Sahih al-Bukhari, xadiiska 6085
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Sa'd ibn Abi Waqqas
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدِ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ نِسْوَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ يَسْأَلْنَهُ وَيَسْتَكْثِرْنَهُ، عَالِيَةً أَصْوَاتُهُنَّ عَلَى صَوْتِهِ، فَلَمَّا اسْتَأْذَنَ عُمَرُ تَبَادَرْنَ الْحِجَابَ، فَأَذِنَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَضْحَكُ فَقَالَ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي فَقَالَ " عَجِبْتُ مِنْ هَؤُلاَءِ اللاَّتِي كُنَّ عِنْدِي، لَمَّا سَمِعْنَ صَوْتَكَ تَبَادَرْنَ الْحِجَابَ ". فَقَالَ أَنْتَ أَحَقُّ أَنْ يَهَبْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ. ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْهِنَّ فَقَالَ يَا عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ أَتَهَبْنَنِي وَلَمْ تَهَبْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَ إِنَّكَ أَفَظُّ وَأَغْلَظُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِيهٍ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ سَالِكًا فَجًّا إِلاَّ سَلَكَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ ".
Waxaa wariyay Sacd: Cumar bin Al-Khadhaab (Alla ha ka raalli noqdee) wuxuu idan weydiistay Rasuulka Allah ﷺ inuu u galo, iyadoo ay agtiisa fadhiyaan dumar reer Quraysh ah oo wax weydiinaya codkoodana kor u qaadayay marka loo eego codka Nabiga. Markii Cumar uu idan weydiistay inuu soo galo, dumarkii waxay degdeg u xirteen xijaabka. Nabigu ﷺ wuu u idmay, wuuna soo galay iyadoo Nabigu ﷺ dhoola-caddaynayo. Cumar wuxuu yiri,
"Allah ha ku farxad geliyo mar walba, Rasuulka Allow ﷺ! Aabbahay iyo hooyaday baan kugu furanayaa!" Nabigu ﷺ wuxuu yiri, "Waan la yaabay dumarkan agtayda joogay; markii ay maqleen codkaaga, waxay u degdegeen inay is-xijaabaan." Cumar wuxuu yiri, "Adigaa mudan inay kaa cabsadaan, Rasuulka Allow ﷺ!" Kadib wuxuu u jeestay xaggooda wuxuuna yiri, "Dumarka naftooda cadowga ku ahow! Ma anigaad iga cabsateen oo aadan ka cabsan Rasuulka Allah ﷺ?" Dumarkii waxay yiraahdeen, "Haa, waayo adigu waad ka adag tahay kana qallafsan tahay Rasuulka Allah ﷺ." Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri, "Aamus, Ibnu Al-Khadhaabow! Waxaan ku dhaartay Kan naftaydu gacantiisa ku jirto, Shaydaanku weligiis kuma arko adoo maraya waddo aan ahayn inuu maro waddo kale oo aan taaada ahayn."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Cumar wuxuu lahaa go’aan-adayg aan caadi ahayn, halka Nebigu ﷺ uu ku sii jiray dabacsanaan iyo naxariis.
Cumar wuxuu fasax weydiistay inuu soo galo iyadoo haween ka tirsan Qureysh ay joogeen Nebiga ﷺ, kana codsanayeen taageero dhaqaale oo dheeraad ah. Falcelintooda markii ay maqleen codka Cumar ayaa horseedday wada hadalka lagu sheegay werintan.
In gadaasha daah loo laabto ama xijaabka la isticmaalo.
Waxqabad ahaan ka go’aan-adag oo ka xoog badan Nebiga ﷺ.
Tusaale sarbeeb ah oo muujinaya sida Cumar uga fogaa jidka Shaydaanka iyo go’aan-adayggiisa.
Culimada hore waxay tilmaamayaan in werintani ammaanayso go’aan-adaygga iyo ad-adaygga Cumar ee wanaagga, balse ay sidoo kale muujinayso farqiga u dhexeeya ad-adayggaas iyo hab-dhaqanka cafiska badan ee Nebiga ﷺ. Haweenku si cad ayay u sheegi kareen codsigooda taageero; daacadnimadoodu waxay muujinaysaa inay ammaan ku dareemayeen agta Nebiga ﷺ. Hadalka ku saabsan Shaydaanku wuxuu tilmaamayaa sida gaarka ah ee Cumar u necbaa xumaanta, mana ka dhigna inuu gef ka dhowrsanaa. Culimadu kama soo saaraan arrintan xeer guud oo dhigaya in dadka ay tahay inay qof adag ka cabsi badan u hayaan Rasuulka Alle ﷺ.
- Si habboon u weydiiso fasax ka hor intaadan gelin meel qof leeyahay.
- Ku hadal go’aan-adayg markaad isku dayayso inaad ka hortagto dulmi ama xumaan, balse dadka ula dhaqan si naxariis leh.
- Waxa aad u baahan tahay u codso si xushmad leh oo cad.
Werintani oo isla kitaabka ku jirta waxay sidoo kale ka hadlaysaa hab-dhaqanka, waxayna bixisaa tusaale la xidhiidha la dhaqanka Nebiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #6083 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay si toos ah ugu xigtaa xadiiskan kitaabka akhlaaqda wanaagsan, waxayna sii dhammaystiraysaa mawduuca ballaadhan ee dabeecadda iyo hab-dhaqanka.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.