Hordhac · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6173

Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Hordhac
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
  5. 5Abdullah ibn Umarعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ
  6. 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ انْطَلَقَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِهِ قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ، حَتَّى وَجَدَهُ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فِي أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ، وَقَدْ قَارَبَ ابْنُ صَيَّادٍ يَوْمَئِذٍ الْحُلُمَ، فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ‏"‏‏.‏ فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَرَضَّهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏"‏ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ‏"‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لاِبْنِ صَيَّادٍ ‏"‏ مَاذَا تَرَى ‏"‏‏.‏ قَالَ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ ‏"‏‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا ‏"‏‏.‏ قَالَ هُوَ الدُّخُّ‏.‏ قَالَ ‏"‏ اخْسَأْ، فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ‏"‏‏.‏ قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَأْذَنُ لِي فِيهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنْ يَكُنْ هُوَ لاَ تُسَلَّطُ عَلَيْهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ هُوَ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ سَالِمٌ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، يَقُولُ انْطَلَقَ بَعْدَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ الأَنْصَارِيُّ يَؤُمَّانِ النَّخْلَ الَّتِي فِيهَا ابْنُ صَيَّادٍ، حَتَّى إِذَا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ، وَهْوَ يَخْتِلُ أَنْ يَسْمَعَ مِنِ ابْنِ صَيَّادٍ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ، وَابْنُ صَيَّادٍ مُضْطَجِعٌ عَلَى فِرَاشِهِ فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا رَمْرَمَةٌ أَوْ زَمْزَمَةٌ، فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ، فَقَالَتْ لاِبْنِ صَيَّادٍ أَىْ صَافِ ـ وَهْوَ اسْمُهُ ـ هَذَا مُحَمَّدٌ‏.‏ فَتَنَاهَى ابْنُ صَيَّادٍ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ ‏"‏‏.‏ قَالَ سَالِمٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ ذَكَرَ الدَّجَّالَ فَقَالَ ‏"‏ إِنِّي أُنْذِرُكُمُوهُ، وَمَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ وَقَدْ أَنْذَرَ قَوْمَهُ، لَقَدْ أَنْذَرَهُ نُوحٌ قَوْمَهُ، وَلَكِنِّي سَأَقُولُ لَكُمْ فِيهِ قَوْلاً لَمْ يَقُلْهُ نَبِيٌّ لِقَوْمِهِ، تَعْلَمُونَ أَنَّهُ أَعْوَرُ، وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِأَعْوَرَ ‏"‏‏. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ خَسَأْتُ الْكَلْبَ بَعَّدْتُهُ خَاسِئِينَ مُبْعَدِينَ

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Abu Al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, kaasoo yiri: Waxaa ii warramay Saalim bin Cabdullaahi, in Cabdullaahi bin Cumar uu u sheegay in Cumar bin Al-Khadhaab uu la baxay Rasûlullah ﷺ iyo koox ka mid ah asxaabtiisa iyagoo u socday Ibn Sayyaad. Waxay ugu tageen isagoo la ciyaaraya wiilasha dhufayska reer Banii Maghaala, xilligaasna Ibn Sayyaad wuxuu ku dhowaa qaangaarnimo. Ma uusan dareemin imaatinkooda ilaa Rasûlullah ﷺ uu gacantiisa ku dhabar-dhabtay oo ku yiri:

"Ma qiraysaa inaan ahay Rasûlullah?" Wuu eegay wuxuuna yiri: "Waxaan qirayaa inaad tahay Rasuulka Ummiyiinta (dadka aan wax qorin ama akhrin)." Kadib Ibn Sayyaad wuxuu yiri: "Ma qiraysaa inaan ahay Rasûlullah?" Nabigu ﷺ wuu diiday wuxuuna yiri: "Waxaan rumeeyey Allah iyo Rusushiisa." Kadib Rasûlullah ﷺ wuxuu ku yiri Ibn Sayyaad: "Maxaad aragtaa?" Wuxuu yiri: "Waxaa ii yimaada runlow iyo beenlow." Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: "Arrinka waa lagugu qasay." Rasûlullah ﷺ wuxuu intaas ku daray: "Wax baan kuu qariyey." Wuxuu yiri: "Waa Ad-Dukh." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Ikhsa' (Aamus oo fogow)! Weligaa heerkaaga dhaafi maysid." Cumar baa yiri: "Rasuulkii Allow! Ii ogolow inaan qoorta ka gooyo." Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: "Haddii uu isagu yahay Dajjaalka, awood uma lihid inaad disho; haddii uusan isaga ahaynna, faa'iido kuuma laha dilkiisu." Saalim wuxuu yiri: Waxaan maqlay Cabdullaahi bin Cumar oo leh: Intaas kadib, Rasûlullah ﷺ iyo Ubayy bin Kacab Al-Ansaari waxay aadeen beeraha timirta ee uu joogay Ibn Sayyaad. Markii Rasûlullah ﷺ galay beerta, wuxuu bilaabay inuu ku dhuunto jirridda geedaha timirta isagoo doonaya inuu wax ka maqlo Ibn Sayyaad ka hor inta uusan arkin. Ibn Sayyaad wuxuu jiifay sariirtiisa isagoo huwan buste, waxaana laga maqlayey gunuunac ama cod hoose. Hooyadiis baa aragtay Nabiga ﷺ oo ku dhuumanaya geedaha, markaasay tiri: "Saafow (magaciisa) – Waa Maxamed!" Ibn Sayyaad wuu aamusay. Rasûlullah ﷺ wuxuu yiri: "Haddii hooyadiis ay aamusi lahayd, wax badan baan ka ogaan lahaa." Cabdullaahi wuxuu yiri: Rasûlullah ﷺ wuxuu istaagay dadka hortooda, wuxuuna ammaanay Allah sidii uu mudnaa, kadibna wuxuu xusay Dajjaalka isagoo yiri: "Waan idinka digayaa isaga, mana jiro Nabi aan ka digniin ummaddiisa. Nuux wuu ka digay qoomkiisa, laakiin waxaan idiin sheegayaa eray uusan Nabi kale u sheegin qoomkiisa: Ogaada inuu yahay indho-tuure (hal indhood leh), halka Allah uusan ahayn indho-tuure."

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabigu ﷺ wuxuu ka digay Dajjaal, wuxuuna caddeeyay calaamaddiisa.

Asalka iyo sababta

Cumar ibnu al-Khattaab ayaa Nabiga ﷺ u raacay Ibnu Sayyaad. Kulankooda ka dib, Nabigu ﷺ dadka ayuu uga digay Dajjaal, wuxuuna tilmaamay in hal il oo ka indho la’ ay tahay calaamad lagu garto.

Erayada adag oo la sharxay
Ibnu Sayyaad

Wiil uu Nabigu ﷺ weydiiyey waxa uu arkayay; werintu ma xaqiijinayso inuu ahaa Dajjaal.

Ad-Dukh

Qiiqa; Ibnu Sayyaad ayaa sidaas ku jawaabay markii Nabigu ﷺ weydiiyey erayga qarsoon.

Hal-ilood

Sida werintu sheegayso, Dajjaal hal il ayuu ka indho la’yahay. Alle wuxuu ka sarreeyaa ceeb kasta.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimadu waxay arrintan ka fahmeen in Dajjaal yahay imtixaan weyn oo nebiyadu dadkooda uga digeen. Nabigu ﷺ wuxuu kala duwanaanshaha Dajjaal iyo Alle u sheegay calaamad cad oo lagu garto: Alle waa kaamil, ceebna ma laha. Culimadu waxay sidoo kale adkeeyaan in shakiga laga qabo qof aanu sabab u noqon karin in la waxyeelleeyo; Nabigu ﷺ wuxuu Cumar ka reebay inuu dilo Ibnu Sayyaad.

Casharrada maanta
  1. Baro digniinaha nebiga ee ku saabsan Dajjaal, si taxaddar lehna uga hadal adigoon dadka ka faafin eedayn aan sal lahayn.
  2. Ha ku degdegin cabsi ama tuhun: Nabigu ﷺ wuu diiday waxyeellaynta qof marka dambigiisa ama aqoonsigiisa aan la xaqiijin.
  3. Ka magan gal marin-habaabinta adigoo Alle caabudaya kuna dheggan hanuunka sugan ee nebiga.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.