Sahih al-Bukhari, xadiiska 6144
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Musaddadwuxuu u sheegay al‑Bukhariمُسَدَّدٌ
- 2Yahyaيَحْيَى
- 3Ubaydullahعُبَيْدِ اللَّهِ
- 4Nafi'نَافِعٌ
- 5Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَخْبِرُونِي بِشَجَرَةٍ مَثَلُهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ، تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا، وَلاَ تَحُتُّ وَرَقَهَا ". فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ، فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ وَثَمَّ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ، فَلَمَّا لَمْ يَتَكَلَّمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هِيَ النَّخْلَةُ ". فَلَمَّا خَرَجْتُ مَعَ أَبِي قُلْتُ يَا أَبَتَاهْ وَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ. قَالَ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَقُولَهَا لَوْ كُنْتَ قُلْتَهَا كَانَ أَحَبَّ إِلَىَّ مِنْ كَذَا وَكَذَا. قَالَ مَا مَنَعَنِي إِلاَّ أَنِّي لَمْ أَرَكَ وَلاَ أَبَا بَكْرٍ تَكَلَّمْتُمَا، فَكَرِهْتُ.
Waxaa wariyey Ibnu Cumar: Rasuulka Allah ﷺ wuxuu yiri,
"Ii sheega geed sifadiisu la mid tahay tan Muslimka, oo mirihiisa bixiya xilli kasta idanka Rabbigiis, caleentiisuna aanay daadan." Waxaan is iri waa geed timirta, laakiin waan ka cabsaday inaan hadlo sababtoo ah Abu Bakar iyo Cumar way joogeen. Markii cidna aysan hadlin, Nebigu ﷺ wuxuu yiri, "Waa geed timirta." Markii aan aniga iyo aabbahay dibadda u baxnay, waxaan iri, "Aabbe, waxaan is iri waa geed timirta." Wuxuu yiri, "Maxaa kaa hor istaagay inaad sheegto? Haddii aad sheegi lahayd, waxay ii noqon lahayd mid ka jecel waxaas iyo waxaas." Waxaan iri, "Waxba ima hor istaagin aan ka ahayn inaan arkay adiga iyo Abu Bakar oo aan hadlayn, sidaas darteed waan ka xishooday inaan hadlo."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Muslimku wuxuu la mid yahay geedka timirta: waa mid adkaysi leh oo mar walba wanaag leh.
Geed timireed miro dhala, qaybihiisuna siyaabo kala duwan waxtar u leeyihiin.
Geedku wuxuu midho dhalaa doonista iyo qaddarka Alle.
Isbarbardhig cashar gudbiya isaga oo wax la yaqaan tusaale uga dhigaya.
Culimadii hore waxay isbarbardhigga ku fasireen adkaysiga iyo faa’iidada joogtada ah ee geedka timirta: sidaas oo kale ayay tahay in muslimku wanaag sameeyo oo dadka kale anfaco. Riwaayaddu waxay kaloo baraysaa in qofka ka yar uu ixtiraam awgiis fursad u siiyo dadka waaweyn, balse Ibnu Cumar wuxuu muujiyey in is-hoosaysiintu aanay ka dhignayn in aqoonta la qariyo. Nabigu ﷺ wuxuu adeegsaday su’aal iyo tusaale la garan karo si uu dadka ugu dhiirrigeliyo inay fikiraan.
- Maalin kasta isweydii sida aad dadka kale ugu anfici karto hadal ama ficil.
- Dadka waaweyn ixtiraam awgiis fursad sii, balse jawaab waxtar leh la wadaag marka ay ku habboon tahay.
- Tusaalooyin la fahmi karo u adeegso si aad aqoonta ugu gudbiso si naxariis leh.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.