Sahih al-Bukhari, xadiiska 6106
Waxaa weriyey Jabir ibn Abdullah. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Muhammad ibn Abadawuxuu u sheegay al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ عَبَادَةَ
- 2Yazidيَزِيدُ
- 3Salimسَلِيمٌ
- 4Amr ibn Dinarعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ
- 5Jabir ibn Abdullahجَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَادَةَ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ، أَخْبَرَنَا سَلِيمٌ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَأْتِي قَوْمَهُ فَيُصَلِّي بِهِمُ الصَّلاَةَ، فَقَرَأَ بِهِمُ الْبَقَرَةَ ـ قَالَ ـ فَتَجَوَّزَ رَجُلٌ فَصَلَّى صَلاَةً خَفِيفَةً، فَبَلَغَ ذَلِكَ مُعَاذًا فَقَالَ إِنَّهُ مُنَافِقٌ. فَبَلَغَ ذَلِكَ الرَّجُلَ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا قَوْمٌ نَعْمَلُ بِأَيْدِينَا، وَنَسْقِي بِنَوَاضِحِنَا، وَإِنَّ مُعَاذًا صَلَّى بِنَا الْبَارِحَةَ، فَقَرَأَ الْبَقَرَةَ فَتَجَوَّزْتُ، فَزَعَمَ أَنِّي مُنَافِقٌ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا مُعَاذُ أَفَتَّانٌ أَنْتَ ـ ثَلاَثًا ـ اقْرَأْ {وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا} وَ{سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الأَعْلَى} وَنَحْوَهَا ".
Jaabir bin Cabdullaah wuxuu yiri: MucAAD bin Jabal wuxuu la tukan jiray Nabiga ﷺ, dabadeedna wuxuu u tegi jiray qoomkiisa oo uu salaadda ku hoggaamin jiray. Habeen buu ku hoggaamiyey salaadda wuxuuna akhriyey Suuratu Al-Baqara. Nin baa safka ka baxay oo keligiis salaad gaaban tukaday. Markii MucAAD arrintaas ogaaday, wuxuu yiri:
"Ninkaasi waa munaafaq." Ninkii markuu maqlay hadalkaas MucAAD, wuxuu u yimid Nabiga ﷺ wuxuuna yiri: "Rasuulka Allow! Annagu waxaan nahay dad gacmahooda ku shaqeysta oo geelkooda waraabsha. Xalay MucAAD baa salaadda nagu hoggaamiyey oo wuxuu akhriyey Suuratu Al-Baqara, markaas baan keligeey tukaday, taas darteedna wuxuu igu sheegay inaan ahay munaafaq." Nabigu ﷺ wuxuu ugu yeeray MucAAD wuxuuna ku yiri saddex jeer: "MucAADow! Dadka ma fitnaynaysaa? Akhri {Wash-shamsi wa duhaahaa} iyo {Sabbihisma Rabbikal-Aclaa} iyo wixii la mid ah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Imaamku wuxuu tixgeliyaa awoodda dadka ka dambeeya.
Mucaad ibn Jabal wuxuu marka hore la tukaday Nabiga ﷺ, dabadeedna wuxuu tujiyey dadkiisa. Salaad dhexdeed wuxuu akhriyey Suuratul-Baqara. Nin shaqo culus qabanayey ayaa salaaddiisa gooni u dhammeeyey, dabadeedna xaaladda uga warramay Nabiga ﷺ, kaas oo Mucaad faray inuu akhriyo suurado ka gaagaaban.
Imtixaanno ama dhibaatooyin dadka ka jeedin kara khayrka; halkan Nabigu ﷺ wuxuu Mucaad ku canaantay in akhriskiisa dheeraa salaadda ku adkeeyey dadka.
Geel loo adeegsan jiray in biyaha ceelasha looga soo dhaamiyo beeraha.
Qofka hor istaaga dadka salaadda jamaacada.
Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in imaamku tixgeliyo xaaladda iyo awoodda jamaacada, oo aanu salaadda u dheerayn si aan loo baahnayn. Nabigu ﷺ wuxuu tusaale ahaan u tilmaamay suurado gaagaaban. In ninka lagu tilmaamay munaafaq waxay ahayd eed aan sal lahayn: kala duwanaanshaha muddada salaaddu ma oggola in qof lagu eedeeyo munaafaqnimo iyadoo aan caddayn loo hayn. Madhhabyadu waxay aqoonsan yihiin muhiimadda ay leedahay in salaaddu dhexdhexaad noqoto; sida saxda ahna waxay ku xiran tahay xaaladda iyo dadka imaamka ka dambeeya.
- Haddii aad tujiso salaad jamaaco, dooro muddo ay dadka ka dambeeya qaadi karaan, tixgeli shaqadooda iyo duruufahooda.
- Qof ha ugu eedayn munaafaqnimo hal fal oo keliya, haddii aanad hayn aqoon iyo caddayn cad.
- Khilaafka si xushmad leh uga hadal, talona ka raadso qof aqoon leh ka hor intaadan xukun gaarin.
Xadiiskani wuxuu ka hadlayaa waajibka ah in dadka si wanaagsan loola dhaqmo, taas oo la jaanqaadaysa daryeelka laga doonayo imaamka.
Sahih al-Bukhari · #6105 (Sahih)Xadiiskani wuxuu ka digayaa eed culus oo aan sabab lahayn; taasina waxay xoojinaysaa casharka ah inaan qof si fudud loogu tilmaamin munaafaq.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.