Anshaxa Wanaagsan iyo Muuqaalka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6085

Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Anshaxa Wanaagsan iyo Muuqaalka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ نِسْوَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ يَسْأَلْنَهُ وَيَسْتَكْثِرْنَهُ، عَالِيَةً أَصْوَاتُهُنَّ عَلَى صَوْتِهِ، فَلَمَّا اسْتَأْذَنَ عُمَرُ تَبَادَرْنَ الْحِجَابَ، فَأَذِنَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَضْحَكُ فَقَالَ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَقَالَ ‏"‏ عَجِبْتُ مِنْ هَؤُلاَءِ اللاَّتِي كُنَّ عِنْدِي، لَمَّا سَمِعْنَ صَوْتَكَ تَبَادَرْنَ الْحِجَابَ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ أَنْتَ أَحَقُّ أَنْ يَهَبْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْهِنَّ فَقَالَ يَا عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ أَتَهَبْنَنِي وَلَمْ تَهَبْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَ إِنَّكَ أَفَظُّ وَأَغْلَظُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِيهٍ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ سَالِكًا فَجًّا إِلاَّ سَلَكَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ ‏"‏‏.‏

Tarjumaad

Waxaa wariyay Sacd: Cumar bin Al-Khadhaab (Alla ha ka raalli noqdee) wuxuu idan weydiistay Rasuulka Allah ﷺ inuu u galo, iyadoo ay agtiisa fadhiyaan dumar reer Quraysh ah oo wax weydiinaya codkoodana kor u qaadayay marka loo eego codka Nabiga. Markii Cumar uu idan weydiistay inuu soo galo, dumarkii waxay degdeg u xirteen xijaabka. Nabigu ﷺ wuu u idmay, wuuna soo galay iyadoo Nabigu ﷺ dhoola-caddaynayo. Cumar wuxuu yiri,

"Allah ha ku farxad geliyo mar walba, Rasuulka Allow ﷺ! Aabbahay iyo hooyaday baan kugu furanayaa!" Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Waan la yaabay dumarkan agtayda joogay; markii ay maqleen codkaaga, waxay u degdegeen inay is-xijaabaan." Cumar wuxuu yiri, "Adigaa mudan inay kaa cabsadaan, Rasuulka Allow ﷺ!" Kadib wuxuu u jeestay xaggooda wuxuuna yiri, "Dumarka naftooda cadowga ku ahow! Ma anigaad iga cabsateen oo aadan ka cabsan Rasuulka Allah ﷺ?" Dumarkii waxay yiraahdeen, "Haa, waayo adigu waad ka adag tahay kana qallafsan tahay Rasuulka Allah ﷺ." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri, "Aamus, Ibnu Al-Khadhaabow! Waxaan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirto, Shaydaanku weligiis kuma arko adoo maraya waddo aan ahayn inuu maro waddo kale oo aan taaada ahayn."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Cumar wuxuu lahaa go’aan-adayg aan caadi ahayn, halka Nebigu ﷺ uu ku sii jiray dabacsanaan iyo naxariis.

Asalka iyo sababta

Cumar wuxuu fasax weydiistay inuu soo galo iyadoo haween ka tirsan Qureysh ay joogeen Nebiga ﷺ, kana codsanayeen taageero dhaqaale oo dheeraad ah. Falcelintooda markii ay maqleen codka Cumar ayaa horseedday wada hadalka lagu sheegay werintan.

Erayada adag oo la sharxay
isku daboolid

In gadaasha daah loo laabto ama xijaabka la isticmaalo.

ka go’aan-adag oo ka xoog badan

Waxqabad ahaan ka go’aan-adag oo ka xoog badan Nebiga ﷺ.

Shaydaanku jid kale ayuu qaataa

Tusaale sarbeeb ah oo muujinaya sida Cumar uga fogaa jidka Shaydaanka iyo go’aan-adayggiisa.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay tilmaamayaan in werintani ammaanayso go’aan-adaygga iyo ad-adaygga Cumar ee wanaagga, balse ay sidoo kale muujinayso farqiga u dhexeeya ad-adayggaas iyo hab-dhaqanka cafiska badan ee Nebiga ﷺ. Haweenku si cad ayay u sheegi kareen codsigooda taageero; daacadnimadoodu waxay muujinaysaa inay ammaan ku dareemayeen agta Nebiga ﷺ. Hadalka ku saabsan Shaydaanku wuxuu tilmaamayaa sida gaarka ah ee Cumar u necbaa xumaanta, mana ka dhigna inuu gef ka dhowrsanaa. Culimadu kama soo saaraan arrintan xeer guud oo dhigaya in dadka ay tahay inay qof adag ka cabsi badan u hayaan Rasuulka Alle ﷺ.

Casharrada maanta
  1. Si habboon u weydiiso fasax ka hor intaadan gelin meel qof leeyahay.
  2. Ku hadal go’aan-adayg markaad isku dayayso inaad ka hortagto dulmi ama xumaan, balse dadka ula dhaqan si naxariis leh.
  3. Waxa aad u baahan tahay u codso si xushmad leh oo cad.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.