الرَّزِيَّةِ مَا حَالَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَيْنَ أَنْ يَكْتُبَ لَهُمْ ذَلِكَ الْكِتَابَ مِنِ اخْتِلاَفِهِمْ وَلَغَطِهِمْ.
Ibn Cabbaas (r.c.) wuxuu yiri: Markii uu sakaraadka ahaa Rasuulka Alle ﷺ, gurigana ay joogeen rag uu ka mid ahaa Cumar bin Al-Khadhaab, ayaa Nabigu ﷺ wuxuu yiri:
"Ka warrama aan idiin qoro warqad aadan weligiin ku baadiyoobi doonin kadib." Markaasaa Cumar wuxuu yiri: "Nabigu ﷺ aad buu u xanuunsan yahay, idinkuna waxaad haysataan Qur'aanka; Kitaabka Alle ayaa nagu filan." Dadkii guriga joogay way isku khilaafeen oo way murmeen. Qaar baa yiri: "U dhowaada si uu Nabigu ﷺ idiinku qoro warqad aadan weligiin ku baadiyoobi doonin kadib," halka kuwo kalena ay la safteen Cumarkii. Markii buuqa iyo khilaafku ku bateen agtiisa, Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Iska baxa!" Cubeydullaah wuxuu sheegay in Ibn Cabbaas uu oran jiray: Musiibada ugu weyn ee dhacday waxay ahayd in laga hor istaago Rasuulka Alle ﷺ inuu u qoro warqaddaas, sababtuna tahay khilaafkooda iyo buuqooda.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Kuwa joogay ayaa murmay, taasoo keentay in Nebiga ﷺ uusan qorin tilmaamtiisii ugu dambaysay.
Muddadii ugu dambaysay ee nolosha Nebiga ﷺ, markii uu aad u xanuunsanaa.
Tilmaan qoraal ah oo Nebiga ﷺ doonayay inuu u diyaariyo dadkii joogay.
Ka leexashada hanuunka iyo xaqa.
Culimada hore waxay riwaayaddan uga hadlaan inay daliil u tahay muhiimadda ay leedahay in si xushmad leh loo aamuso oo la adeeco marka Nebiga ﷺ hadlayo. Waxay sidoo kale adkeeyaan in Qur'aanku yahay isha dhexe ee hanuunka. Qoraalku ma sheego waxa ku qornaan lahaa qoraalka la doonayay; sidaas darteed culimadu kama bixiyaan go'aan sugan oo ku saabsan waxa uu ka koobnaan lahaa. Ibnu Cabbaas wuxuu si gaar ah uga xumaaday in khilaaf iyo buuq ay hor istaageen qoristiisa.
- Ha u oggolaan wada hadalku inuu isu beddelo qaylo; midba mar ha hadlo, si taxaddar lehna ha loo dhegaysto.
- Muuji degganaansho iyo naxariis dheeraad ah marka qof xanuunsan yahay ama nugul yahay.
- Marka la isku khilaafo, raadi ilo cad oo midba midka kale si xushmad leh ula dhaqan.
Riwaayaddan saxiixa ahi waxay ku dhowdahay tuducan, cutubka ku saabsan bukaanka, waxayna ka caawisaa fahamka xaaladdii xanuunkii ugu dambeeyay.
Sahih al-Bukhari · #5668 (Sahih)Riwaayaddan saxiixa ahina waxay ku jirtaa isla xaaladdan, waxayna iftiiminaysaa dhacdooyinkii ku saabsanaa xanuunka Nebiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.