Sahih al-Bukhari, xadiiska 6175
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Abu al‑Yamanwuxuu u sheegay al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ انْطَلَقَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِهِ قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ، حَتَّى وَجَدَهُ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فِي أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ، وَقَدْ قَارَبَ ابْنُ صَيَّادٍ يَوْمَئِذٍ الْحُلُمَ، فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ " أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ". فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ. ثُمَّ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَرَضَّهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ " آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ". ثُمَّ قَالَ لاِبْنِ صَيَّادٍ " مَاذَا تَرَى ". قَالَ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ ". قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنِّي خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا ". قَالَ هُوَ الدُّخُّ. قَالَ " اخْسَأْ، فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ". قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَأْذَنُ لِي فِيهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ يَكُنْ هُوَ لاَ تُسَلَّطُ عَلَيْهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْ هُوَ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ ". قَالَ سَالِمٌ فَسَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، يَقُولُ انْطَلَقَ بَعْدَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ الأَنْصَارِيُّ يَؤُمَّانِ النَّخْلَ الَّتِي فِيهَا ابْنُ صَيَّادٍ، حَتَّى إِذَا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ، وَهْوَ يَخْتِلُ أَنْ يَسْمَعَ مِنِ ابْنِ صَيَّادٍ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ، وَابْنُ صَيَّادٍ مُضْطَجِعٌ عَلَى فِرَاشِهِ فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا رَمْرَمَةٌ أَوْ زَمْزَمَةٌ، فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ، فَقَالَتْ لاِبْنِ صَيَّادٍ أَىْ صَافِ ـ وَهْوَ اسْمُهُ ـ هَذَا مُحَمَّدٌ. فَتَنَاهَى ابْنُ صَيَّادٍ. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ ". قَالَ سَالِمٌ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ ذَكَرَ الدَّجَّالَ فَقَالَ " إِنِّي أُنْذِرُكُمُوهُ، وَمَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ وَقَدْ أَنْذَرَ قَوْمَهُ، لَقَدْ أَنْذَرَهُ نُوحٌ قَوْمَهُ، وَلَكِنِّي سَأَقُولُ لَكُمْ فِيهِ قَوْلاً لَمْ يَقُلْهُ نَبِيٌّ لِقَوْمِهِ، تَعْلَمُونَ أَنَّهُ أَعْوَرُ، وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِأَعْوَرَ ".\n\nقَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ خَسَأْتُ الْكَلْبَ بَعَّدْتُهُ خَاسِئِينَ مُبْعَدِينَ
Waxaa nooga warramay Abu Al-Yamaan, waxaa noo sheegay Shucayb, oo ka weriyey Az-Zuhri, kaasoo yiri: Waxaa ii sheegay Saalim bin Cabdullaahi, in Cabdullaahi bin Cumar uu u sheegay in Cumar bin Al-Khadhaab uu la baxay Rasuulka Alle ﷺ isaga iyo koox ka mid ah Asxaabtiisa si ay u arkaan Ibn Sayyaad. Waxay ugu tageen isagoo la ciyaaraya wiilal kale oo jooga xerada Banii Maqaalah, xilligaasna Ibn Sayyaad wuxuu ku dhowaa qaangaarnimo. Ma uusan dareemin ilaa uu Rasuulka Alle ﷺ gacantiisa dhabarka kaga dhuftay, dabadeedna ku yiri:
"Ma markhaati ka tahay inaan ahay Rasuulka Alle?" Markaasuu eegay wuxuuna yiri: "Waxaan markhaati ka ahay inaad tahay Rasuulka Ummiyiinta (dadka aan wax qorin ama akhrin)." Kadib Ibn Sayyaad wuxuu yiri: "Ma markhaati ka tahay inaan ahay Rasuulka Alle?" Nabigu ﷺ wuu diiday arrintaas wuxuuna yiri: "Waxaan rumeeyey Alle iyo Rusushiisa." Kadib Rasuulka Alle ﷺ wuxuu weydiiyey Ibn Sayyaad: "Maxaad aragtaa?" Wuxuu ku jawaabay: "Waxaa ii yimaada runlow iyo beenlow." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Arrinka waa lagugu khaldamay." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu intaas ku daray: "Waxaan kuu qariyey eray sir ah." Ibn Sayyaad wuxuu yiri: "Ad-Dukh." Nabigu ﷺ wuxuu yiri: "Ikhsa! (Aamus oo fogow), weligaa awooddaada kama gudbi kartid." Cumar baa yiri: "Rasuulkii Allow, ii ogolow inaan qoorta ka gooyo." Rasuulka Alle ﷺ wuxuu ugu jawaabay: "Haddii uu isagu yahay (Dajjaalka), laguma awood badnaado; haddii uusan isagu ahaynna, faa'iido kuuma laha dilkiisu." Saalim wuxuu yiri: Waxaan maqlay Cabdullaahi bin Cumar oo leh: Intaas kadib, Rasuulka Alle ﷺ iyo Ubayy bin Kacab Al-Ansaari waxay aadeen beerta timirta ee uu Ibn Sayyaad joogay. Markii uu Rasuulka Alle ﷺ galay beerta, wuxuu bilaabay inuu ku dhuunto jirridaha geedaha timirta, isagoo doonayey inuu wax ka maqlo Ibn Sayyaad ka hor inta uusan arkin. Ibn Sayyaad wuxuu jiifay sariirtiisa, wuxuuna huwanaa maro, waxaana laga maqlayey gunuunac ama cod hoose. Hooyadiis baa aragtay Nabiga ﷺ oo ku dhuumanaya geedaha timirta, markaasay tiri: "Saaf (waa magaciisa), kan waa Muxammad!" Markaasuu Ibn Sayyaad aamusay. Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri: "Haddii ay hooyadiis dayn lahayd, waan ogaan lahaa xaqiiqdiisa." Saalim wuxuu yiri: Cabdullaahi wuxuu sheegay in Rasuulka Alle ﷺ istaagay dadka hortooda, wuxuuna Alle ku ammaanay sidii uu mudnaa, kadibna wuxuu xusay Dajjaalka isagoo yiri: "Waan idinka digayaa isaga, mana jiro Nabi aan ka digin qoomkiisa. Nuux wuu ka digay qoomkiisa, laakiin waxaan idiin sheegayaa eray uusan Nabi kale qoomkiisa u sheegin: Ogaada inuu yahay indho-laawe (hal indhood leh), halka Alle uusan ahayn indho-laawe." Abuu Cabdullaahi wuxuu yiri: Erayga 'Khassa't' waxaa loo adeegsadaa eyga si loo cayriyo, 'Khaasi'iin' macnaheedu waa kuwa la fogeeyey lana eryay.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu ka digay Dajjaal, wuxuuna caddeeyay calaamaddiisa.
Cumar ibn al-Khattaab wuxuu la socday Nabiga ﷺ iyo saxaabada markii ay booqdeen Ibn Sayyaad. Dabadeed Nabigu ﷺ dadka ayuu uga digay Dajjaal.
Qof uu Nabigu ﷺ baaray sababo la xiriira hadalladiisa halxiraalaha ah iyo xiriir suurtagal ah oo uu la lahaa Dajjaal.
Qiiqa; Ibn Sayyaad ayaa sidaas ku sheegay markii Nabigu ﷺ wax qarinayay.
Waa astaamo jireed oo Dajjaal leeyahay. Allaah waa ka sarreeyaa cilladaha noocaas ah.
Culimada hore waxay ka fahmeen in Dajjaal yahay fitno weyn oo nebiyadu ummadahooda uga digeen. Nabigu ﷺ wuxuu carrabka ku adkeeyay in cilladdiisa jireed lagu garto, Allaahna uu kaamil yahay. Kulankii Ibn Sayyaad wuxuu sidoo kale muujinayaa taxaddar: Cumar wuxuu damcay inuu dilo, balse Nabigu ﷺ wuu ka reebay isaga oo aan hubin, wuxuuna tilmaamay inaysan wax faa'iido ah lahayn. Werintani ma oggolaanayso in dadka lagu eedeeyo hadallo halxiraale ah dartood ama si iska ah loo ciqaabo.
- Baro digniinaha nebiga ee Dajjaal, kana hadal adigoon buunbuunin ama sheegasho aan sal lahayn samayn.
- Qof ha ku xukumin si culus hadallo yaab leh dartood; tallaabo qaad oo keliya marka caddayn iyo awood sharci ahi jiraan.
- Xusuusnow in Allaah kaamil yahay oo uusan lahayn wax cillad ah.
Werintan saxiixa ahi iyaduna waxay ka hadlaysaa kulankii Nabiga ﷺ iyo Ibn Sayyaad, waxayna dhammaystiraysaa macnaha guud ee aqoonsigiisa iyo hadalladiisa.
Sahih al-Bukhari · #6174 (Sahih)Werintani waxay la xiriirtaa digniinta Dajjaal iyo ka hadalka Ibn Sayyaad.
Sahih al-Bukhari · #6177 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay xustaa astaamaha Dajjaal, waxayna xoojinaysaa muhiimadda digniinta qoraalkan ku jirta.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.