Sahih al-Bukhari, xadiiska 6238
Waxaa weriyey Anas ibn Malik. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Yahya ibn Sulaymanwuxuu u sheegay al‑Bukhariيَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ
- 2Ibn Wahbابْنُ وَهْبٍ
- 3Yunusيُونُسُ
- 4Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 5Anas ibn Malikأَنَسُ بْنُ مَالِكٍ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّهُ كَانَ ابْنَ عَشْرِ سِنِينَ مَقْدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ، فَخَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشْرًا حَيَاتَهُ، وَكُنْتُ أَعْلَمَ النَّاسِ بِشَأْنِ الْحِجَابِ حِينَ أُنْزِلَ، وَقَدْ كَانَ أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ يَسْأَلُنِي عَنْهُ، وَكَانَ أَوَّلَ مَا نَزَلَ فِي مُبْتَنَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِزَيْنَبَ ابْنَةِ جَحْشٍ، أَصْبَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِهَا عَرُوسًا فَدَعَا الْقَوْمَ، فَأَصَابُوا مِنَ الطَّعَامِ ثُمَّ خَرَجُوا، وَبَقِيَ مِنْهُمْ رَهْطٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَطَالُوا الْمُكْثَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ وَخَرَجْتُ مَعَهُ كَىْ يَخْرُجُوا، فَمَشَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَشَيْتُ مَعَهُ حَتَّى جَاءَ عَتَبَةَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ، ثُمَّ ظَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُمْ خَرَجُوا فَرَجَعَ وَرَجَعْتُ مَعَهُ، حَتَّى دَخَلَ عَلَى زَيْنَبَ فَإِذَا هُمْ جُلُوسٌ لَمْ يَتَفَرَّقُوا، فَرَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَجَعْتُ مَعَهُ، حَتَّى بَلَغَ عَتَبَةَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ، فَظَنَّ أَنْ قَدْ خَرَجُوا، فَرَجَعَ وَرَجَعْتُ مَعَهُ، فَإِذَا هُمْ قَدْ خَرَجُوا، فَأُنْزِلَ آيَةُ الْحِجَابِ، فَضَرَبَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ سِتْرًا.
Anas bin Maalik wuxuu ka warramay inuu ahaa wiil toban jir ah markii Rasuulka Allah (ﷺ) uu u haajiray Madiina. Wuxuu yiri:
"Waxaan u adeegay Rasuulka Allah (ﷺ) toban sano, waxaanan ahay qofka ugu aqoonta badan dadka xaaladda uu ku soo degay xukunka Xijaabka. Ubayy bin Kacab ayaa i weydiin jiray arrintaas. Waxay soo degtay markii ugu horreysay arooskii Rasuulka Allah (ﷺ) iyo Saynab binti Jaxsh. Subaxdii, Nebigu (ﷺ) wuxuu ahaa arooskeeda, wuxuuna casuumay dadkii oo cunay cuntadii kadibna baxay, laakiin koox ka mid ah ayaa la hartay Rasuulka Allah (ﷺ) wayna dheereysteen joogistooda. Rasuulka Allah (ﷺ) wuu istaagay oo baxay, aniguna waan la baxay ilaa aan gaarnay marinka qolka Caa'isha. Rasuulka Allah (ﷺ) wuxuu mooday inay baxeen, markaasuu soo noqday, aniguna waan la soo noqday ilaa uu galay qolka Saynab, haddana iyagoo fadhiya oo aan kala tagin ayuu arkay. Rasuulka Allah (ﷺ) mar kale ayuu baxay, aniguna waan la baxay ilaa aan gaarnay marinka qolka Caa'isha, wuxuuna mooday inay baxeen, markaasuu soo noqday, aniguna waan la soo noqday, haddana way baxeen. Markaas ayaa la soo dejiyey Aayadda Xijaabka, wuxuuna dhex dhigay aniga iyo isaga daah (sitir)."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Xijaabku wuxuu soo degay kaddib dhacdo la xiriirtay asturnaanta iyo asluubta booqashada.
Anas ibn Maalik wuxuu soo degista aayadda Xijaabka ku xiriirinayaa xafladdii arooska Nebiga ﷺ iyo Zaynab bint Jahsh. Markii martidu cuntay kaddib, koox ayaa muddo dheer fadhiday. Markii ay ugu dambayn tageen, aayaddii ayaa soo degtay, waxaana la dhigay daah.
Halkan eraygu wuxuu tilmaamayaa kala-sooc u dhexeeya qaybaha gaarka ah ee guriga Nebiga ﷺ iyo martida.
Meesha laga soo galo ama xadka laga galo qol.
Nin dhowaan guursaday ama xafladaynaya guurkiisa.
Culimada hore waxay dhacdadan ku xiriiriyaan tilmaanta ku jirta Qur’aanka 33:53 ee ku saabsan in fasax la weydiisto iyo inaan la sii fadhiyin cuntada kaddib marka joogitaanku dhibayo qofka martigelinaya. Waxay adkeeyaan in Nebigu ﷺ aanu martida ceebayn si aan loo baahnayn, balse xuduudo cad ay ilaaliyaan asturnaanta qoyska. Mad-habyada fiqigu waxay faahfaahinta xukunka ka baaraan degaan Qur’aanka iyo werinno badan; dhacdadani waxay si gaar ah u muujinaysaa asluubta booqashada iyo ilaalinta goobaha gaarka ah.
- Booqashada soo gabagabee marka cuntadu dhammaato oo martigeliyuhu muujiyo in kulanku dhammaanayo.
- Fasax weydiiso ka hor intaadan gelin meel gaar ah, ixtiraamna albaabbada xiran ama xuduudaha lagu heshiiyey.
- Ilaali asturnaanta dadka guriga kula nool; ha ku xadgudbin meelaha gaarka ah ama wada sheekaysiga oggolaansho la’aan.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.