Sahih al-Bukhari, xadiiska 6112
Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Zaid ibn Khalid al-Juhani
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنَا رَبِيعَةُ بْنُ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ " عَرِّفْهَا سَنَةً، ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا، ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا، فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ ". قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ " خُذْهَا، فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ، أَوْ لأَخِيكَ، أَوْ لِلذِّئْبِ ". قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ ـ أَوِ احْمَرَّ وَجْهُهُ ـ ثُمَّ قَالَ " مَالَكَ وَلَهَا، مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ".
Waxaa nooga warramay Maxamed, waxaa nooga warramay Ismaaciil bin Jacfar, waxaa noo sheegay Rabii'ah bin Abii Cabdir-Raxmaan, oo ka weriyey Yaziid, mowlihii Al-Munbacith, oo ka weriyey Zayd bin Khaalid Al-Juhanii, in nin uu weydiiyey Rasuulka Allah ﷺ xukunka Luqadaha (wax la helay). Wuxuu yiri:
"Ku dhawaaq sannad, kadibna garo xariggiisa iyo daboolkiisa, dabadeedna isticmaal. Haddii uu yimaado milkiilahiisana u celi." Ninkii wuxuu yiri: "Rasuulkii Allow, maxaad ka leedahay idaha lumay?" Wuxuu yiri: "Qaado, waayo adigay kuu tahay, ama walaalkaa, ama yeeyda." Ninkii wuxuu yiri: "Rasuulkii Allow, maxaad ka leedahay geela lumay?" Markaasuu Rasuulka Allah ﷺ aad u cadhooday ilaa dhabannadiisu cas guduuteen — ama wajigiisaa casaaday — wuxuuna yiri: "Maxaad ka galaysaa? Waxaa la socda kabtiisa iyo weelkiisa biyaha ilaa uu ka helo milkiilahiisu."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Helitaan la helay waa in la shaaciyaa oo la celiyo; xooluhuna way ku kala duwan yihiin ilaalintooda.
Shay la helay oo qof kale leeyahay, sida boorso.
Xidhitaanka iyo weelka shayga la helay; aqoonsigoodu wuxuu caawiyaa in la ogaado milkiilaha.
Xayawaan ka tegey milkiilihiisa ama lumay.
Culimada hore waxay ka fahmeen in shay qiimo leh oo la helo muddo sannad ah lagu dhawaaqo, iyadoo lagu tilmaamayo tilmaamo ka caawinaya milkiilaha inuu garto, balse aan dhammaan astaamihiisa la sheegin. Intaas ka dib, qofka helay wuu ka faa'iidaysan karaa, hase yeeshee mas'uuliyaddiisu way sii jiraysaa: haddii milkiiluhu yimaaddo, waa inuu u celiyaa shayga ama qiimihiisa. Idaha waa la qaadan karaa maadaama ay u nugul yihiin inay lumaan ama ay ugaarsadayaashu qabsadaan. Geela waa laga tagaa, waayo wuxuu isku filnaan karaa cuntadiisa iyo biyihiisa. Mad-habyadu waxay ka doodaan xeerar dheeraad ah oo ku saabsan sida loo shaacinayo iyo sida loo maamulayo alaabta la helo.
- Shaaci shay qiimo leh oo aad heshay, hana sheegin astaamaha uu milkiiluhu ku garan karo.
- Ha u adeegsan shay la helay sidii inuu si toos ah adiga kuu leeyahay; hubi inaad milkiilaha u celin karto waxa xaqa u leh.
- Markaad hesho xayawaan, qiimee waxa uu u baahan yahay oo raac xeerarka diineed ee khuseeya ilaalintiisa iyo daryeelkiisa.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.