Idan Waydiinta · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 6254

Waxaa weriyey Usama ibn Zaid. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Idan Waydiinta
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ibrahim ibn Musawuxuu u sheegay al‑Bukhariإِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى
  2. 2Hishamهِشَامٌ
  3. 3Ma'marمَعْمَرٍ
  4. 4Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  5. 5Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ
  6. 6Usama ibn Zaydأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ
  7. 7Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ حِمَارًا عَلَيْهِ إِكَافٌ، تَحْتَهُ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ، وَأَرْدَفَ وَرَاءَهُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَهْوَ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ، وَذَلِكَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ حَتَّى مَرَّ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ، وَفِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا‏.‏ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ، فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ لاَ أَحْسَنَ مِنْ هَذَا، إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِنَا فِي مَجَالِسِنَا، وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ، فَمَنْ جَاءَكَ مِنَّا فَاقْصُصْ عَلَيْهِ‏.‏ قَالَ ابْنُ رَوَاحَةَ اغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا، فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ‏.‏ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَتَوَاثَبُوا، فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ، ثُمَّ رَكِبَ دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ ‏ "‏ أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ‏"‏‏.‏ يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ قَالَ كَذَا وَكَذَا قَالَ اعْفُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاصْفَحْ فَوَاللَّهِ لَقَدْ أَعْطَاكَ اللَّهُ الَّذِي أَعْطَاكَ، وَلَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُونَهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ، فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ، فَعَفَا عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Ibraahiim bin Muusa, waxaa noo sheegay Hishaam, oo ka weriyey Macmar, oo ka weriyey Az-Zuhri, oo ka weriyey Curwah bin Az-Zubayr, kaasoo yiri: Waxaa ii warramay Usaamah bin Zayd in Nabigu ﷺ fuulay dameer oo ku xiran yahay koor, hoostiisana ay dhigan tahay maro jilicsan oo Fadakiya ah. Wuxuu daba fadhiisiyey Usaamah bin Zayd isagoo u socday inuu soo booqdo Sacad bin Cubaadah oo joogay reer Banii Xaarith bin Khazraj, arrintaasina waxay dhacday ka hor dagaalkii Badar. Markuu dhex marayey gole ay isugu jireen Muslimiin, Mushrikiin sanamyada caabuda, iyo Yuhuud, waxaa ku jiray Cabdullaahi bin Ubayy bin Saluul iyo Cabdullaahi bin Rawaaxah. Markii boorka xooluhu uu daboolay golihii, ayaa Cabdullaahi bin Ubayy sankiisa ku daboolay go'arkiisa wuxuuna yiri, 'Ha nagu qarina boor.' Nabigu ﷺ wuu salaamay, wuu istaagay, wuuna ka degay dameerkii. Wuxuu ugu yeeray xagga Alle wuxuuna ku akhriyey Qur'aanka. Cabdullaahi bin Ubayy bin Saluul wuxuu yiri, 'Ninyahow, ma jiro wax ka fiican waxaad leedahay haddii ay run tahay, ee ha nagu dhibin golayaashayada. Ku noqo halkaadii, ciddii kuu timaadana u sheekee.' Ibnu Rawaaxah wuxuu yiri, 'Nagu soo booqo golayaashayada, waayo waannu jecel nahay taas.' Markaasay isku caytameen Muslimiintii, Mushrikiintii iyo Yuhuuddii ilaa ay sigteen inay isku dhacaan. Nabigu ﷺ wuu dejinayey ilaa ay ka degaan. Kadibna wuxuu fuulay xoolihiisii ilaa uu ka galay gurigii Sacad bin Cubaadah. Wuxuu yiri, 'Sacadow, ma maqashay wuxuu yiri Abuu Xubaab?' (wuxuu ka waday Cabdullaahi bin Ubayy). 'Wuxuu yiri hebel iyo hebel.' Sacad wuxuu yiri, 'Ka dhaaf Rasuulallaah oo iska cafi. Wallaahi, Alle wuxuu ku siiyey wuxuu ku siiyey. Dadka deegaankan waxay ku heshiiyeen inay madax u doortaan oo taaj u xiraan, markii Alle arrinkaas ku celiyey Xaqa uu ku siiyey, ayuu la xanuunsaday oo uu sidaas sameeyey.' Markaasuu Nabigu ﷺ cafiyey isaga.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Nabiga ﷺ wuxuu dejiyey koox kacsan, wuxuuna cafiyey qofkii gefay.

Asalka iyo sababta

Dhacdadu waxay dhacday ka hor Dagaalkii Badar, markii Nabiga ﷺ uu u socday Sa‘d ibn ‘Ubâda oo uu la kulmay koox kala duwan. Sa‘d wuxuu sharxay in ‘Abdallâh ibn Ubayy uu niyad-jabay, maadaama hoggaankii uu rajaynayey uu seegay.

Erayada adag oo la sharxay
Abû Hubbâb

Magac loogu yeedho oo Sa‘d ibn ‘Ubâda ugu tilmaamay ‘Abdallâh ibn Ubayy.

Buste Fadakiyya ah

Buste jilicsan oo dhumuc leh, kana yimid Fadak, kaas oo kooraha hoostiisa yaallay.

xidhashada cimaamadda madaxa

Astaan hoggaamineed: waxay ka dhignayd in ‘Abdallâh ibn Ubayy hoggaamiye loo aqoonsan lahaa.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay tani u arkaan tusaale muujinaya is-hoosaysiinta Nabiga ﷺ, kaas oo safri jiray isaga oo aan ismuujin, dadka na shakhsi ahaan ugu yeedhi jiray xagga Alle. Riwaayaddu waxay kaloo baraysaa in hoggaamiyuhu khilaafka ku qaboojin karo degganaansho, oo aanu gefka kaga jawaabin aargoosi. Codsigii Sa‘d ee ahaa in la cafiyo wuxuu muujinayaa in fahamka duruufaha qofku kaa caawin karo inaad si dabacsan uga falceliso, adigoon dhaqanka gefka leh cudurdaar u samayn.

Casharrada maanta
  1. Dadka ula hadal si xushmad leh, xataa marka ay farriintaada diidaan.
  2. Khilaafka qabooji ka hor inta aan hadalku isu beddelin rabshad.
  3. Isku day inaad fahanto duruufaha qofka, oo marka ay habboon tahay dooro cafis.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.