Sahih al-Bukhari, xadiiska 610
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutayba ibn Sa'idwuxuu u sheegay al‑Bukhariقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ
- 2Isma'il ibn Ja'farإِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ
- 3Humaydحُمَيْدٍ
- 4Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا غَزَا بِنَا قَوْمًا لَمْ يَكُنْ يَغْزُو بِنَا حَتَّى يُصْبِحَ وَيَنْظُرَ، فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا كَفَّ عَنْهُمْ، وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا أَغَارَ عَلَيْهِمْ، قَالَ فَخَرَجْنَا إِلَى خَيْبَرَ فَانْتَهَيْنَا إِلَيْهِمْ لَيْلاً، فَلَمَّا أَصْبَحَ وَلَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا رَكِبَ وَرَكِبْتُ خَلْفَ أَبِي طَلْحَةَ، وَإِنَّ قَدَمِي لَتَمَسُّ قَدَمَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم. قَالَ فَخَرَجُوا إِلَيْنَا بِمَكَاتِلِهِمْ وَمَسَاحِيهِمْ فَلَمَّا رَأَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالُوا مُحَمَّدٌ وَاللَّهِ، مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ. قَالَ فَلَمَّا رَآهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اللَّهُ أَكْبَرُ، اللَّهُ أَكْبَرُ، خَرِبَتْ خَيْبَرُ، إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ".
Waxaa nooga warramay Qutaybah bin Saciid, wuxuu yiri: Waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Jacfar, oo ka weriyey Xumayd, oo ka weriyey Anas bin Maalik, in Nabiga ﷺ markii uu nagu hoggaamiyo dagaal ka dhan ah qolo, uusan nagu hoggaamin dagaalka ilaa uu waagu beryo oo uu fiiriyo. Haddii uu maqlo Aadaanka wuu ka joogsan jiray, haddii uusan maqlin Aadaankana wuu ku duuli jiray. Wuxuu yiri: Waxaan u baxnay Khaybar, waxaanna gaarnay habeenkii. Markii uu waagu beryey oo uusan maqlin Aadaanka, ayuu fuulay faraskiisa, aniguna waxaan fuulay dabada Abii Dalxa, cagteyduna waxay taabanaysay cagta Nabiga ﷺ. Dadkii magaalada ayaa noo soo baxay iyagoo sita faashashkooda iyo masaxiistooda. Markii ay arkeen Nabiga ﷺ, waxay yiraahdeen: 'Muxammad! Wallaahi, Muxammad iyo ciidankiisii!' Markii Rasuulka Allah ﷺ arkay iyaga, wuxuu yiri: 'Allaahu Akbar! Allaahu Akbar! Khaybar way burburtay! Annagu markaan degno barxadda qolo, subax xun bay u tahay kuwa la digay.'
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabiga ﷺ wuxuu weerarka dib ugu dhigay ilaa subaxdii, wuxuuna ixtiraamay adhaanka oo calaamad ah.
Anas ibn Maalik wuxuu ka warramayaa safarkii Khaybar: Muslimiintu waxay goobta gaareen habeenkii, waxayna sugeen ilaa subaxdii. Markii Nabiga ﷺ uusan maqlin adhaan, ayay sii dhaqaaqeen.
Baaq loogu yeero salaadda oo lagu ogeysiiyo gelitaanka waqtigeeda.
Biyo-mareen iyo deegaan ku yaalla waqooyiga Madiina, halkaas oo ololihii la tilmaamay ka dhacay.
Qalab ay dadka deegaanka wateen markii ay subaxdii bannaanka u soo baxeen.
Culimada qadiimiga ahi waxay dhacdadan ka fahmeen in Nabiga ﷺ uusan weerar bilaabin habeenkii, balse uu sugay ilaa waagu baryo oo xaaladdu muuqato. Maqalka adhaanka waxaa loo arkayay calaamad muujinaysa in dadka deegaanku raacayaan dhaqanka salaadda Islaamka, taasina waxay sabab u ahayd in weerarka laga baaqsado. Werintani waxay sidaas ku adkaynaysaa taxaddarka go'aannada militari iyo ixtiraamka calaamadaha salaadda Islaamka; ma aha oggolaansho guud oo rabshad loo sameeyo, mana aha xeer keligiis lagu maamulo colaadaha maanta.
- Go'aannada muhiimka ah qaado oo keliya markaad xaaladda si taxaddar leh u fiirsato.
- Ixtiraam calaamadaha la garan karo ee cibaadada, kuna xisaabtan markaad dadka kale la macaamilayso.
- Ololihii taariikhiga ahaa ha u fasiran oggolaansho aad rabitaankaaga ku adeegsan karto rabshad; ku dhaqaaq sharciga ansaxsan iyo awoodda sharciyeysan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.