Sahih al-Bukhari, xadiiska 5714
Waxaa weriyey Aisha. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Aisha
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، وَيُونُسُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاشْتَدَّ وَجَعُهُ، اسْتَأْذَنَ أَزْوَاجَهُ فِي أَنْ يُمَرَّضَ فِي بَيْتِي، فَأَذِنَّ، فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ، تَخُطُّ رِجْلاَهُ فِي الأَرْضِ بَيْنَ عَبَّاسٍ وَآخَرَ. فَأَخْبَرْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَنِ الرَّجُلُ الآخَرُ الَّذِي لَمْ تُسَمِّ عَائِشَةُ قُلْتُ لاَ. قَالَ هُوَ عَلِيٌّ. قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ مَا دَخَلَ بَيْتَهَا وَاشْتَدَّ بِهِ وَجَعُهُ " هَرِيقُوا عَلَىَّ مِنْ سَبْعِ قِرَبٍ لَمْ تُحْلَلْ أَوْكِيَتُهُنَّ، لَعَلِّي أَعْهَدُ إِلَى النَّاسِ ". قَالَتْ فَأَجْلَسْنَاهُ فِي مِخْضَبٍ لِحَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ طَفِقْنَا نَصُبُّ عَلَيْهِ مِنْ تِلْكَ الْقِرَبِ، حَتَّى جَعَلَ يُشِيرُ إِلَيْنَا أَنْ قَدْ فَعَلْتُنَّ. قَالَتْ وَخَرَجَ إِلَى النَّاسِ فَصَلَّى لَهُمْ وَخَطَبَهُمْ.
Waxaa nooga warramay Bishr bin Muxammad, waxaa noo sheegay Cabdullaahi, waxaa noo sheegay Macmar iyo Yuunus. Al-Zuhri wuxuu yiri: Waxaa ii sheegay Cubeydullaahi bin Cabdullaahi bin Cutbah in Caa’isha (radiyallahu anha), oo ahayd xaaskii Nabiga ﷺ, ay tiri: Markii uu culays ku yimid Rasuulka Alle ﷺ xanuunkiisuna sii xoogeystay, wuxuu ka codsaday xaasaskiisa in loo ogolaado in lagu daryeelo gurigeyga, wayna u ogolaadeen. Wuxuu soo baxay isagoo ay laba nin garab gelinayaan, cagihiisuna dhulka jiidayaan, wuxuuna u dhexeeyey Cabbaas iyo nin kale. Waxaan u sheegay Ibnu Cabbaas, wuxuuna igu yiri: 'Ma taqaannaa ninka kale ee aan Caa’isha magacaabin?' Waxaan iri: 'Maya.' Wuxuu yiri: 'Waa Cali.' Caa’isha waxay tiri: Markii uu Nabigu ﷺ galay gurigeyga xanuunkiisuna sii kordhay, wuxuu yiri: 'Igu shuba biyo laga keenay todoba sakaarood oo aan afkooda la furin, si aan dadka ula dardaarmo.' Markaas waxaan fariisinay saxan weyn oo ay lahayd Xafso, xaaskii Nabiga ﷺ, waxaanan ku bilownay inaan biyahaas ku shubno ilaa uu calaamad nooga dhigay inaan joojino. Kadibna wuxuu u baxay dadkii, wuuna u tukiyey, khudbadna wuu u jeediyey.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu helay daryeel, wuxuuna ummaddiisa la hadlay.
In qofka xanuunsan la caawiyo oo la daryeelo.
Weelal u samaysan jawaano oo biyaha lagu kaydiyo.
In dadka weli lala hadlo oo talo la siiyo.
Culimada waxay arrintan ka fahmeen in bukaanku xaq u leeyahay daryeel iyo nafis, xubnaha qoyskuna ay ka caawin karaan. Nabiga ﷺ wuxuu xaasaskiisa ka codsaday oggolaansho si loogu daryeelo guriga Caa’isha; tani waxay muujinaysaa taxaddar iyo ixtiraamka xuquuqdooda. Waxa kale oo laga fahmayaa in qofka xanuunsan, haddii xaaladdiisu saamaxdo, uu salaadda tujinkaro oo dadka la hadli karo. Xadiisku wuxuu sheegayaa in Nabiga ﷺ biyo lagu shubay; falkaas laftiisa kama dhigayo daaweyn waajib ah.
- Weydii bukaanka caawimada uu u baahan yahay, ixtiraamna rabitaankiisa.
- Si dulqaad leh u bixi daryeel wax ku ool ah, una fiirso calaamadaha muujinaya inuu doonayo in la joojiyo.
- Ka caawi bukaanka inuu sii wato hawlaha diineed iyo bulsheed ee macnaha leh, inta awooddiisu saamaxayso.
Xadiiskan saxiixa ahi isaguna wuxuu ka hadlayaa Nabiga ﷺ intii uu ku jiray xanuunkiisii ugu dambeeyay, wuxuuna dhammaystirayaa sawirka xaaladdiisa.
Sahih al-Bukhari · #5682 (Sahih)Caa’isha waxay halkaas kaga warrantay daryeelka iyo daaweynta xilliga xanuunka, taas oo la xiriirta daryeelka ay iyadu halkan u fidisay Nabiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.