Sahih al-Bukhari, xadiiska 6122
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Adamwuxuu u sheegay al‑Bukhariآدَمُ
- 2Shu'baشُعْبَةُ
- 3Muharib ibn Ditharمُحَارِبُ بْنُ دِثَارٍ
- 4Ibn Umarابْنَ عُمَرَ
- 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَارِبُ بْنُ دِثَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ شَجَرَةٍ خَضْرَاءَ، لاَ يَسْقُطُ وَرَقُهَا، وَلاَ يَتَحَاتُّ ". فَقَالَ الْقَوْمُ هِيَ شَجَرَةُ كَذَا. هِيَ شَجَرَةُ كَذَا، فَأَرَدْتُ أَنْ أَقُولَ هِيَ النَّخْلَةُ. وَأَنَا غُلاَمٌ شَابٌّ فَاسْتَحْيَيْتُ، فَقَالَ " هِيَ النَّخْلَةُ ". وَعَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنَا خُبَيْبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ مِثْلَهُ وَزَادَ فَحَدَّثْتُ بِهِ عُمَرَ فَقَالَ لَوْ كُنْتَ قُلْتَهَا لَكَانَ أَحَبَّ إِلَىَّ مِنْ كَذَا وَكَذَا.
Waxaa nooga warramay Aadam, waxaa nooga warramay Shucbah, waxaa nooga warraday Muxaarib bin Dithaar oo yiri: Waxaan maqlay Ibnu Cumar oo leh: Nebigu ﷺ wuxuu yiri,
"Tusaalaha qofka mu'minka ah wuxuu la mid yahay geed cagaaran oo aan caleentiisu daadanayn, mana go'do." Dadkii baa yiri, "Waa geedka hebel... Waa geedka hebel..." Aniguna waxaan damcay inaan dhaho waa geedka timirta, laakiin waxaan ahaa wiil yar oo waan xishooday. Markaasuu Nebigu ﷺ yiri, "Waa geedka timirta." Sidoo kale Shucbah waxaa nooga warramay Khubayb bin Cabdirraxmaan oo ka weriyey Xafsi bin Caasim oo ka weriyey Ibnu Cumar isla xadiiskan, wuxuuna ku daray: "Waxaan uga warramay Cumar, markaasuu yiri, 'Haddaad dhihi lahayd, waxay ila ahayd ka doorbidid badan intaas iyo intaas.'"
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Mu’minku waa mid adkaysi leh sida geedka timirta cagaaran.
Nabiga ﷺ ayaa dadkii joogay weydiiyay geed u eg mu’minka. Ibnu Cumar wuu ogaa in loola jeedo geedka timirta, laakiin wuu aamusay isagoo xishoonaya maadaama uu weli yaraa.
Geed cusub oo firfircoon oo sii noolaada; halkan wuxuu tusaale u yahay mu’minka.
Geedkii uu Nabiga ﷺ tusaale uga dhigay mu’minka.
Ibnu Cumar, isagoo wiil yar ah, wuxuu ka xishooday inuu jawaabtiisa cod dheer ku sheego.
Culimada, oo uu ka mid yahay Ibnu Xajar, waxay tilmaamayaan in geedka timirtu astaan u yahay adkaysi joogto ah iyo barako aan go’ayn: caleemihiisu ma daataan. Sidoo kale mu’minku waa inuu ku adkaysto iimaanka iyo adeecidda, xitaa marka duruufuhu is beddelaan. Wadahadalku wuxuu kaloo muujinayaa in dhallinyaradu yeelan karaan aqoon, iyo in barayaashu siiyaan fursad ay aqoontaas ku muujiyaan. Cumar wuxuu muujiyay in jawaab wanaagsan mudan tahay in la bogaadiyo.
- Maalin kasta ku xooji iimaankaaga salaad, aqoon iyo camal wanaagsan si aad u adkaysato.
- Jawaab wanaagsan si xushmad leh ula wadaag dadka, xitaa haddii aad yar tahay ama xishoonayso.
- Ku dhiirrigeli carruurta iyo dhallinyarada inay su’aalaha ka jawaabaan, kuna bogaadi dadaalkooda.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.